در کتاب غرر الحکم و درر الکلم و در شماره حدیث 5764 آمده است که مولا امیر المومنین علیه السلام در این زمینه فرمود: «شيئان لا يعرف فضلهما الّا من فقدهما، الشّباب و العافية».

به مناسبت میلاد آقا علی اکبر علیه السلام، استاد محمد علم الهدی (مهربد) در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، ضمن تبریک به مناسبت اعیاد مبارکه شعبانیه، خصوصا میلاد آقا علی اکبر علیه السلام، به بیان ویژگی های جوان مسلمان پرداخت.

وی در این رابطه به این نکته توجه داد که در موضوع جوان مسلمان، از ارزیابی باید دو جهت صورت گیرد؛ یکی جوانی؛ و دیگری نگاه به جوان؛

وی در رابطه با قسم اول به ارزشمندی «جوانی» از دیدگاه اسلام و منابع اسلامی اشاره کرد و به روایاتی اشاره کرد که حکایت از این مطلب دارد.

این استاد حوزه علمیه گفت: در کتاب غرر الحکم و درر الکلم و در شماره حدیث 5764 آمده است که مولا امیر المومنین علیه السلام در این زمینه فرمود: «شيئان لا يعرف فضلهما الّا من فقدهما، الشّباب و العافية». آقا جمال الدین خوانساری در ترجمه خود از این روایت بیان می کند: «دو چيز است كه افزونى مرتبه آنها دانسته نمى‏شود؛ مگر پس از ناياب شدن آنها؛ جوانى و عافيت؛ يعنى تا كسى آنها را دارد، قدر آنها را و فضل آنها را چنانكه بايد نمى‏ داند، هر گاه زايل شوند آن وقت مي داند، و ممكن است كه معنى عبارت اين باشد كه: دو چيزست كه فضل آنها را نمى‏ داند مگر كسى كه آنها را نيابد، و بنابراين عبارت چنين خوانده مى‏شود: «لا يعرف فضلهما الّا من فقدهما»، و حاصل هر دو يكي می باشد.

استاد علم الهدی در ادامه همین مطلب به روایتی نبوی اشاره کرد که در تحف العقول (ص56) و بحار الانوار (جلد 74، ص 160، بیروت) آمده است؛ رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم می فرماید: « إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ لَمْ تَزُلْ قَدَمَا عَبْدٍ حَتَّى يُسْأَلَ عَنْ أَرْبَعٍ عَنْ عُمُرِهِ فِيمَ أَفْنَاهُ وَ عَنْ شَبَابِهِ فِيمَ أَبْلَاهُ وَ عَمَّا اكْتَسَبَهُ مِنْ أَيْنَ اكْتَسَبَهُ وَ فِيمَ أَنْفَقَهُ وَ عَنْ حُبِّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ[علیهم السلام]؛

وی در ادامه به روایتی دیگری پرداخت که در کتابهای مختلفی، از جمله مرآة العقول فی أخبار آل الرسول علیهم السلام (ج 8، ص 303 تا 308) آمده است؛ روایتی که آقا امام صادق علیه السلام به نقل از لقمان حکیم به فرزندش نصیحت هایی دارد و در ذیل آن به ارزش شباب و جوانی اشاره دارد؛ اصل روایت بدین قرار است: «وَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام كَانَ فِيمَا وَعَظَ بِهِ لُقْمَانُ ابْنَهُ يَا بُنَيَّ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا قَبْلَكَ لِأَوْلَادِهِمْ فَلَمْ يَبْقَ مَا جَمَعُوا وَ لَمْ يَبْقَ مَنْ جَمَعُوا لَهُ وَ إِنَّمَا أَنْتَ عَبْدٌ مُسْتَأْجَرٌ قَدْ أُمِرْتَ بِعَمَلٍ وَ وُعِدْتَ عَلَيْهِ أَجْراً فَأَوْفِ عَمَلَكَ وَ اسْتَوْفِ أَجْرَكَ وَ لَا تَكُنْ فِي هَذِهِ الدُّنْيَا بِمَنْزِلَةِ شَاةٍ وَقَعَتْ فِي زَرْعٍ أَخْضَرَ فَأَكَلَتْ حَتَّى سَمِنَتْ فَكَانَ حَتْفُهَا عِنْدَ سِمَنِهَا وَ لَكِنِ اجْعَلِ الدُّنْيَا بِمَنْزِلَةِ قَنْطَرَةٍ عَلَى نَهَرٍ جُزْتَ عَلَيْهَا وَ تَرَكْتَهَا وَ لَمْ تَرْجِعْ إِلَيْهَا آخِرَ الدَّهْرِ أَخْرِبْهَا وَ لَا تَعْمُرْهَا فَإِنَّكَ لَمْ تُؤْمَرْ بِعِمَارَتِهَا وَ اعْلَمْ أَنَّكَ سَتُسْأَلُ غَداً إِذَا وَقَفْتَ بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْ أَرْبَعٍ شَبَابِكَ فِيمَا أَبْلَيْتَهُ وَ عُمُرِكَ فِيمَا أَفْنَيْتَهُ وَ مَالِكَ مِمَّا اكْتَسَبْتَهُ وَ فِيمَا أَنْفَقْتَهُ فَتَأَهَّبْ لِذَلِكَ وَ أَعِدَّ لَه‏ جَوَاباً وَ لَا تَأْسَ عَلَى مَا فَاتَكَ مِنَ الدُّنْيَا فَإِنَّ قَلِيلَ الدُّنْيَا لَا يَدُومُ بَقَاؤُهُ وَ كَثِيرَهَا لَا يُؤْمَنُ بَلَاؤُهُ فَخُذْ حِذْرَكَ وَ جِدَّ فِي أَمْرِكَ وَ اكْشِفِ الْغِطَاءَ عَنْ وَجْهِكَ وَ تَعَرَّض ‏لِمَعْرُوفِ رَبِّكَ وَ جَدِّدِ التَّوْبَةَ فِي قَلْبِكَ وَ اكْمُشْ فِي فَرَاغِكَ قَبْلَ أَنْ يُقْصَدَ قَصْدُكَ وَ يُقْضَى‏ قَضَاؤُكَ وَ يُحَالَ بَيْنَكَ وَ بَيْنَ مَا تُرِيدُ.»

