حضرت زینب سلام الله علیها در خطبه ای که در شهر کوفه ایراد فرمودند عمق شناختی که نسبت به جامعه کوفه دارند را متجلی می سازند و روحیات مردم کوفه و عوامل این اتفاق را بیان می کنند. نکته مهم تری که از این خطبه استفاده می شود این است که با این خطبه حضرت زینب سلام الله علیها آثار و پیامدهای جنایتی که اهل کوفه کردند را بیان می کنند و شور کلام و معانی عمیق موجود در خطبه سبب قیام هایی مثل قیام سلیمان و مختار و امثال آنها می شود.  

استاد سید حسین حسینی نیا در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: نقش حضرت زینب سلام الله علیها در واقعه عاشورا چگونه بوده است؟ باید در جواب این پرسش بیان کنیم حضرت زینب سلام الله علیها با خطبه هایی که در کوفه و در مجلس ابن زیاد مطرح کردند نقش بسیار بسزایی در ماندگاری این واقعه داشتند.

وی افزود: کاروان اسرای اهل بیت علیهم السلام در یازدهم محرم سال 61 از طرف کربلا وارد کوفه شدند، در این کاروان امام سجاد سلام الله علیه حضور داشتند که به عنوان امام تصمیم گیر بودند و اطاعتشان بر دیگران واجب بود اما مدیریت اجرایی این کاروان به دست حضرت زینب کبری سلام الله علیها بود وقتی این کاروان به کوفه رسید کوفه شرایط خاصی داشت چون زمانی مرکز خلافت امیرالمومنین سلام الله علیه و یکی از مراکز مهم شیعه بود و حضرت زینب سلام الله علیها در آن جا تفسیر قرآن می کردند.

وی اضافه کرد: وقتی کاروان اسرای اهل بیت علیهم السلام وارد کوفه شدند مردم زیادی آمدند که اسرا را ببینند در این جا بود که حضرت زینب سلام الله علیها شروع به خطبه خواندن کردند و با اشاره دست حضرت زینب کبری سلام الله علیها همه صداها خاموش شد حتی زنگ شتران هم از کار افتاد و سپس حضرت زینب سلام الله علیها شروع خطبه خواندن کردند و خطبه قرائی را ایراد کردند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: این خطبه از ابتدا با این عبارات شروع می شود «بعد الحمدلله تعالی و الصلوة علی رسوله اما بعد یا اهل الکوفه یا اهل الختل و الغدر و الخذل» و خطبه بسیار زیبایی را بیان کردند وقتی انسان به این خطبه دقت می کند می بیند این خطبه از دلی بر می آید که سرشار از ایمان است و از قلبی داغدار ساطع می شود، این خطبه بیانگر عمیق ترین آگاهی ها و روشن اندیشی ها و درایت حضرت زینب سلام الله علیها است که آتشی بر جان مردم کوفه می زند؛ از ابتدا تا انتهای این خطبه نکات فراوانی برای استفاده وجود دارد اولین نکته در مورد احاطه و تسلط حضرت زینب سلام الله علیها و کلماتی است که ایشان دارند و شیوه بیانی که در آن خطبه مطرح می کنند که به تعبیر بعضی انگار امیرالمومنین علیه السلام دوباره در کوفه خطبه خواندند.

وی اضافه کرد: حضرت زینب سلام الله علیها در این خطبه عناصر شخصیتی مردم کوفه را بیان کردند « أتبكون أخي أجل و الله فابكوا فإنكم أحرى بالبكاء فابكوا كثيرا و اضحكوا قليلا» گریه می کنید باید بسیار بگریید و کم خنده کنید چون ننگ و عاری بر دامن شما افتاده است که با هیچ آبی شسته نخواهد شد یعنی شما زشت ترین کارها را انجام داده اید.

استاد حسینی نیا اظهار داشت: حضرت زینب سلام الله علیها پایان خطبه هم می فرمایند: «ويلكم‏ يا أهل‏ الكوفة أ تدرون أي كبد لرسول الله فريتم و أي كريمة له أبرزتم و أي دم له سفكتم و أي حرمة له انتهكتم» وای بر شما مردم کوفه می دانید که چه دلی از رسول خدا شکافته اید و بدین شیوه حضرت زینب سلام الله علیها خطبه را تا پایان ادامه می دهند، حضرت زینب سلام الله علیها در این خطبه شخصیت مردم کوفه را بیان می کنند که چگونه انسان هایی هستند

وی افزود: حضرت زینب سلام الله علیها در خطبه ای که در شهر کوفه ایراد فرمودند عمق شناختی که نسبت به جامعه کوفه دارند را متجلی می سازند و روحیات مردم کوفه و عوامل این اتفاق را بیان می کنند. نکته مهم تری که از این خطبه استفاده می شود این است که با این خطبه حضرت زینب سلام الله علیها آثار و پیامدهای جنایتی که اهل کوفه کردند را بیان می کنند و شور کلام و معانی عمیق موجود در خطبه سبب قیام هایی مثل قیام سلیمان و مختار و امثال آنها می شود.  

