در جلسه هیأت مشورتی نشست دوره ای اساتید که چهارشنبه شب در مدرسه مرحوم آیت الله العظمی گلپایگانی برگزار شد برخی از اساتید نکاتی ایراد کردند.

به گزارش خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، در این جلسه اساتید بزرگوار آقایان شریعتمدار جزایری، احمدی، خزائلی، نائینی، هادوی و غرویان مطالبی بیان کردند که متن بیانات ایشان به شرح زیر می باشد:

استاد سید نورالدین شریعتمدار جزایری:

باید بیان کنم که از ماست که بر ماست متاسفانه بی اعتمادی که در طلاب وجود دارد به بی اعتمادی و کم اعتنایی بعضی از نویسندگان یا سخنرانان بر می گردد حتی بعضی زمانی که می خواهند راجع به اهمیت علم تفسیر صحبت کنند بیان می کنند که فقه و اصولی که می خوانید چیست؟ یا بیان می کنند که سی سال فقط در حوزه فقه و اصول خوانده اید که چه شود؟ باید دانست که ریشه، فقه و اصول است همه مفسرین ما اول فقیه و مجتهد شدند و سپس راه تفسیر را در پیش گرفتند.

یکی دیگر از علل و ریشه های این مساله جهل و کم سوادی اکثر طلاب است که پایه های علمی آنها مخصوصا در صرف و نحو ضعیف است و این مساله هم به بعضی از اساتید برگشت می کند بعضی اساتید وقتی می خواهند حدیثی بخوانند بیان می کنند با صرف نظر از صرف و نحو، در حالی که ما هر چه داریم از صرف و نحو است.

وقتی بنا شد بعضی از بزرگان و کسانی که در حوزه الگو هستند این طور به فقه و اصول یا صرف و نحو و علوم پایه بی اعتنا یا کم اعتنا باشند وای بر طلاب و دیگران فلذا یکی دو پیشنهاد را به عنوان راه درمان بیان می کنم. اول این که باید در ارتباط با ارزش این علوم فرهنگ سازی شود و در مورد معیشت هم باید فرهنگ سازی شود و جا افتد که ما برای کسب علم به این جا آمده ایم نه کسب درآمد.

مطلب دیگر در مورد تفاوت تعویض کتب و نوشتن کتب ساده و بی اعتنایی به اصل علوم است که باید از هم تفکیک شود در حال حاضر به گونه ای شده است که بعضی فقط من باب النظر الی وجه العالم عبادة به سر کلاس ها می روند و اصول و فقه را قبول ندارند که این مساله به بی اعتنایی نسبت به علوم بر می گردد نه ضرورت تعویض کتب موجود.

استاد حبیب الله احمدی:

نکاتی که در مورد کتاب های درسی گفته می شود کسر شان مولفین محترم این کتب نیست برای دو محقق بزرگوارمان مرحوم شیخ اعظم و آخوند خراسانی که همه ما بر سر سفره آنها نشسته ایم و خوشه چین خرمن آنها هستیم طلب علو و رضوان الهی می کنم.

نکته ای که در مورد کتبی که در سطوح عالی تدریس می شود قابل توجه است این است که کتاب های درسی نمی توانند ثابت باشند بلکه باید همواره مورد تجدید نظر و ویرایش قرار گیرند متاسفانه کتاب های فعلی این ویژگی را ندارند. نکته دیگر این که کتاب های درسی باید از نظر عبارت روان و رسا باشند که این کتب فاقد این ویژگی هستند همچنین کتاب های رسائل و مکاسب و کفایه متناسب با سطح مورد نظر حوزه نیستند این کتاب ها دروس خارج این بزرگواران بوده است اما در حال حاضر در سطح تدریس می شوند و نکته دیگر این که حجم این کتاب های درسی با فرصت تدریس آنها تناسب ندارد.

در مورد این کتب باید پذیرفت که بسیاری از مطالبشان زائد است و اگر مطلبی در مورد زوائد اصول در حوزه گفته می شود باید پذیرفت. در کفایه زوائد فراوانی است که ارتباط زیادی با مباحث اصولی ندارد اما اصلاح کتب درسی کار نشست دوره ای اساتید نیست بلکه باید اجماعی مرکب از نمایندگان مراجع بزرگوار که اختیار حوزه به دست آنها است و سایر ذی نفوذهای حوزه و شورای عالی و مرکز مدیریت و جامعه مدرسین و نشست دوره ای اساتید شکل گیرد برای انتخاب هیأتی از فضلا و افراد جا افتاده حوزه که سخنشان قابل قبول است و تا اجماع اتفاق نیفتد کتب درسی اصلاح نخواهد شد.

