اکثریت حوزه را افرادی تشکیل می دهند که معتقدان به ولایت فقیه و انقلاب اسلامی هستند و کلام ولی فقیه را به عنوان حجت شرعیه برای خود قلمداد می کنند. این افراد در جهت برآورده کردن منویّات ایشان از جان، آبرو، اعتبار و وقت خود مایه می گذارند.

استاد استوار در گفتگو با خبرنگار با پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به مناسبت سالروز بیانیه «منشور روحانیت» توسط امام خمینی رضوان الله تعالی علیه به جریانات موجود در حوزه علمیه امروز پرداخت.

وی افزود: اکثریت حوزه را افرادی تشکیل می دهند که معتقدان به ولایت فقیه و انقلاب اسلامی هستند و کلام ولی فقیه را به عنوان حجت شرعیه برای خود قلمداد می کنند. این افراد در جهت برآورده کردن منویّات ایشان از جان، آبرو، اعتبار و وقت خود مایه می گذارند.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: جریان دوم کسانی هستند که به هر دلیلی _چه از لحاظ علمی و چه به لحاظ مبانی معرفتی_ اعتقاد چندانی به ولایت فقیه ندارند و از این رو اجرای منویّات ولی امر برای آنها در اولویت نیست البته مخالفت عملی هم ندارند بنابر چنین نگاهی در عرصه حاکمیت جهان دینی چه کسی بهتر از یک فقیه عادل از این رو به عنوان یک حاکم به ایشان نگاه می کنند.

استاد استوار در ادامه به این نکته هم پرداخت که الحمدلله به واسطه وجود مراجع عظام تقلید و اساتید انقلابی و راهنمایی های این بزرگواران، بدنه حوزه به دنبال پیگیری منویات رهبری در زمینه حوزه انقلابی است.

وی افزود: دسته سوم کسانی هستند که ضد انقلاب هستند، این تضاد با انقلاب می تواند به هر دلیلی صورت گرفته باشد: یا به استناد بعضی از روایات که تشکیل حکومت در عصر غیبت را جایز نمی دانند که البته جواب داده شده است يا این که برخي از سياست هاي راهبردی نظام را نتوانستند برای خود تحلیل کنند.

استاد استوار در بیان برخی از این گونه سیاست ها که موجب تضاد گروهی از حوزویان با انقلاب شده است و به عنوان اولین مثال به سیاست «وحدت در جامعه اسلامی» اشاره کرد که برخی نتوانستد آن را برتابند و از این رو در مقام مقابله با این سیاست نظام، بحث «برائت» را پیش می کشند و حتی تا تقابل با نظام و ولی فقیه پیش می روند. مثال دوم، «آزاد سازی قدس» بوده است که نتوانستند این اولویت نظام را درک کنند و به جای این آرمان، «آزادی بقیع» را مطرح می کنند.

وی افزود: یکی از عواملی که برخی را به تضادّ با انقلاب و نظام کشانده است، نگرش «دشمنی با امریکا» است که این افراد نتوانستند آن را برای خود هضم و تحلیل کنند فلذا در مقابل به «دشمنی با برخی از فرقه های اسلامی» پرداختند به همین جهت اینها نتوانستند سياست هاي كلي كه ولي فقيه آنها را نمايندگی می کند را درک کنند و به همین خاطر به مقابله با نظام می پردازند.

استاد استوار در ادامه گفتگو به آسیب شناسی جریان انقلابی حوزه پرداخت و در مقام بیان اولین آسیب، به خطر  «لوث شدنِ مفهوم انقلابی بودن» اشاره کرد و افزود این آسیب آثار مخرب دیگری را به دنبال خواهد داشت.

وی در مقام بیان آسیب های این خطر گفت: آن حرکات عمیقی که حوزه انقلابی باید انجام دهد، در راستای «تحول خواهی»، «عدالت خواهی» و در راستای «نگاه جهانی به عرصه مدیریت جامعه جهانی» است که لازمه اش «تولید نرم افزارهای اداره جامعه» و تولید مبانی عمیقی است که حوزه انقلابی و نظام اسلامی بر اساس آن شکل گرفته است اما در حال حاضر این مسائل روی نخواهد داد و یا به کندی پیش خواهد رفت.