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: حضرت زینب سلام الله علیها به صورت ناشناس وارد مجلس ابن زیاد علیه اللعنة شدند در حالی که سر مطهر آقا ابا عبدالله الحسین علیه السلام وارد مجلس شد و اهل بیت علیهم السلام را در چنین مجلسی نشانده بودند. ابن زیاد وقتی می بیند که زن ناشناسی وارد می شود می پرسد که این زن کیست در جواب می شنود که این دختر علی بن ابیطالب علیه السلام است در این جا ابن زیاد مطالبی را بیان می کند که حاکی از بغض و کینه ای است که نسبت به حضرت زینب سلام الله علیها دارد.

وی خاطرنشان کرد: ابن زیاد خطاب به حضرت زینب سلام الله علیها می گوید: «کیف رایت صنع الله باخیک و اهل بیتک» دیدی که خدا با برادر و اهل بیت تو چه کرد، حضرت زینب سلام الله علیها با تمام وجود دردمند و مصیبت زده شان جواب بسیار زیبایی به ابن زیاد می دهند: «ما رأيت‏ إلا جميلا هؤلاء قوم كتب عليهم القتل فبرزوا إلى مضاجعهم و سيجمع الله بينك و بينهم فتحاج و تخاصم فانظر لمن الفلج هبلتك أمك يا ابن مرجانة» یعنی من جز زیبایی چیزی را ندیدم.

وی افزود: چگونه می شود که زنی در حال اسارت این بیانات زیبا را بیان کند و چگونه جریان عاشورا و کشته شدن حضرت اباعبدالله علیه السلام و اصحابشان را به عنوان مظهر زیبایی معرفی می کند، حضرت زینب سلام الله علیها به ما یاد دادند که انسان مومن در هر جایی که باشد حتی در اسارت نباید در برابر دشمنش سر ذلت خم کند هر چند که با دشمن قوی و قدرتمندی روبرو باشد.

استاد حسینی نیا اظهار داشت: تمام شکوه و عظمت حضرت زینب سلام الله علیها و سربلندی ایشان در برابر ابن زیاد حاکی از ایمان به خدا و آرامش آن حضرت بود، در این جا خوب است که یادی از شهید حججی کنم که وقتی به اسارت وهابی های ملعون در آمده بود نگاهش حاکی از صلابت بود که در برابر دشمن حتی با نگاه کردن خود به همه درس داد چون از مکتب حضرت زینب سلام الله علیها درس آموخته بود، در این جا سوال این است که چگونه حضرت زینب سلام الله علیها کشته شدن امام حسین علیه السلام و اصحابشان را به عنوان مظهر زیبایی می بینند.

وی اضافه کرد: علت زیبا دیدن شهادت در نگاه حضرت زینب سلام الله علیها این است که خودشان را بنده حق می دانند و سربلندیشان را در گرو این می بینند که به وظایف الهی خودشان عمل کنند با این نگاه حتی شهادت انسان کاملی مثل امام حسین علیه السلام و اصحاب آن حضرت و اسارت اهل بیت علیهم السلام مظهر زیبایی می شود به دلیل این که در راستای عمل به وظیفه بوده است پس این مساله برای ما درس و پیامی دارد که در هر شرایطی باید عمل به تکلیف را به نحو احسنت انجام دهیم. حضرت زینب سلام الله علیها با سخنانی که در مجلس ابن زیاد بیان می کنند غرور او را در هم می شکنند و وی را مفتضح می کند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: حضرت زینب سلام الله علیها خطبه دیگری دارند که با آن طومار یزیدیان را در هم می پیچند و آن زمانی است که اسرا وارد مجلس یزید می شوند در این زمان سر مطهر اباعبدالله را در تشتی مقابل یزید می گذارند در چنین حالی که یزید می خواهد خودش را به عنوان پیروز معرفی کند و اشعار معروفش را هم می خواند « لعبت هاشم‏ بالملك‏ فلا    خبر جاء و لا وحى نزل    لست من خندف ان لم انتقم‏    من بني أحمد ما كان فعل‏» در این جا یزید می خواهد با توجه به آن جنایتی که انجام داده است و همه سرها را در مجلس حاضر کرده است از پیروزی خود خبر دهد و این که انتقام کشته های بدر را گرفته است و در ادامه اشعارش بیان می کند ای کاش بزرگان او می بودند و می دیدند همه این مسائل بازی است و این سخنان یزید نشان دهنده کفر و بی دینی یزید بود.

