یکی از ابعاد بی اعتمادی طلاب نسبت به کتب درسی موجود حوزه بعد فردی و شخصیتی افراد است و بعد دیگر آن هم بعد اجتماعی است اما بعد اصلی بی انگیزگی طلاب نسبت به تحصیل به جهات فردی و شخصیتی باز می گردد چون هویت حوزه بر محور تقوا دین باوری و معاد باوری و خدا باوری شکل گرفته است.

استاد محمد رضا الهی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: یکی از ابعاد بی اعتمادی طلاب نسبت به کتب درسی موجود حوزه بعد فردی و شخصیتی افراد است و بعد دیگر آن هم بعد اجتماعی است اما بعد اصلی بی انگیزگی طلاب نسبت به تحصیل به جهات فردی و شخصیتی باز می گردد چون هویت حوزه بر محور تقوا دین باوری و معاد باوری و خدا باوری شکل گرفته است.

وی افزود: اگر شخص مبنای فکری و شخصیتی خودش را بر طبق این عناصر قرار دهد در آن زمان است که انگیزه و هدفش هم مشخص می شود یعنی شخص باید ببیند که به چه قصد و هدفی وارد حوزه می شود و تمام این مسائل را برای خودش حلاجی کند و بر اساس آن باور و اعتقادی که داشته است به هر اندازه این باور و اعتقاد ضعیف تر باشد و هر چقدر ترسیم هدف ها برای او مبهم و غیر ملموس باشد دچار بی انگیزگی بیشتری خواهد شد، وقتی انسان به سیره علما نگاه می کند می بیند که مقدار خداباوری و معادباوری آنها و اعتقاد آنها به خدا و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم به اندازه ای بوده است که هیچ عاملی آنها را متزلزل نمی کرده است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: هر چقدر میزان این اعتقاد کم شود به همان نسبت عوارض بیرونی و اجتماعی و حتی بین المللی بر روی طلبه ها اثر گذار خواهد بود. قطعا در میان مبلغین دینی این مطلب وجود دارد که وقتی به شهرهای مختلف می روند و وضعیت روحی و فکری و دغدغه های مردم را نگاه می کنند، اختلافات و انحراف های آنها را می بینند طلبه عادی و استاد حوزه ای که با بدنه مردم مرتبط است فشارهای اصلی اجتماعی بر دوشش می آید و سنگینی دغدغه ها و مشکلات و درددل ها و بی اعتمادی هایی که مردم دارند را متحمل می شود چون در خط مقدم ارتباط با مردم قرار دارد در این زمان است که بر اساس مقدار اعتقاد و خداباوری، معاد باوری و بر اساس هنر و ارتباط با اجتماع متاثر می شود هر چقدر درصد اعتقادش پایین تر باشد آن فشارهای اجتماعی بیشتر بر روی آنها تاثیر می گذارد.

وی اضافه کرد: بنده طلبه هایی دارم که سر کلاس ها می آید و بیان می کنند که این فقه و اصول چیست که می خوانیم، از فشارهای اقتصادی و بی اعتقادی  در مردم وجود دارد سخن می گویند و بیان می کنند ما باید کار دیگری انجام دهیم این حرف ها نشان گر همان بعدی است که بیان شد که به تعبیر حافظ «ای بی خبر بکوش که صاحب خبر شوی   تا راهرو نباشی کی راهبر شوی    در مکتب حقایق پیش ادیب عشق    هان ای پسر بکوش که روزی پدر شوی» وقتی این خودساختگی و هدف گزینی نباشد مطالبی که در فقه و اصول می آموزند را با مباحث اجتماعی مرتبط نمی بینند در حالی که واقعا مرتبط است.

استاد الهی اظهار داشت: از طرف دیگر مشاهده می کنیم که این طلبه ها معمولا مباحث اعتقادی را هم کار نکرده اند و نمی توانند جوابگوی اجتماع باشند، طلاب عزیز باید توجه داشته باشند که اصل و اصول تمام این مطالب همین مباحث فقه آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم و اصول و حدیث و رجال است فرض کنید که اگر این مباحث نباشد جامعه چه خواهد کرد، به نظر بنده این دو بعد بسیار مهم است که یکی از آن دو بعد به عنوان مقتضی است و به این مطلب بر می گردد که شخصیت و شاکله فردی چگونه شکل گیرد و در مرحله دوم بعد اجتماعی قرار می گیرد.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: هر چقدر شاکله فردی قوی تر باشد فرد نه تنها تحت تاثیر اجتماع قرار نمی گیرد بلکه خودش را به عنوان کسی که جا پای پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم گذاشته است مبلغ دین و هدایت گر می داند و می تواند فضای جامعه را همان گونه که فرموده اند: «إن أبراهیم امة» حضرت ابراهیم علیه السلام یک نفر بود اما این گونه جامعه را تغییر داد که از ایشان تعبیر به امت شده است کما این که «عبدالمطلب امة» عبدالمطلب هم یک نفر بود اما این گونه جامعه را تغییر داد، اگر این مسیر طی شود قطعا در تغییر فضای اجتماعی و دینی و مجتمع انسانی موثر خواهند بود و اگر این دو بعد را مورد نظر قرار دهیم بحث انگیزه مشخص خواهد شد./20/22/260