وی برای تبیین بیشتر این موضوع افزود: «جنبش نرم افزاری»، «تحول در علوم انسانی»، «تحول در اصلاح ساختاری و محتوایی» در خود حوزه برای کارآمدی بیشتر، لازمه حوزه انقلابی است.

استاد استوار تخصص را نیاز اساسی حوزه انقلابی برای دستیابی به این اهداف برشمرد و از طلاب انقلابی با عنوان طلّاب درسخوان یادکرد که شب و روز اهل تلاش و مجاهدت علمی و فرهنگی می باشند و در ادامه سخنان خود به این مسأله اشاره کرد: اگر کسی فقط حوزه انقلابی را در حد شعار  _ اگر چه شعار هم  لازم است_ تنزل داد، به حوزه انقلابی وفا نمی کند و حوزه انقلابی از این حیث ضربه می خورد. حوزه انقلابی را باید خیلی بلندتر تعریف کرد. 

وی در همین راستا یکی از پیش نیازهای فهم حوزه انقلابی را مطالعه _ بلکه مباحثه_ منشور روحانیت دانست.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به برخی از ویژگی های حوزه انقلابی اشاره کرد: وی به عنوان اولین ویژگی حوزه انقلابی به قوّت علمی و محتوایی حوزه اشاره کرد و این قوت را در مجموعه ای از علوم که حوزه برای استنباط احکام دین و برای دفاع از دین به آن نیاز دارد، لازم دانست که از جمله آن کلام، فلسفه، فقه و ادبیات است.

این استاد حوزه علمیه قم ویژگی دوم را مسلح بودن به روش ها، ابزار و مهارت هایی دانست که برای تولید علم و برای تبلیغ و ترویج علم و دین، هم در جامعه ملی و هم بین المللی به آن نیاز داریم. دارا بودن روحیه جهادی در حوزه، سومین مورد است، به این معنا که حوزه انقلابی حوزه ای است که به فکر منافع مصلحت اندیشانه خود نباشد بلکه حتی حاضر باشد برای رسیدن به آرمان ها خودش را فدا کند.

استاد استوار در نکته ای مهم به عنوان چهارمین ویژگی حوزه انقلابی گفت: نگاه حوزه باید نگاهی نیاز محور باشد. باید به این مسأله توجه کند که جامعه در عرصه دین، علم و معرفت چه نیازی دارد. حوزه باید برای نیازهای جامعه امروز برنامه ریزی کند نه اینکه در فضای انتزاعی خود سیر نماید.

وی افزود: یکی دیگر از ویژگی های حوزه انقلابی این است که یک پیوند واقعی و منطقی بین سنت ها و فضای امروز ایجاد کند. اینکه فقط به سنت ها استناد کند، بدون اینکه اقتضائات جدید را در نظر بگیرد غلط است. اینکه به اقتضائات جدید یا تراث قدیم پشت کند این هم صحیح نیست. حوزه انقلابی باید از تراث در بستر اقتضائات روز استفاده کند.

استاد استوار در راستای بیان ششمین ویژگی حوزه انقلابی به شعارهای این حوزه اشاره کرد: حوزه انقلابی باید آرمان های انقلاب را با افتخار سر دست گرفته و بلند کند؛ اینجا جای آن شعارها است و شعارهای انقلاب باید در دل حوزه تئوریزه شود؛ شعارهایی مانند: استقلال، عزت، مبارزه با نظام سلطه و استکبار ستیزی و عدالت طلبی.  وظیفه تئوریزه کردن این شعارها با علمای حوزه است.

وی اضافه کرد: مثلا اگر مقام معظم رهبری شعار مبارزه با استکبار را مطرح می کنند، گروهی هم هستند که شعار سازش را سر می دهند پس باید در حوزه انقلابی مقاومت و ایستادگی را تئوریزه کرد چون کار حوزه حمایت از انقلاب است. از سوی دیگر حوزه انقلابی باید دغدغه پیگیری منویات مقام معظم رهبری را داشته باشد و در راستای اهداف انقلاب قدم بردارد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: مقام معظم رهبری مراحل پنج گانه ای را برای تشکیل تمدّن بزرگ اسلامی برشمردند و اذعان کردند. تنها دو مرحله از آن، یعنی انقلاب اسلامی و تشکیل نظام اسلامی را طی کرده ایم و تشکیل دولت اسلامی و جامعه اسلامی برای ایجاد تمدن اسلامی لازم است.

