قبر مطهر امام حسین علیه السلام «سر الله» است و در این «سر الله» وجه خداوند تجلی کرده است چون هر جایی که مقام فناء تحقق پیدا کند بلافاصله مقام ظهور وجه خدا هم تحقق پیدا می کند و در آن جایگاه یا آن مقام فناء در وجه الله ظاهر می شود فلذا در ظاهر زیارت امام حسین علیه السلام انجام می گیرد اما باطن این زیارت، زیارت الله است، باطنش ملاقات و لقاء الله است پس انسان با زیارت امام حسین علیه السلام می تواند خداوند تبارک و تعالی را در عالم معنا زیارت کند.

استاد سید مهدی موسوی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: یکی از تعبیرهایی که در فرهنگ قرآن و اسلام و متون دینی ما رایج است تعبیر اربعین است که در بسیاری از موارد به کار رفته است در فرهنگ قرآن کریم عدد چهل مفهوم حد بلوغ و کمال را می رساند به این معنا که هر چیز که به چهل رسد و یا چهل بار تکرار شود به حد کمال و اتمام رسیده است مثلا از بررسی های قرآنی بدست آمده است که میقات حضرت موسی علیه السلام از سی شب به چهل شب رسید تا برنامه میقات پروردگار در چهل شب به اتمام رسد.

وی افزود: خداوند تبارک و تعالی در قرآن تصریح می فرمایند: «فتم میقات ربه اربعین لیلة» انسان در سن چهل سالگی به سن بلوغ و رشد کامل می رسد «حتی اذا بلغ اشده و بلغ اربعین سنة» یهودیان به دلیل تخلف و سرپیچی از فرمان پروردگار چهل سال در روی زمین سرگردان شدند «قال فانها محرمة علیهم اربعین سنة یتیهون فی الارض» که کلمه اربعین در این آیات همان مفهوم حد کمال و بلوغ را می رساند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: آن چه که به طور کلی از بررسی احادیث نتیجه گرفته می شود اجمالا به این شرح است: حفظ چهل حدیث از احادیث اهل بیت علیهم السلام انسان را در روز رستاخیز در زمره فقها قرار می دهد و او را به کمال می رساند، نطفه در رحم مادر پس از چهل روز علقه و پس از چهل روز دیگر مضغة و پس از چهل روز دیگر گوشت بر آن می روید یعنی پس از گذشت چهار ماه گوشت بر آن می روید و صاحب حقوق می شود پس در هر دوران در مدت چهل روز به حد بلوغ و کمال خود می رسد. انسان نیز در سن چهل سالگی به اوج قدرت جسمانی خود می رسد و کامل می شود و از آن جا به بعد رو به نقصان و ضعف می رود.

وی اضافه کرد: کسی که از مسلمانی غیبت کند تا چهل روز نماز و روزه اش پذیرفته نمی شود پس غیبت انسان را از کمال ساقط می کند. برای هر گناه چهل پوشش وجود دارد یعنی حضرت ستار العیوب گناهان بندگانش را به طور کامل می پوشاند مگر آن که خودشان پرده را بدرند. اجرای حدود الهی نیز از چهل روز بارش باران برای جامعه با کمال تر است چرا که باعث کمال جامعه می شود. ملامت نفس نیز از چهل سال عبادت بهتر است چون نشانه ای از رشد و کمال انسان است و توبه واقعی یک انسان در یک شهر موجب رفع عقوبت به مدت چهل روز از اهل آن شهر و بخشش چهل سال گناه اهل قبور آن شهر می شود.

استاد موسوی اظهار داشت: قرائت آیة الکرسی پس از وضو پاداش چهل سال عبادت را به دنبال دارد و هر رکعت نماز جماعت برابر 24 رکعت نماز است که هر رکعت آن نزد خداوند متعال محبوب تر از چهل سال عبادت است و این کمال در کمال است که نشان دهنده عظمت نماز جماعت است. چهل روز خوراک حلال موجب می شود خداوند قلب انسان را نورانی گردد و این مطلب به آن معنا است که در این چهل روز وجود او از نو ساخته می شود و به کمال می رسد. فقرا چهل سال پیش از اغنیا به بهشت می روند و کمال و رشد خود را نسبت به آنها در عالم آخرت بدست می آورند.