استاد حسنعلی خزائلی نجف آبادی:

از طرح این بحث در این جلسه تشکر می کنم. مساله ای که برخی در حوزه به عنوان زوائد اصول شروع کرده اند باید جواب داده شود و مساله علمی را باید به صورت علمی پاسخ داد. در مورد این نکته باید بیان کنم که پیوند اصول و فقه باید روشن شود مرحوم آیت الله تبریزی فرمودند که قاعده ای از فقه نیست که با یک یا چند قاعده اصولی مرتبط نباشد این مساله باید برای عمده اساتید و طلبه های حوزه های علمیه قم و شهرستان ها روشن شود.

علت این که این مسائل به وجود آمده است تبلیغاتی است که بعضا از بیرون حوزه توسط برخی حوزویان و در داخل حوزه به وجود آمده است فلذا ذهن طلبه ها نسبت به متون درسی سست شده است. دومین مساله ای که باید بیان کنم راجع به عدم شناخت و آگاهی نسبت به اهمیت متون درسی است.

سومین مساله در مورد مدرک گرایی است، طلبه ها بعد از این که مقداری در حوزه درس خواندند به دنبال مدرک هستند و حوزه پلی شده است برای رسیدن به دانشگاه و جاهای دیگر. اکنون طلبه های زیادی هستند که بیان می کنند که ما رسائل را نخواندیم و امتحان دادیم یا مثلا کتاب نهایة الحکمه را برخی افراد بدون حضور در یک جلسه از کلاس امتحان می دهند.

زمانی که به وسیله خود اساتید امتحان گرفته می شد و حضور و غیاب ها به صورت روشن تری صورت می گرفت جلسات درس پر بود اما حال که حضور و غیاب  از برخی دروس جنبی برداشته شده است شرکت در درس ها کمتر شده است. مساله دیگر روشن نبودن آینده طلبه ها است که بیان می کنند که برای چه این درس ها را می خوانیم یا بعضی از خانواده ها به طلاب اعتراض می کنند که نتیجه کار شما بعد از این درس خواندن چه می شود. مساله دیگر رواج خلاصه نویسی ها در حوزه ها است که بسیار آسیب زننده است.

راه حل هایی برای مطالبی که بیان شد وجود دارد اول این که باید در میان طلبه ها انگیزه ایجاد شود که از همان آغاز طلبگی به این کتب اهمیت دهند و پایه آنها تقویت شود باید طلبه ها و اساتید نسبت به اهمیت این دروس توجیه شوند و پیوند اصول و فقه هم برای آنها روشن شود.

بنده فکر می کنم که کفایه جز بحث وضع و برخی از مباحث مشتق زوائد زیادی نداشته باشد، این مطلب در مورد مکاسب صادق است که خواندن بعضی از قسمت های متن از حوصله طلاب و اساتید خارج است اما در مورد کفایه درست نیست. مرحوم آیت الله مشکینی قبل از انقلاب کتاب رسائل الجدیدة را نگاشتند و خیلی از اساتید این کتاب را تدریس می کردند و در مورد مکاسب هم همین کار را انجام دادند اما آن کتاب هم در حوزه جا نیفتاد برای این که تهذیب این کتب به نتیجه برسد باید به صورت حساب شده و قدم قدم انجام شود و این کار باید زیر نظر مراجع بزرگوار انجام گیرد تا موثر باشد.

استاد محسن غرویان:

بنده تقاضا می کنم جمع محدودتری ماموریت پیدا کنند و به طور رسمی با پشتوانه قانونی و رسمی این مساله کتب درسی را پیگیری کنند چون این مساله در این جلسه مطرح شد اگر اساتید از این جا پراکنده شوند فکر نمی کنم این مساله یک پشتوانه قانونی و رسمی برای پیگیری پیدا کند اگر آقایان همان مساله اجماعی که مطرح کردند همین جا شکل دهند و سپس چند نفر به نمایندگی از طرف بقیه بزرگواران خدمت مراجع بروند خوب است چون این مساله کتب درسی مساله مهمی است.

نکته دیگر این است که مسائل سیاسی و اجتماعی نقش بزرگی در بی توجهی طلاب به درس و بحث و کتب درسی دارد این مساله اصلا مطرح نشد باید به نظر بنده فرصت واسع تری باشد که این مساله باز شود و به صورت کامل مورد بررسی قرار گیرد.

