در حال حاضر شاهد این مطلب هستیم که طلبه ها بعد از ده سال آموزش حتی یک مقاله علمی هم ندارند چه رسد به مقالات علمی پژوهشی و علمی ترویجی و با این فضاها آشنا نیستند و تا زمانی که این طلبه ها را ما به این سمت و سو نکشیم و کارهای حوزه در تابلوهای بین المللی دیده نشود حرف ها، اعتقادات و فقه و تفسیر شیعیان به صورت مستمر دیده نمی شود و هر کس هر چه می خواهد بگوید راحت به شیعه انتساب می دهد و همین وضعیت است که باعث می شود یک سری تکفیری های بی ماهیت می توانند در سایت های مختلف علمی حضور پیدا کنند وحرف های خودشان را مطرح کنند و حتی از قلب اروپا نیرو جذب کنند.

استاد احمد مرادخانی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: دروس آزاد اگر بدون توجه به ضوابط آموزشی برگزار شود، جوابگو نیست این که ما بگوییم قدیم در حوزه هر کس هر درسی را می خواست می رفت و هر کاری می خواست انجام می داد این مطالب شاید در آن زمان جوابگو بود اما الان با کثرت طلابی که وجود دارد و نیاز بیشتری که نسبت  به نظارت احساس می شود باید حداقل ها رعایت شود که بدانیم یک طلبه در طول چند سال در کجا به چه درسی مشغول بوده است و با چه نمراتی درس های خودش را می گذراند.

وی در ادامه سخنانش افزود: این کنترل ها به عنوان حداقل ها نیاز است و منافاتی هم ندارد که افرادی که واقعا دنبال این قضیه هستند که علمیت بیشتر پیدا کنند و به دنبال تحقیق و پژوهش هستند، در ساعات غیر موظفی خودشان به این مباحث بپردازند لذا به نظر بنده درس آزاد گذاشتن به هر صورتی در این دوره یک مقدار باعث اتلاف نیرو و اتلاف وقت می شود و شخص احساس می کند متولی ای ندارد و شاید افراد بعد از مدتی خودشان را موظف ندانند و از لحاظ زندگی و مدرک عقب بیفتند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: ما چه بخواهیم و چه نخواهیم مدارک در این زمانه به عنوان تعیین کننده بعضی از سطوح علمی افراد مدنظر است، اشکال کار در تنظیم و کنترل و نظارت بر طلاب نیست، اشکال کار در روش هایی است که مخصوصا در سطوح عالی به کار نمی بندیم و طلبه هایی که باید به سمت کارهای پژوهشی سوق دهیم سوق نمی دهیم که باید نسبت به این مطلب برای اساتید و طلبه ها اطلاع رسانی کنیم که نمی شود خود اساتید اصلا در وادی پژوهش وارد نشوند صرف درس گفتن و تکرار مباحث گذشته آن چنان ثمره ای ندارد.

وی اضافه کرد: طلبه ها باید حداقل هایی را رعایت کنند و حداقل در کلاس ها حاضر شوند و راجع به مباحثی که مطالعه کرده اند به دقت مورد پرسش قرار گیرند اساتید باید حداقل به چند نفر از طلبه ها موضوعی را جهت تحقیق دهند و در پایان به عنوان یک مقاله آنها را ارائه دهند در این صورت دروس آزاد یقینا رشد بهتری خواهد داشت اما متاسفانه آموزش کاملا از پژوهش جدا شده است و متولی خاصی برای پژوهش وجود ندارد و خود استادها هم روند و روش کاریشان و دیدگاهشان به تدریس و آموزش جداانگاری پژوهش از آموزش است در حالی که در دانشگاه آموزش مقدمه ای است برای ورود افراد به زمینه کارهای پژوهشی اما متاسفانه هم اساتید در این زمینه کار نکردند و هم نظام آموزشی حوزوی آنها را توجیه نمی کند و شاید هم اصلا اعتقادی به این مسائل نداشته باشند.

