در اصول فقه با کاربردی کردن و تطبیق دادن با مسائل روز به نتیجه مطلوب می رسیم و در فقه و مکاسب هم با مطرح کردن مباحث به صورت روشمند.

استاد جواد رجبی در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: در کتاب های رسائل و مکاسب که درس خارج مرحوم شیخ بوده اند، اصول مباحث فقهی و اصولی را مشاهده می کنیم. اگر کسی می خواهد به فقاهت و اجتهاد دست یابد از هر دو کتاب رسائل و مکاسب می تواند بهره برد. این که میزان تأثیرگذاری و میزان برداشت هایی که ما از رسائل و مکاسب داریم پاسخگوی زمان حاضر است یا این که باید به آنها مطالبی اضافه شود یک مطلب است و این که در رسائل و مکاسب مباحثی در راستای اجتهاد مطرح شده است یا نه، مطلب دیگری است.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در رسائل و مکاسب امهات مباحث اصول، فقه و قواعد اصولی و فقهی در لابه لای مباحث مرحوم شیخ مطرح شده است و شکی در این مطلب وجود ندارد اما این که ما نیاز به تغییراتی با توجه به مسائل مستحدثه و روز داریم بحث دیگری است که باید کار کارشناسی در آن انجام شود.

وی خاطرنشان کرد: به بحث هایی مانند مباحث الفاظ در کتاب رسائل کمتر پرداخته شده است که این مطلب هم ظاهرا با عنایت مرحوم شیخ بوده است و مرحوم شیخ با توجه به این که صاحب هدایة المسترشدین به مباحث الفاظ خوب پرداخته بودند؛ می بینند نیازی نیست که بیشتر از این به این مطالب بپردازند فلذا بیشتر زحمتشان را معطوف مباحثی مثل اصول عملیه می کنند و دریایی از مباحث اصول عملیه را در رسائل مطرح می فرمایند. در مکاسب شیخ انصاری هم بیشتر مباحث مکاسب و تجارات مطرح شده است و ابواب دیگر در این کتاب مطرح نشده است که این مطالب قابل بازنگری و توسعه است.

استاد رجبی اظهار داشت: در رسائل با اتخاذ یک شیوه به نتیجه مطلوب می رسیم و در مکاسب هم با یک شیوه دیگر. در کتاب مکاسب اگر ما بتوانیم مسائل را به خوبی تقریر و تبیین کنیم و بعد از تبیین این مسائل بتوانیم روش و شیوه استدلال کردن مرحوم شیخ را برای طلاب بیان کنیم به نتیجه مطلوب می رسیم. به عنوان مثال اگر مرحوم شیخ یک فرع فقهی در باب غیبت مطرح می کنند. این مطلب را باید برای طلبه ها بیان کنیم که مرحوم شیخ ابتدائا موضوع را معرفی کرده است و بعد از آن به تبیین موضوع پرداخته است سپس برای اثبات آن مطلب استدلال کرده است و پس از آن نقدهای وارد بر آن استدلال را بیان داشته است.

وی افزود: در کتاب رسائل کار متفاوتی باید انجام شود ما باید مباحث را ناظر به مسائل کاربردی آن مطرح کنیم مثلا پس از این که بیان کردیم استصحاب قسم ثالث به بیان مرحوم شیخ حجت است یا نه؟ بیان کنیم که این مطلب چه ثمراتی دارد.

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: باید کلاس ها را به سمت تولید فکر ببریم و غیر از مسائلی که در آن ها به قطعیت دست یافتیم؛ مسائل جدیدی را به مدد تولید فکر به طلبه ها القا کنیم تا به عنوان مثال بررسی کنند که این مسأله بنابر اصالة الظهور است یا اصالة الحقیقة یا اصالة البرائة و ملاکش را بیان کنند و سپس کاربردهای آن مسائل را بیان کنیم که قسمتی از آن در مسائل فقهی سابق ما آمده است و با فهم درست مسأله می توانیم کاربردهای مختلفی در مسائل امروزی برای این مسائل بیابیم پس در اصول فقه با کاربردی کردن و تطبیق دادن با مسائل روز به نتیجه مطلوب می رسیم و در فقه و مکاسب هم با مطرح کردن مباحث به صورت روشمند. در نتیجه در آموزش مکاسب با شناساندن روش اجتهادی شیخ می توانیم کلاس را شیرین تر کنیم و طلبه ها را به سمت فقه و اصول راغب تر کنیم./22/260/