وی خاطرنشان کرد: حضرت زینب سلام الله علیها با خطبه عظیمشان در مجلس یزید هدف یزید را نقش بر آب کردند، در این خطبه که طولانی است و نکته های فراوانی دارد و با این عبارت شروع می شود: « صدق الله و رسوله يا يزيد ثم‏ كان‏ عاقبة الذين‏ أساؤا السواى أن كذبوا بآيات الله و كانوا بها يستهزؤن‏ أ ظننت يا يزيد أنه حين أخذ علينا بأطراف الأرض و أكناف السماء» تا انتهای این خطبه دو سه نکته پر محتوا وجود دارد: اول این که حضرت زینب سلام الله علیها در برابر یزید در آن جلسه با قاطعیت و جامعیت گفتاری که داشتند سه کار مهم را انجام دادند اولین کار ایشان این بود که تمام ابعاد شخصیت پلید یزید را برای مردم ترسیم کردند و این مطلب از آن جایی معلوم می شود که بیان می کنند تو از آزادشدگان بدست رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هستی و تو کسی هستی که مادرت هند جگرخوار و پدرت ابی سفیان بوده است.

استاد حسینی نیا اظهار داشت: حضرت زینب سلام الله علیها در بیانات خودشان شخصیت یزید را برای مردم بیان می کنند از طرف دیگر هم بزرگواری پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم و خاندان گرامی ایشان را مطرح می کنند و در قسمت اول خطبه حضرت زینب سلام الله علیها حزب خدا و ارزش های الهی را در مقابل حزب شیطان مطرح می کنند.

وی افزود: وقتی که اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در مقابل یزیدیان و همسران و کنیزان وی در پشت پرده بودند، فریاد حضرت زینب سلام الله علیها بلندتر می شود و هیبت زینبی در آن جا گل می کند « أ من العدل يا ابن الطلقاء تخديرك نساءك و إماءك و سوقك بنات رسول الله ص قد هتكت ستورهن و أصحلت صوتهن مكتئبات تخدي بهن الأباعر و يحدو بهن الأعادي من بلد إلى بلد لا يراقبن و لا يؤوين يتشوفهن القريب و البعيد ليس معهن ولي من رجالهن» آیا عدالت است که زنان و کنیزان خودت را پشت پرده قرار دادی اما دختران پیامبر را شهر به شهر و در ملا عام قرار می دهی، حضرت زینب سلام الله علیها در حضور یزیدیان و قدرتی که داشتند غیرت خودشان را نشان می دهند که این مساله برای همه زنان و دختران ما درس است که در هر صورت باید حجابشان حفظ شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: حضرت زینب سلام الله علیها در انتهای مجلس یزید یک پیشگویی می کنند و به یزید می گویند: «فکد کیدک  و ناصب جهدک فوالله لا تمحون ذکرنا و لا تمیت وحینا و لا تدرک امدنا» هر مکری داری انجام ده و هر چه در توان داری تلاش کن اما به خدا سوگند نمی توانی یاد ما را خاموش کنی چون یاد اهل بیت علیهم السلام خاموش شدنی نیست، تو نمی توانی وحی الهی را از بین بری پیامی که از این خطبه برداشت می کنیم این است که در هر شرایطی در مقابل ستمگران باید ایستاد، پیشگویی دیگر حضرت زینب سلام الله علیها این است که تو نمی توانی با این کارها نور و حکومت الهی را از بین بری و نمی توانی یاد ما را نابود کنی.

وی در انتهای سخنانش اظهار داشت: حضرت زینب سلام الله علیها به واسطه این خطبه ها توانستند آن حرکت انقلابی امام حسین علیه السلام را رشد و سیر بیشتری دهند و دیگر این که حضرت نگذاشتند با توطئه حکومت استبدادی یزید خون سیدالشهدا علیه السلام از بین رود این مساله برای ما نیز پیام دارد که با توجه به انقلاب عظیم ما که گرفته شده از انقلاب سیدالشهدا علیه السلام است وظیفه داریم اهداف مقدس ابی عبدالله علیه السلام و پیام هایی که در نهضت مقدس ابی عبدالله است چه پیام های اعتقادی و عرفانی و چه پیام های سیاسی و پیام های دیگر را هم بدانیم و هم در راستای تبلیغ آن درآئیم که وظیفه اصلی ما همین است، ان شاء الله خداوند ما را با سیدالشهدا علیه السلام محشور کند و توفیق دهد آن چه وظیفه است را انجام دهیم./20/43/260