وی خاطر نشان کرد: این روایات تلنگری است که بدانیم می توان از این نعمت سرشار، یعنی جوانی استفاده بهینه و شایان داشته باشیم و کسی که از این نیرو و نعمت برخوردار است؛ می تواند صعود مرتفعی را برای خودش رقم بزند.

وی در کلامی خطاب به جوانان گفت: جوانان عزیز شما از این نعمت برخوردار هستید؛ مراقب باشید که کلام امیرالمومنین علیه السلام شامل حال شما نشود که این دو نعمت بزرگ، یعنی سلامتی و جوانی را از دست بدهید و بعد از آن در حسرت بمانید.

استاد محمد علم الهدی در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید ضمن اشاره به نیروی فراوان در ایام جوانی و پرشور و هیجان بودن جوان، به دو گروه اشاره کرد که در افراط و تفریط هستند؛ گروهی قائل به سرکوب کردن این هیجانات هستند و گروه دیگری قائل به آزاد و رها گذاشتن این هیجانات می باشند؛

وی ضمن طرد این دو دیدگاه گفت: ما باید خطّ درست را برای جوانان ترسیم کنیم تا استفاده بهینه از آنها را داشته باشیم؛

استاد علم الهدی در رابطه با چگونگی این استفاده، گفت: هیچ روش و دستوری بهتر از تعالیم اسلام در زمینه هدایت این مسیر وجود ندارد؛ سرانجام این نعمت پیروی از موالیان خودمان است.

وی افزود: یک راه آن توسل و بهره مندی از دعاهاست. در دو سال پیش مقام معظم رهبری در دیدار با جوانان به این نکته توجه داشتند و از قول امام راحل رضوان الله تعالی علیه، به مناجات شعبانیه و دعای کمیل توصیه می کردند.

وی خاطرنشان کرد: التزام به توسل و دعا می تواند خط و مسیر جوان را تعیین و اصلاح کند؛ در غیر این صورت غرش طوفان های گوناگون می تواند جوان را به کام خودش بگیرد و به راه خودش ببرد.

استاد علم الهدی در بخش دوم از این گفتگو به «اصل برخورد با جوان» پرداخت و در این زمینه گفت: ما به جوان باید به عنوان یک نیروی کارآمد نگاه کنیم؛ اگر به تاریخ و ابتدای قرن بیستم نظر کنیم، شاهد این مسأله هستیم که مدیریت در اکثر کشورها به دست جوانها بوده است.

وی ضمن تأکید مجدد بر اعتدال و دوری از افراط و تفریط در زمینه نگاه به جوان، به کارآمدی بالای این قشر از جمعیت اشاره کرد و خاطرنشان کرد: در این بلای منحوس کرونا که با آن دست به گریبان هستیم، جوانان ما جان بر کف و به صورت جهادی، از دانشجو و طلاب و دیگران پا به عرصه گذاشتند و حاضرند جان خود را به خطر بیندازند.

استاد علم الهدی در همین رابطه به توجه خاص رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم به جوانان اشاره کرد و در این راستا به بیان خصوصیات مصعب بن عمیر(م 3ق) پرداخت: مصعب بن عمیر بن هاشم بن عبدالمناف، جوان زیبا و خوش قامت و خوش سیما بوده است؛ بعد از دعوت مردم مکه به اسلام توسط پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم، این جوان شیفته اسلام شد و مسلمان گشت. خانواده وی با مشاهده این حالت در او طردش کردند. مصعب خود را پیرو اسلام و شخص پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله قرار داد و خدمات شایانی را انجام داد و مثمر ثمر بود. وی در ابتدای ایام اسلام برای رونق و تبلیغ این دین اقدام کرد.

استاد علم الهدی به جنگ های قبیله ای و دیرینه مردم یثرب اشاره کرد و افزود: بعد از ایمان آوردن گروهی از آنها به اسلام از حضرت صلی الله علیه و آله و سلم تقاضای مبلّغ کردند و حضرت، با وجود اینکه صحابی بسیاری داشتند، مصعب ابن عمیر را به آنها معرفی کرد.

وی در همین رابطه ضمن تأکید بر توجه پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم به جوانان، افزود: امروزه گروهی طعنه می زنند که اسلام به جوانان توجه نمی کند.

استاد علم الهدی ادامه داد: چگونه این جوان کارآیی یافته است؟ کارآیی او در زمینه آن بوده است که خود را در جریان اسلام قرار داده است و به این ترتیب، به دست جناب مصعب کل مدینه به اسلام گرویدند.

وی خاطرنشان کرد: مصعب بن عمیر حافظ قرآن بود. در منابع ذکر شده است که او اولین بار نماز جمعه را در مدینه برپا کرد. بسیاری از بزرگان اسلام از جمله سعد بن معاذ به دست او ایمان آوردند. مصعب در بدر و احد با پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله بود و در احد پرچم دار مهاجران بود که در همان جنگ به شهادت رسید.

وی در پایان این گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به این نکته اشاره داشت: مصعب بن عمیر نمونه ای از توجه بارز اسلام به جوانان است و جوانان برای افزایش کارآیی خود باید خود را در مسیر چنین خودسازی هایی قرار بدهند./270/260/21/