حضرت امیرالمومنین علیه السلام وصایایی نسبت به امام حسن علیه السلام و بقیه فرزندان خود داشتند و جالب این جا است که فرمودند: «انی اوصیک یا حسن و جمیع ولدی و اهل بیتی و من بلغه کتابی من المومنین بتقوی الله ربکم» یعنی این وصیت اختصاص به امام حسن یا امام حسین علیهما السلام یا فرزندان آن حضرت ندارد بلکه «و من بلغه کتابی» و جالب این است که اگر ما این وصیت را مورد عنایت قرار دهیم و به آن توجه کنیم؛ تمام مشکلات فردی و اجتماعی ما حل می شود.

استاد محمد حسین هوشیاری در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید گفت: در آستانه شب های قدر در ماه مبارک رمضان قرار داریم و شهادت مولا امیرالمومنین علیه السلام پیشاپیش این شهادت عظیم را تسلیت عرض می کنم آن چه که در این مناسبت ها و ایام برای ما قابل استفاده است این است که از گفتارها و کلام نورانی حضرت استفاده کنیم و آنها را سرلوحه زندگی خودمان قرار دهیم که درمان تمام گرفتاری ها و مشکلات و امراض فردی و اجتماعی ما در گرو عمل به این فرامین و دستورات است.

وی افزود: حضرت امیرالمومنین علیه السلام در وصیت نامه خود هنگامی که در بستر شهادت قرار داشتند و اطبا از معالجه آن حضرت عاجز شدند و امیدی به زندگی آن حضرت نبود و به ایشان عرض کردند که وصیت کنید. در این هنگام حضرت امیرالمومنین علیه السلام جملاتی دارند و وصایایی فرمودند در حالی که فرزندانشان امام حسن و امام حسین علیه السلام، محمد حنفیه و بقیه بستگان نزدیک ایشان و در کنار بستر آن حضرت بودند؛ ابتدائا آن امانت هایی که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله و سلم به امیرالمومنین علیه السلام داده بودند را به امام حسن علیه السلام دادند و فرمودند که بعد از خودت آنها را به امام حسین علیه السلام تحویل ده.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: امیرالمومنین علیه السلام در لحظات آخر عمر شریفشان به امام حسین علیه السلام هم فرمودند؛ این امانت ها را بعد از خودت به فرزندت امام سجاد علیه السلام تحویل بده که در آن زمان گویا سنشان دو سال بیشتر نبوده است چون حضرت امیرالمومنین علیه السلام در سال چهلم هجری به شهادت رسیدند و ولادت امام سجاد علیه السلام در سال 38 هجری بوده است لذا امام سجاد علیه السلام هم در آن جا حضور داشتند و به آن حضرات سفارش کردند این کار را تا امام دوازدهم علیه السلام انجام دهند.

وی اضافه کرد: حضرت امیرالمومنین علیه السلام وصایایی نسبت به امام حسن علیه السلام و بقیه فرزندان خود داشتند و جالب این جا است که فرمودند: «انی اوصیک یا حسن و جمیع ولدی و اهل بیتی و من بلغه کتابی من المومنین بتقوی الله ربکم» یعنی این وصیت اختصاص به امام حسن یا امام حسین علیهما السلام یا فرزندان آن حضرت ندارد بلکه «و من بلغه کتابی» و جالب این است که اگر ما این وصیت را مورد عنایت قرار دهیم و به آن توجه کنیم؛ تمام مشکلات فردی و اجتماعی ما حل می شود.

استاد هوشیاری اظهار داشت: امام علی علیه السلام فرمودند: «إنی اوصیک یا حسن و جمیع ولدی و اهل بیتی و من بلغه کتابی من المومنین بتقوی الله» من هر کس که این کتاب و وصیت نامه من به او می رسد را به تقوای الهی توصیه می کنم «و لا تموتن الا و انتم مسلمون» و مراقب باشید که در حالی که مسلمان نیستید از دنیا نروید یعنی انسان باید در تمام لحظات متوجه باشد که از اسلام خارج نشود «و اعتصموا بحبل الله جمیعا» همه به آن ریسمان الهی چنگ زنید، ریسمان الهی می تواند قرآن و ائمه معصومین علیهم السلام و امام عادل باشد «و لا تفرقوا» که این مطلب اشاره به وحدت دارد.