وی خاطرنشان کرد: عقد امیرالمومنین و فاطمه زهرا علیهما السلام در آسمان و توسط حضرت پروردگار چهل روز قبل از عقد زمینی آنها خوانده شد. چهل روز خواندن دعای عهد پس از نماز صبح انسان را در زمره یاران حضرت حجت علیه السلام قرار می دهد در روایت آمده است که حضرت آدم چهل شبانه روز در کوی صفا در حال عبادت بودند و در روایت آمده است که اگر کسی چهل روز خالص برای خدا باشد خداوند حکمت را از قلب او بر زبانش جاری می کند در روایت دارد که کسی که شرابخواری کند نمازش تا چهل روز مقبول نمی شود و همچنین در روایت آمده است که کسی که چهل روز گوشت نخورد خلقش تند می شود این مسائل نمونه ای از احادیثی بود که عدد اربعین در آنها به کار رفته بود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: امام حسن عسکری علیه السلام حدیثی دارند و در آن حدیث می فرمایند: «علامات المومن خمس» یکی از آن علامات این است «صلوة الاحدی و خمسین و زیارة الاربعین و تختّم فی الیمین و تعفیر الجبین و الجهر ببسم الله الرحمن الرحیم» در این حدیث شریف اگر چه پنج عمل به عنوان علامات و نشانه های مومن معرفی شده است اما در واقع این مطالب از نشانه های شیعیان امیرالمومنین علیه السلام و رهروان راه امام المتقین است که به حق مصداق درستی از مومن هستند و با این علائم شناخته می شوند.

وی تاکید کرد: امام حسن عسکری در حدیث شریف علامات المومن می فرمایند که علامت ها و نشانه های مومن پنج چیز است اولین علامت خواندن پنجاه و یک رکعت نماز که هفده رکعت نماز واجب و یازده رکعت نماز شب و بیست و سه رکعت نوافل است دوم زیارت اربعین است و سوم انگشتر در دست راست کردن و چهارم وجود آثار سجده بر پیشانی و پنجم بلند خواندن بسم الله در نماز این حدیث مدرک معتبری است که جدای از خود زیارت اربعین که در منابع دعایی آمده است به زیارت اربعین امام حسین علیه السلام و بزرگداشت آن روز تصریح کرده است.

استاد موسوی اظهار داشت: سوالی در مورد زیارت اربعین مطرح است که که منشا این زیارت از کجا است؟ در منابع به این روز به دو اعتبار نگریسته شده است نخست این که روزی است که در آن اسرای کربلا از شام به مدینه مراجعه کردند و دوم این که روزی است که جابر بن عبدالله انصاری صحابی پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم از مدینه به کربلا وارد شدند تا قبر حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام را زیارت کنند.

وی افزود: مرحوم شیخ مفید رحمة الله علیه در مثارالشیعه که در ایام موالید و وفیات ائمه اطهار علیهم السلام نوشته است اشاره به روز اربعین کرده اند و نوشته اند این روز روزی است که حرم امام حسین علیه السلام از شام به سوی مدینه مراجعت کردند و روزی است که جابر بن عبدالله انصاری برای زیارت امام حسین علیه السلام وارد کربلا شد او نخستین شخص از مردمان بود که امام حسین علیه السلام را زیارت کرد و در چنین روزی زیارت حضرت امام حسین علیه السلام مستحب است آن چه با اطمینان می توان گفت این است که نخستین زیارت اربعین در اولین اربعین توسط جابر عبدالله انصاری صورت گرفته است و از آن پس ائمه اطهار علیهم السلام از هر فرصتی برای رواج زیارت امام حسین علیه السلام بهره می گرفتند و مردم را برای زیارت حضرت سیدالشهداء علیه السلام تشویق می کردند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: از جمله روایاتی که از وجود نازنین حضرات معصومین در فضیلت زیارت امام حسین علیه السلام وارد شده است این حدیث شریف است که حضرت فرمودند: «من زار الحسین بکربلا فقد زار الله فوق عرشه» یعنی هر کس حسین بن علی علیه السلام را در کربلا زیارت کند خدا را در عرش زیارت کرده است.

وی اضافه کرد: نکته قابل توجهی که در این روایت است این مطلب است که حضرت از تشبیه استفاده نکردند یعنی نفرمودند هر کس حسین علیه السلام را در کربلا زیارت کند مثل این است که خدا را در عرش زیارت کرده باشد بلکه فرمودند خود خدا را زیارت کرده است دلیل این مطلب این است حسین علیه السلام به درجه فناء مطلق رسیده بودند و فانی مطلق در ذات حق بودند و از حق جدا نبودند لذا انسان به واسطه امام حسین علیه السلام امکان زیارت الله را پیدا می کند و مراد از زیارت الله، لقاء الله است.