استاد مرادخانی اظهار داشت: در حال حاضر شاهد این مطلب هستیم که طلبه ها بعد از ده سال آموزش حتی یک مقاله علمی هم ندارند چه رسد به مقالات علمی پژوهشی و علمی ترویجی و با این فضاها آشنا نیستند و تا زمانی که این طلبه ها را ما به این سمت و سو نکشیم و کارهای حوزه در تابلوهای بین المللی دیده نشود حرف ها، اعتقادات و فقه و تفسیر شیعیان به صورت مستمر دیده نمی شود و هر کس هر چه می خواهد بگوید راحت به شیعه انتساب می دهد و همین وضعیت است که باعث می شود یک سری تکفیری های بی ماهیت می توانند در سایت های مختلف علمی حضور پیدا کنند وحرف های خودشان را مطرح کنند و حتی از قلب اروپا نیرو جذب کنند.

وی خاطرنشان کرد: با این پتانسیلی که در افکار شیعه وجود دارد ما اگر روش کارمان را تغییر دهیم و واقعا از پایه شش به بعد طلبه ها را هم پژوهشی و هم آموزشی بارآوریم که این مطلب خودش سازوکار خاص خودش را دارد از جمله سازوکار اصلیش خود اساتید هستند که باید در این فضا کار کرده باشند این مطلب برای حوزه ای که قدمت چند صد ساله دارد بد است که تعداد مجلات علمی و پژوهشی اش چه رسد به مجلات بین المللی و آی اس آی حتی به بیست عدد هم نمی رسد اگر یک دانشگاه بعد از سی سال بعد از چهل سال چهل مجله نداشته باشد نقطه ضعف بزرگی برای سیستم آموزشی اش است اما ما نگاه می کنیم خود حوزه چنین مشکلی را دارد و تعداد مقالات و مجلاتش اندک است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: بعضی از مراکزی که احساس می کردند حوزه جوابگو برنامه آنها نیست به صورت مستقل عمل می کنند که خود این مطلب نشان می دهد که حوزه پاسخگو به مشکلات جامعه نیست، کارهای بزرگ مثل تمدن سازی شالوده های محکم و بزرگ می خواهد و ما تا این زمینه ها را درست نکنیم در حد شعار باقی می مانیم و چیز دیگری عایدمان نمی شود.

وی تاکید کرد: حوزه باید متولی این امر شود که فقه را به سمت و سویی که تخصصی شود بکشاند الان کسی دیگر نمی تواند ادعا کند که من در تمام زمینه های فقهی به عنوان متخصص درجه یک صاحب نظر هستم حداقل هایی است که برای برداشت از روایات و آیات ضرورت دارد و برای فهم مطالب ضرورت دارد اما دقت نظرهایی که کار یک متخصص است و نیاز به تقسیم بندی و شاخص سازی مباحث فقهی دارد بسیار وسیع تر از توان یک شخ است.

استاد مرادخانی اظهار داشت: فقه در زمینه حقوق مدنی، حقوق جزا و حقوق اجتماعی اهمیت بسیاری دارد الان نزدیک چهل سال است که انقلاب شده است و در واقع فقه اجتماعی شیعه مطرح می شود تعارض هایی که در مباحث اجتهادی و روش های اجتهاد اجتماعی با روش های اجتهاد در مسائل فردی و شیوه هایی که به کار برده می شود جای کار بسیاری دارد و قضایا و اطلاعاتی که باید فقیه در این زمینه ها داشته باشد و نگرشی که باید فقیه داشته باشد خیلی فرق می کند.