وی خاطرنشان کرد: حضرت علی علیه السلام در ادامه وصیتشان اشاره به تمسک به اهل بیت علیهم السلام و قرآن داشتند: «و اذکروا نعمة الله علیکم اذ کنتم اعداء» به یاد آورید؛ نعمت خدا را را بر شما وقتی که با هم دشمن بودید «فألف بین قلوبکم» خداوند بین شما الفت برقرار کرد «فإنی سمعت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم یقول صلاح ذات البین أفضل من عامة الصلوة و الصیام» که این مطلب اشاره به یک مشکل اجتماعی دارد که پیامبر می فرماید اصلاح بین مردم بالاتر از تمام نمازها و روزه ها است «فان البغضة حالقة الدین» که دشمنی باعث از بین رفتن دین است و سم مهلکی برای از بین رفتن دین انسان است «و فساد ذات البین و لاقوة الا بالله»

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشتند: امیرالمومنین علیه السلام در ادامه وصیت خود به امام حسن مجتبی علیه السلام می فرمایند: «انظروا ذوی ارحامکم و صلوکم» وصیت دیگر نسبت به ذوی ارحام است که صله رحم را مواظبت کنید و به آن اهمیت دهید: «یهون الله علیکم الحساب» که در نتیجه خداوند حساب را بر شما آسان کند و از شما حسابرسی آسانی داشته باشد و سپس حضرت شروع می کنند به قسم دادن مخاطبین به خداوند تبارک و تعالی «الله الله فی الایتام» که به لحاظ ادبی در این جا فعلی مانند احذروا یا اتقوا در تقدیر است که معادل فارسی آن این می شود که شما را به خدا قسم می دهم که مراعات کنید و در رابطه با ایتام مواظبت داشته باشید و تقوای الهی را رعایت کنید و مواظب باشید که صدایشان به گریه بلند نشود «فلا تغيروا أفواههم و لا تضيعوا من بحضرتكم‏» که حق آنها در جامعه شما ضایع نشوند.

وی افزود: امیرالمومنین علیه السلام در ادامه وصیتشان می فرمایند: «فإنی سمعت رسول الله یقول من عال يتيما حتى يستغني أوجب الله له بذلك الجنة كما أوجب لآكل مال اليتيم النار» هر کسی که یتیمی را سرپرستی کند تا این که بی نیاز شود و تسکین پیدا کند؛ خداوند در مقابل این عمل جنت را برای آن شخص واجب می کند کما این که در مقابل اگر کسی مال یتیمی را از بین برد و بخورد او مستوجب نار است و آتش جهنم سزای او خواهد بود.

استاد هوشیاری در ادامه بیان این وصیت، امیرالمؤمنین علیه السلام بیان کردند: «الله الله فی القرآن» خدا را رعایت کنید و تقوا را در رابطه با قرآن رعایت کنید، اگر ما همین مطلب را مورد توجه قرار دهیم که فرمودند در رابطه با قرآن مواظب باشید و شما را در رابطه با قرآن وصیت می کنم که مراقبت کنید که دیگران در عمل به قرآن از شما پیشی نگیرند که اکنون می توان گفت بعضی جوامع در عمل به قرآن از بعضی از مسلمانان پیشی گرفته اند و مسلمانان از آنها عقب مانده اند و این مطلب یک فقر فرهنگی و یک افت و عقب نشینی است که امیرالمومنین علیه السلام در همان زمان این مطلب را می دیدند و هشدار دادند که به قرآن عمل کنید و دیگران در عمل به قرآن از شما سبقت نگیرند و شما عقب بمانید که گرفتاری های ما از عمل نکردن و دور شدن از قرآن است و پیشرفت دیگران هم اگر پیشرفتی باشد؛ آنها در عمل به قرآن، استناد و تمسک به قرآن است ولو در اسم نباشد اما در عمل، عمل به قرآن باعث می شود که جامعه خوبی رقم خورد.

وی افزود: امیرالمؤمنین علیه السلام در ادامه وصیتشان می فرمایند: «الله الله فی جیرانکم» در این جا خدا را در مورد همسایگان یاد آور می شوند: «فان الله و رسوله أوصی بهم» خدا و پیامبر به همسایه وصیت کردند و پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: خداوند آن قدر در مورد همسایه وصیت کرد که گمان کردم که همسایه ارث می برد «و الله الله فی بیت ربکم» نکته دیگر در رابطه با انجام حج و زیارت بیت الله است که در رابطه با خانه خدا مواظبت کنید و مراقب باشید که خانه خدا از حضور و وجود شما خالی نباشد یعنی به حج اهمیت دهید و آن را انجام دهید «فلا يخلون منكم ما بقيتم فإنه إن يترك ‏لم تناظروا» اگر حج را ترک کنید البته با وجود شرایط وجوب به جا آوردن حج خداوند به شما مهلت نخواهد داد «فان ادنی ما یرجع به من أمه» و کوچکترین ثمره حج «ان یغفر له ما قد سلف» این است که گناهان گذشته شما بخشیده می شود.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: در ادامه حضرت می فرمایند: «الله الله فی الصلوة» از خدا در رابطه با نماز بترسید «فإنها عمود دینکم» ستون خیمه دین نماز است «الله الله فی الزکوة» شما را به خدا قسم می دهم در رابطه با زکوه چرا که «فإنها تطفئ غضب ربکم» زکوة باعث می شود که غضب پروردگار فرو بنشیند «الله الله فی صیام شهر رمضان» مسأله دیگر صوم ماه رمضان است که فرمودند: «فان صیامه جنة من النار» روزه ماه رمضان سپری است از آتش جهنم است.

