پنجمین معصوم که در مورد قمر بنی هاشم سخن گفته، امام صادق علیه السلام است؛ در کتاب ابصار العین از ایشان نقل شده است:«كان عمّنا العبّاس نافذ البصيرة، صلب الايمان، جاهد مع أبى عبد اللَّه، و ابلى بلاء حسنا، و مضى شهيدا.»

استاد سید حسن موسوی فخر در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به مناسبت میلاد قمر منیر بنی هاشم علیه السلام، به بیان بخشی از فضایل ایشان پرداخت.

وی ضمن تبریک اعیاد شعبانیه، ابالفضل العباس قمر بنی هاشم علیه السلام را شخصیتی دانست که شش معصوم درباره ایشان، سخنان زیبایی را بیان داشته اند.

وی افزود: امیرالمومنین علی علیه السلام اولین شخصیتی که از معصومین درباره ایشان سخن گفته است. در جریان ازدواج با فاطمه کلابیه، نیت و دعای ایشان به دنیا آمدن فرزندی بوده است که پشت گرمی آقا ابی عبدالله علیه السلام در کربلا باشد. وی تاکید کرد که آقا قمر منیر بنی هاشم تحت تربیت مستقیم آقا امیرالمومنین علیه السلام بوده است و این از افتخارات و فضایل بزرگ قمر بنی هاشم است.

 این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: دومین معصومی که نقلی از ایشان در کتب اسلامی بیان شده باشد، بانو صدیقه طاهره سلام الله علیها دانست. استاد موسوی فخر در این زمینه به کتاب اسرار الشهداء اشاره کرد و ضمن اذعان به کم اعتبار بودن این کتاب در میان کتب شیعه، تاکید کرد که متن این کتاب از لحاظ دلالت کامل و قطعی می باشد.

وی ادامه داد در صفحه 339 از این کتاب، از صحنه های سخت قیامت صحبت شده است و اینکه کار بر مردمان تنگ می آید و از این رو آقا رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم، خانم صدیقه طاهره سلام الله علیها را برای شفاعت فرا می خوانند. خانم زهرای مرضیه سلام الله علیها برای شفاعت تشریف آورده، برای این امر دستان بریده قمر بنی هاشم علیه السلام را در دست دارند: «کفانا لاجل هذا المقام الیدان المقطوعتان لابنی العباس».

 این استاد حوزه علمیه ادامه می دهد، سومین معصوم آقا ابی عبدالله علیه السلام است که در عصر تاسوعا وقتی عمر سعد به لشکریانش فرمان حمله به خیام ابی عبدالله علیه السلام را می دهد، آقا سید الشهدا علیه السلام به برادر خود قمر بنی هاشم علیه السلام می فرماید: «جانم به فدایت!»؛ شیخ مفید این واقعه را در الارشاد خود چنین نقل کرده است: «ثُمَّ نَادَى عُمَرُ بْنُ سَعْدٍ يَا خَيْلَ اللَّهِ ارْكَبِي وَ أَبْشِرِي فَرَكِبَ النَّاسُ ثُمَّ زَحَفَ نَحْوَهُمْ بَعْدَ الْعَصْرِ وَ حُسَيْنٌ علیه السلام جَالِسٌ أَمَامَ بَيْتِهِ مُحْتَبٍ بِسَيْفِهِ إِذْ خَفَقَ بِرَأْسِهِ عَلَى رُكْبَتَيْهِ وَ سَمِعَتْ أُخْتُهُ‏ الصَّيْحَةَ فَدَنَتْ مِنْ أَخِيهَا فَقَالَتْ يَا أَخِي أَ مَا تَسْمَعُ الْأَصْوَاتَ قَدِ اقْتَرَبَتْ فَرَفَعَ الْحُسَيْنُ علیه السلام رَأْسَهُ فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وآله السَّاعَةَ فِي الْمَنَامِ‏ فَقَالَ لِي إِنَّكَ تَرُوحُ إِلَيْنَا فَلَطَمَتْ أُخْتُهُ وَجْهَهَا وَ نَادَتْ بِالْوَيْلِ فَقَالَ لَهَا لَيْسَ لَكِ الْوَيْلُ يَا أُخَيَّةُ اسْكُتِي رَحِمَكِ اللَّهُ وَ قَالَ لَهُ الْعَبَّاسُ بْنُ عَلِيٍّ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْهِ يَا أَخِي أَتَاكَ الْقَوْمُ فَنَهَضَ ثُمَّ قَالَ يَا عَبَّاسُ ارْكَبْ بِنَفْسِي‏ أَنْتَ‏ يَا أَخِي حَتَّى تَلْقَاهُمْ وَ تَقُولَ لَهُمْ مَا لَكُمْ وَ مَا بَدَا لَكُمْ وَ تَسْأَلَهُمْ عَمَّا جَاءَ بِهِمْ.» ( الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد ؛ ج‏2 ؛ ص89)