استاد موسوی اظهار داشت: وقتی که ما می گوییم ضریح مطهر و قبر منور امام حسین علیه السلام را زیارت می کنیم مقصود ما روح مقدس امام و باطن ایشان است که این ضریح و قبر نمادی از آن می باشد در اسلام به قبر «سر» گفته می شود این که می گویند «قدس سره» خدا سرش را پاک کند یعنی قبر و خاکش را پاک کند سر به طور مجازی به خاک اطلاق می شود وگرنه دلیل این که قبر را سر می گویند این است که محل «سر» شخص است و صندوق «سر» کسی است که در آن جا قرار گرفته است.

وی تاکید کرد: بنابراین مطلب قبر مطهر امام حسین علیه السلام «سر الله» است و در این «سر الله» وجه خداوند تجلی کرده است چون هر جایی که مقام فناء تحقق پیدا کند بلافاصله مقام ظهور وجه خدا هم تحقق پیدا می کند و در آن جایگاه یا آن مقام فناء در وجه الله ظاهر می شود فلذا در ظاهر زیارت امام حسین علیه السلام انجام می گیرد اما باطن این زیارت، زیارت الله است، باطنش ملاقات و لقاء الله است پس انسان با زیارت امام حسین علیه السلام می تواند خداوند تبارک و تعالی را در عالم معنا زیارت کند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: متن زیارت اربعین از سوی امام صادق علیه السلام انشاء شده است و با داشتن مضامین عالی شیعیان را از زیارت حضرت در این روز برخوردار می شوند و اهمیت زیارت اربعین به اندازه ای است که از علائم شیعه خوانده شده است همان گونه که خواندن نماز پنجاه و یک رکعتی و خواندن بسم الله به جهر از علائم شیعه دانسته شده است زیارت اربعین هم در مصباح المتهجد شیخ طوسی و تهذیب الاحکام وی به نقل از صفوان بن مهران جمال آمده است وی می گوید مولایم صادق علیه السلام فرمود زیارت اربعین که باید در وقت برآمدن روز خوانده شود چنین است و حضرت این زیارت را انشاء کردند.

وی خاطرنشان کرد: در بخشی از این زیارت گرانقدر آمده است «و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهالة و حیرة الضلالة و قد توازر علیه من غرته الدنیا و باع حظه بالأرذل الأدنی» امام حسین علیه السلام همه چیز را برای نجات بندگان از نابخردی و سرگشتگی و ضلالت در راه تو داده است در حالی که مشتی فریب خورده که انسانیت خود را به دنیای پست فروخته بودند بر ضد وی شوریدند و آن حضرت را به شهادت رساندند یعنی یکی از اهداف و اغراضی که حضرت سیدالشهدا علیه السلام برای قیامشان داشتند این بود که مردم را از گمراهی و سرگشتگی و ضلالت نجات دهند اما در مقابل سپاه دشمن یک مشت فریب خورده بودند که انسانیت خود را به دنیای پست فروخته بودند و بر ضد حضرت شورش کردند و حضرت را با لب تشنه بین دو نهر آب به شهادت رساندند.

استاد موسوی در انتهای سخنانش اظهار داشت: ابوریحان بیرونی در مورد ورود اسرا به شام می نویسد: در نخستین روز ماه صفر کاروان اسرا و راس الحسین وارد دمشق شد و یزید هم در حالی که اشعار ابن زبعری را می خواند و بیتی هم به آن افزوده بود با چوبی که در دست داشت بر لبان مبارک سیدالشهدا علیه السلام می زد عبارت مقتل این است «أنه لما دخل علي بن الحسين ع و حرمه على يزيد و جي‏ء برأس الحسين ع و وضع بين يديه في طست فجعل يضرب ثناياه بمخصرة كانت في يده و هو يقول: لعبت‏ هاشم‏ بالملك‏ فلا   خبر جاء و لا وحي نزل   ليت أشياخي ببدر شهدوا   جزع الخزرج من وقع الأسل‏»یزید در حالی که این اشعار را می خواند با چوب خیزران بر لب و دندان حضرت سید الشهداء علیه السلام می زد علی لعنة الله علی القوم الظالمین و سیعلم الذین ظلموا ای منقلب ینقلبون./20/43/260