وی خاطرنشان کرد: یک زمان می خواهیم یک حکمی را برای افراد به تنهایی استنباط کنیم و یک وقت حکمی را برای اجتماع با توجه به مصالح اجتماعی و حتی جهانی می خواهیم استنباط کنیم یقینا با آن دیدگاه های محدود و با آن روش های محدود شده نمی توانیم در این زمینه ها صاحب نظر باشیم لازمه این مطلب این است که شما بیایید بعد از هفت سال بعضی از درسهایی که ضرورت ندارد را کم کنید و بعضی از درس هایی که ضرورت دارد را اضافه کنید.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: بازبینی در متون درسی یکی از شاخصه های نظام آموزشی است و پویایی نظام آموزشی را نشان می دهد باید ببینیم بعد از انقلاب چه میزان در این مسائل بازنگری شده است و در این زمینه چه تحولاتی داشته ایم برخی از مباحثی که طلبه ها می خوانند احساس می کنند کاربرد ندارد و خود استاد هم نمی داند که کاربرد این بحث در کجاها میسر است طرح مباحث نوعا فقط در همین حد است اما این که این شبهاتی که مطرح می شود کجاها باید رصد شود و در چه جاهایی باید پاسخ گفته شود دیده نمی شود به همین خاطر حوزه باید به سمت فقه های تخصصی رود که خیلی از مراکز این مساله را درک کردند و به صورت مستقل دارند کار می کنند.

وی افزود: حوزه رسمی ما هنوز با همان روش های خودش کار می کند و فردی را به عنوان مجتهد در مسائل حقوق جزا که همان بحث تجزی در اجتهاد است تربیت می کند، باید در زمینه درسی تحولی ایجاد شود و تجزی در مسائل فقهی نسبت به حقوق مدنی و جزا و حقوق بین الملل و حقوق بشر هم ایجاد شود تا حداقل شبهه ها را دقیق متوجه شوند و پاسخ هایی که داده می شود و ورودی که به مسائل دارند با بینش به آن فضا و اصطلاحات و آن علم باشد من گاهی مقالاتی می بینم که شخص از سر درد و دلسوزی نوشته است اما هیچگونه اطلاعات لازم و حتی اصطلاحات لازم در زمینه حقوقی آن بحث را رعایت نکرده است واین مساله ایجاد مشکل می کند و فکر می کنند همه حوزه همین طور است و اطلاعاتشان کم است باید نسبت به این مسائل حوزه و متولیان حوزه توجه داشته باشند.

استاد مرادخانی اظهار داشت: عواملی که مدیریت حوزه در زمینه های علمی در اختیار می گیرند باید عواملی باشد که خودشان نسبت به این زمینه ها صاحب اطلاع باشند و آنها را قبول داشته باشند چون در حوزه بعضی از افراد بعضی مباحث جدید را قبول ندارند همکاری که نمی کنند هیچ بلکه جلو خیلی از کارهای لازم در حوزه را هم به خاطر دیدگاه های محدود خودشان را می گیرند و این مساله به حوزه لطمه می زند، ان شاء الله مدیریت حوزه با دقت نظری که دارد در این زمینه وارد شود و سطوح حوزه را سطوح آموزشی و پژوهشی کند و این گونه نباشد که شخص حتی ابتدائیات کارهای پژوهشی را هم نداند و اطلاعی در مورد آنها نداشته باشد فلذا هیچ حضوری در نمایه های بین المللی در مجلات مختلف نداشته باشد.

وی در انتهای سخنانش اظهار داشت: بنده برای هر گونه همکاری در حوزه اعلام آمادگی می کنم چون خودم را مدیون حوزه می دانم مخصوصا این که بنده سابقه شش هفت ساله ای در امتحانات سراسری حوزه داشته ام. وقتی برای مصاحبه دکتری به تهران رفتم می دیدم کسانی به آن جا می آمدند که اطلاعات فقهی آنها در حد رساله هم نبود و این مساله برای بنده جای تعجب بود که حتی کسی که ادعا می کند کفایه را تمام کرده است به گونه ای است که حتی اطلاعی در حد سطح دو حوزه هم ندارد و این که این نیروها در شهرستان ها هم از کجا و به چه نحو تایید می شوند جای تعجب داشت./260/