استاد محمدرضا منوچهری نائینی:

نسبت به رای گیری برای دبیرخانه نشست دوره ای اساتید نکاتی را بیان می کنم: اول این که مدتی برای دبیری نشست دوره ای اساتید در نظر گرفته شده است سه سال است این که این مدت یک سال بیشتر طول کشیده است بدین جهت بوده است که می خواستیم به گونه ای باشد که انتخاب اعضای دبیرخانه و اتاق فکر به صورت همزمان باشد و رای گیری هر دو در یک سال انجام شود و ان شاء الله جلسه بعدی جلسه رای گیری برای اعضای اتاق فکر خواهد بود.

اعضای دبیرخانه فعلی از سال ۸۲ تا اکنون تقریبا ثابت بوده اند اساتید مثل مرحوم آقای روستا در دبیرخانه بودند که فوت کردند و جناب آقای عظیمی بودند که خارج شدند و یکی دو تغییر در طول این سال ها داشته ایم اما بقیه افراد ثابت بوده اند. کسانی که در دبیرخانه بودند هر چه فکر داشتند عملیاتی کرده اند پیشنهاد بنده این است که برای این که کار پویایی بیشتری پیدا کند اعضای دبیرخانه عوض شوند.

با نهایت شرمساری گلایه ای هم خدمت اساتید بزرگوار دارم، این که پنج شش نفر در سختی ها بایستند و آماج حملات باشند و همه کارها را هم این افراد پیگیری کنند و همه در مورد مسائل مختلف از این افراد توقع داشته باشند اگر شهریه کم باشد یا دیر رسد یا قرض الحسنه مشکلاتی دارد از این افراد توقع داشته باشند و بقیه اساتید تماشا کنند خیلی مطلوب نیست. بنده از دوستان عزیز تقاضا می کنم چون این کار مربوط به خود اساتید است و تمامی خدمات صنفی که ارائه می شود مربوط به خود اساتید است که افراد دیگر برای این کار کاندید شوند، بنده برای این دوره کاندید نمی شوم.

استاد مهدی هادوی تهرانی:

باید از زحمات عزیزانی که در طول این سال ها تلاش کردند تشکر کنم و باید این نکته را بیان کنم که هر چند استاد نایینی بیان داشت که بهتر است افراد به جهت این که این افراد چندین سال در این جا مشغول بودند تغییر کنند اما به اعتقاد بنده و بعضی از دوستان دیگر و شاید بسیاری از عزیزان، دوستانی که در این سال های سخت کار را بر عهده داشتند الحمدلله تجربه خوبی نسبت به کارها به دست آوردند و از آن جایی که این تجربیات به صورت مکتوب و مدون کم است و این مطالب در حافظه این دوستان وجود دارد حضور این دوستان که الحمدلله همگی توانایی جسمی و روحی و نشاط کافی برای این کار دارند به اعتقاد ما برای این که این کار بتواند ادامه پیدا کند و تلاش هایی که در طول بیش از یک دهه صورت گرفته است بسیار ضروری است.

الحمدلله بخشی از این مساله مربوط به زحمات این عزیزان بود که جایگاهی برای اساتید در حوزه تثبیت شد و امروزه نشست دوره ای اساتید به عنوان مرجع اصلی مسائل اساتید چه از ناحیه مرکز مدیریت و چه از ناحیه مراجع معظم تقلید مورد قبول واقع شده است. پیشنهاد من به همه عزیزانی که عضو دبیرخانه بودند و از همه آنها تشکر می کنیم و می دانیم که این فعالیت ها سخت بوده است چون به هر حال وقتی کسی مسئولیتی را بر عهده می گیرد مورد مطالبه و اعتراض واقع می شود و این دوستان در طول این سال ها فشارهایی را تحمل کرده اند و الحمدلله آقایان توانسته اند صبورانه این فشارها را تحمل کنند و ان شاءالله خداوند به آنها اجر خواهد داد.

شرایط حوزه شرایط پیچیده و سختی است اولین وظیفه ما در شرایط کنونی حفظ کیان حوزه در ابعاد مختلفش است تا ان شاء الله این پرچمی که به دست اهل بیت علیهم السلام برافراشته شده است دوباره به صاحب اصلی آن و رئیس اصلی حوزه بازگردانده شود و این مجموعه هم ان شاء الله در حد خودش بتواند این نقش را ایفا کند. بنده می خواستم بر روی این نکته تاکید کنم که از همه عزیزانی که قبلا عضو بودند تقاضا کنم که این آقایان کاندیدا باشند و اگر دوستان علاقه دارند افراد دیگری هم در میان اعضای دبیرخانه باشند می توانند به افراد دیگری هم رای بدهند./20/20/260