استاد استوار افزود: بخش نرم افزاری تحقق دولت اسلامی بر عهده حوزه و دانشگاه است. این دو نهاد باید نرم افزار اداره جامعه  _که همان منظومه های مختلف زیر مجموعه دولت است_  را بر اساس آموزه های دینی و فرهنگ  ملی، تولید و بومی سازی کنند.

وی با تاکید بر این قضیه، اشاره کرد که تولید این نرم افزارهای مهم از قبیل کارهای سیاسی نیست که مجلس و دولت بتواند از پس آن برآیند،  بلکه به علت تخصصی بودن آن، وظیفه نهادهای علمی است تا با تشکیل لجنه های ترکیبی از حوزه و دانشگاه، اقتصاد اسلامی و روان شناسی اسلامی و جامعه شناسی اسلامی و علوم دیگر را تدوین کنند که این امر مهم، به کار شبانه روزی تخصصیِ علمی نیاز دارد.

این استاد حوزه علمیه قم، تشکیل این لجنه های تخصصی علمی را از مصادیق وحدت حوزه و دانشگاه دانست و تاکید کرد: تا این لجنه های علمی شکل نگیرد؛ نمی توانیم این نرم افزارهای مورد نیاز را تولید کنیم چون حوزه محتوای غنی دارد اما ممکن است زبان علمی ایجاد ارتباط را نداشته باشد که باید از دانشگاه بگیرد. در مقابل، دانشگاه زبان علمی دنیا را می داند و زبان اداره جامعه را بلد است اما از لحاظ محتوا خالی است.

وی وجود افرادی که به واسطه حضور در حوزه و دانشگاه، در هر دو حیطه متخصص شده باشند را سخت عنوان کرد و ابراز داشت: در هر حال وجود لجنه ها لازم است تا با وجود ترکیب حوزه و دانشگاه، کارهای تخصصی انجام گیرد و بر این اساس برنامه ها و نرم افزارها را به مجلس ارائه کنند.

وی خاطر نشان کرد: حتی مجلس انقلابی نیز بدون وجود این نرم افزارها کاری را نمی تواند پیش ببرد چه اینکه اینگونه کارهای علمی پیچیده در مکانی مانند مجلس قابل طرح نیست البته هنوز در پله اول هستیم و تا این کارگروه ها شکل بگیرد و بر اساس نیازهای جامعه در پی ارائه راه حل باشند مدت زمانی طول می کشد.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: لازمه تشکیل این کار گروه ها قطع امید از علومی است که بر اساس مادی گرایی و اومانیسم و آتئیسم شکل گرفته است و تا زمانی که چشم امید به غربی ها وجود دارد نمی توانیم چیز جدیدی را تولید کنیم. البته باید از تجارب آنها استفاده بشود اما اینکه کسانی بخواهند آنها را مبنا قرار دهند و در نهایت همان ها را اصلاح و تبدیل کنند برای ما کارآیی ندارد.

استاد استوار مشکل امروز جامعه را نگاه متعمدانه به علوم غرب عنوان کرد و گفت: مادامی که در جامعه بیان می شود که علوم تجربی را باید از آنها بگیریم به جایی نمی رسیم و مادامی که دانشگاه هم علوم غربی را بتی برای خود کرده و با نگاه تعبدی به آن بنگرد به جایی نمی رسیم. باید منقطع از غرب شویم اما از تجارب آنها استفاده کنیم. باید به این نتیجه برسیم که خودمان تولید کنیم اما وقتی نرم افزار ارائه شد آن را به مجلس ارائه دهیم.

استاد استوار در پایان گفتگو به لزوم مباحثه منشور روحانیت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه اشاره کرد تا بر اساس آن جهان بینی و نگاه سیاسی طلبه ها تعدیل گردد و زمینه برای اجرا و انجامِ گام دوم انقلاب فراهم گردد./270/260/20/