استاد سید حسن موسوی فخر در ادامه بیان فضایل آقا قمر بنی هاشم علیه السلام به چهارمین معصوم، امام سجاد علیه السلام اشاره کرد که به بیان فضایل قمر بنی هاشم علیه السلام پرداخته است. در آنجا که فرموده است: عباس علیه السلام در قیامت آنچنان مقامی دارد که مورد غبطه همه شهدا می باشد؛ در امالی شیخ صدوق این روایت آمده است: «حَدَّثَنَا أَبُو عَلِيٍّ أَحْمَدُ بْنُ زِيَادٍ الْهَمَدَانِيُّ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ الْيَقْطِينِيِّ عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ ابْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ ثَابِتِ بْنِ أَبِي صَفِيَّةَ قَالَ: نَظَرَ سَيِّدُ الْعَابِدِينَ عَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ علیه السلام إِلَى عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ فَاسْتَعْبَرَ ثُمَّ قَالَ مَا مِنْ يَوْمٍ أَشَدَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله مِنْ يَوْمِ أُحُدٍ قُتِلَ فِيهِ عَمُّهُ حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَسَدُ اللَّهِ وَ أَسَدُ رَسُولِهِ وَ بَعْدَهُ يَوْمَ مُؤْتَةَ قُتِلَ فِيهِ ابْنُ عَمِّهِ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ثُمَّ قَالَ علیه السلام وَ لَا يَوْمَ كَيَوْمِ الْحُسَيْنِ علیه السلام ازْدَلَفَ عَلَيْهِ ثَلَاثُونَ أَلْفَ رَجُلٍ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ كُلٌّ يَتَقَرَّبُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِدَمِهِ وَ هُوَ بِاللَّهِ يُذَكِّرُهُمْ فَلَا يَتَّعِظُونَ حَتَّى قَتَلُوهُ بَغْياً وَ ظُلْماً وَ عُدْوَاناً ثُمَّ قَالَ علیه السلام رَحِمَ اللَّهُ الْعَبَّاسَ فَلَقَدْ آثَرَ وَ أَبْلَى وَ فَدَى أَخَاهُ بِنَفْسِهِ حَتَّى قُطِعَتْ يَدَاهُ فَأَبْدَلَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ‏ بِهِمَا جَنَاحَيْنِ يَطِيرُ بِهِمَا مَعَ الْمَلَائِكَةِ فِي الْجَنَّةِ كَمَا جَعَلَ لِجَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ وَ إِنَّ لِلْعَبَّاسِ عِنْدَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى مَنْزِلَةً يَغْبِطُهُ بِهَا جَمِيعُ الشُّهَدَاءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.» (الأمالي( للصدوق)، النص، ص: 462 و 463)

وی افزود: پنجمین معصوم که در مورد قمر بنی هاشم سخن گفته، امام صادق علیه السلام است؛ در کتاب ابصار العین از ایشان نقل شده است:«كان عمّنا العبّاس نافذ البصيرة، صلب الايمان، جاهد مع أبى عبد اللَّه، و ابلى بلاء حسنا، و مضى شهيدا.»

وی خاطرنشان کرد: ششمین معصوم که در جلالت عباس علیه السلام سخن گفته است؛ حضرت ولی عصر عج می باشد که در زیارتنامه معروف به «ناحیه مقدسه» می فرماید: «السَّلامُ عَلَی أبى الفَضلِ العَبّاسِ بنِ أمیرِ المُؤمِنینَ، المُواسى أخاهُ بِنَفسِهِ، الآخِذِ لِغَدِهِ مِن أمسِهِ، الفادى لَهُ الواقى، السّاعى إلَیهِ بِمائِهِ، المَقطوعَةِ یَداهُ....» (سلام بر ابوالفضل عبّاس، فرزند امیر مؤمنان؛ از خود در گذرنده با جان برای برادر، برگیرنده از دیروزش برای فردایش، فداییِ او، نگهدارنده، کوشنده برای رساندن آب به او، وکسی که دست هایش بُریده شد!)

وی در بخشی از گفتگو به زیارتنامه آقا اباالفضل العباس علیه السلام اشاره کرد: «السَّلَامُ عَلَيْكَ أَيُّهَا الْعَبْدُ الصَّالِحُ- الْمُطِيعُ لِلَّهِ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِأَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَيْنِ ع السَّلَامُ عَلَيْكَ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكَاتُهُ وَ رِضْوَانُهُ وَ عَلَى رُوحِكَ وَ بَدَنِك‏...»

استاد سید حسن موسوی فخر در بخش دیگر گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، بعد از بیان مناقب و فضایل عباس بن امیرالمومنین علیهما السلام در کلام شش معصوم علیهم السلام، به این سوال پرداخت که ابالفضل العباس چه داشت که به اینجا رسید که حتی امام معصوم به ایشان می گوید بنفسی انت؟

وی در ادامه خاطر نشان کرد: با توجه به روایات و تاریخ و مقاتل، به سه نکته مهم در این باره دست می یابیم.

وی در مقام بیان اولین ویژگی قمر بنی هاشم علیه السلام به ایمان ایشان اشاره کرد؛ قمر بنی هاشم ایمان محکمی به خداوند متعال داشت؛ آنچنان که پیشانی ایشان از عبادت بسیار، پینه بسته بود. عبادت بسیار که ناشی از ایمان قوی است، یکی از علل مهم باب الحوائج گشتن ایشان است.

استاد موسوی فخر در ادامه به دومین ویژگی قمر منیر بنی هاشم اشاره کرد که ایثار حضرت عباس بود؛ همان طور که در فرمایش آقا امام زین العابدین علیه السلام به عبیدالله بن عباس اشاره شد که فرمود: «...فلقد آثر و أبلی».

وی در مقام توضیح بیشتر گفت: فرق است بین ایثار و انفاق؛ چه اینکه انفاق یعنی کمک کردن به فقیر، به این صورت که اندکی عطا می کند اما ایثار یعنی دیگران را بر خود مقدم داشتن. عباس علیه السلام تشنه ترین یاران اباعبدالله علیه السلام بود که شب ها نگاهبانی خیمه ها را داشت و روزها در معرکه نبرد بوده است. با این وجود در روز عاشورا علیرغم هوای داغ و خستگی نبرد و زره بر تن؛ ایثار کرد و خنکای آب را ترک گفت و با لبان تشنه به دنبال رساندن مشک آب به خیمه اهل حرم بود و این مطلب حاکی از ایثار فوق العاده حضرت ابالفضل العباس است.

استاد موسوی فخر در بیان سومین ویژگی حضرت، به ولایت پذیری ایشان اشاره کرد که قمر منیر بنی هاشم متعبدانه مطیع امام زمان خود بود.

وی افزود: وقتی سید الشهدا علیه السلام اهل بیت مکرّم پیامبر را هم به همراه خود به کربلا آورد، عده ای بودند که حضرت را از این کار منع می کردند و ایشان را از به همراه آوردن اهل بیت و فرزندان ایشان بر حذر می داشتند. در کتابها و مقاتل گشتم؛ حتی یک جا ندیدم که قمر بنی هاشم اعتراض کرده باشد؛ بلکه از سر تا به پا مطیع مولای خود بود.

وی در نکته ای زیبا خاطر نشان کرد: عجیب این است که اصحاب سیدالشهداء سلام الله علیه، عاشق امام زمان خودشان بودند. شب عاشورا نیز وفاداری خود را به آقا اباعبدالله علیه السلام نشان دادند. آقا قمر بنی هاشم نیز همین بود که با برادران خود جمع شد و به آنها گفت: «تا نفس می کشیم نباید خاری به پای بچه های فاطمه بنشیند.»

وی در انتهای سخنانش بیان داشت: این عشق به امام را در حضرت زینب سلام الله علیها و حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها نیز می بینیم./270/260/21/