وی خاطرنشان کرد: اگر این وصایا و فرامین و سفارشات امیرالمومنین علیه السلام در جامعه رواج پیدا کند هم جنبه فردی دارد و نسبت به خود افراد سازنده است و ساخته شدن افراد هم زمینه ای است برای ساخته شدن جامعه و این سخن که بیان شده: «تا خوب نشویم خوب نمی شود» از همین جا نشأت می گیرد یعنی وقتی افراد درست شوند؛ جامعه هم اصلاح می شود و این دستورات هم جنبه فردی دارد و هم جنبه اجتماعی «الله الله فی الفقرا و المساکین» در رابطه با فقرا و مساکین پرهیز داشته باشید «فشارکوهم فی معیشتکم» که جمله زیبایی است که می فرماید فقرا را در زندگی و معیشت خودتان شریک قرار دهید یعنی در اموال خودتان آنها را شریک قرار دهید و آنها را جزیی از خانواده خود بدانید و از آنها مواظبت کنید تا مشکلاتشان حل شود.

استاد هوشیاری اظهار داشت: امیرالمومنین علیه السلام در ادامه وصیتشان می فرمایند: «الله الله فی الجهاد فی سبیل الله» دستور دیگر در رابطه با جهاد فی سبیل الله است «بأموالکم و انفسکم» گاهی امکان جهاد با جان وجود ندارد اما جهاد به وسیله اموال که رسیدگی به دیگران و شرکت در امور خیریه باشد مهیا است «الله الله فی ذریة نبیکم» امیرالمومنین علیه السلام می فرمایند: در رابطه با ذریه پیامبر مواظبت داشته باشید «فلا تظلمن» مراقب باشید که در کنار شما مورد ظلم قرار نگیرند در حالی که شما قادر به دفاع از آنها هستید.

وی اضافه کرد: آن حضرت در ادامه وصیتشان و در رابطه با اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم می فرمایند: «الله الله فی اصحاب نبیکم الذین لم یحدثوا اصحابی» که احداث حدث و بدعت گزاری نکردند و کار حرامی را در جامعه ایجاد نکردند در رابطه با آنها شما پیرو و پایبند باشید «الله الله فی النساء و ما ملکت ایمانکم» سفارش دیگر در رابطه با زن ها و ملک یمین است که رعایت حال آنها را کنید که آنها امانت در دست شما هستند و اخلاق را در رابطه با آنها رعایت کنید.

این استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: امیرالمومنین علیه السلام در ادامه وصیتشان می فرمایند: «و لا تخافن فی الله لومة لائم» وصیت دیگری که حضرت می فرمایند این است که در راه خدا از ملامت هیچ ملامتگری نهراسید و خوف نداشته باشید «یکفیکم الله من أرادکم» هر کس به شما قصد سوء داشته باشد اگر شما در راه خدا باشید هیچ ضرری به شما نمی رسد و خداوند شما را کفایت می کند و شر آنها را از سر شما کم می کند کسی که قصد بغی و ظلم و سوء به شما داشته باشد؛ خداوند شر آنها را به خودشان بر می گرداند.

وی افزود: آن حضرت در جمله پایانی وصیتشان می فرمایند: «با مردم با زبان خوش و اخلاقی نیکو برخورد کنید: «کما امرکم الله عزوجل» اشاره به آیه شریفه دارد که با مردم با زبان نیکو تکلم کنید و در جمله پایانی و آخر هم می فرمایند: «لا تترکن الأمر المعروف» مواظب باشید که در جامعه اسلامی امر به معروف و نهی از منکر را ترک نکنید و آن را به فراموشی نسپارید که اثر وضعی دارد «فیولیَ الله امر شرارکم» که در نتیجه امر به دست اشرار می افتد و متصدی و متولیان شما اشرار می شوند «ثم تدعون فلا یستجاب لکم» که در این زمان شما هر چه دعا کنید فایده ای ندارد و مورد اجابت قرار نمی گیرد چون این مطلب اثر وضعی عملکرد خود شما است.

استاد هوشیاری در انتهای سخنانش اظهار داشت: گرامیداشت ایام شهادت امیرالمومنین علیه السلام به همین مطالب است و الا فقط به این که مجلسی برگزار کنیم و به این فرمایشات عمل نکنیم و ندانیم که هدف ائمه علیهم السلام و هدف آقا امیرالمومنین علیه السلام از این کارها و فرمایشاتشان و برگزیده شدنشان چه بوده است؛ بهره کمی از ایشان می بریم. ان شاءالله که با کمک خداوند متعال و عنایات امام زمان (عج) در این ماه که این ماه به نوعی منسوب به آن حضرات است و نامه اعمال ما در شب های قدر باید به امضا و تایید آن حضرت برسد با لطف و عنایت حضرت بتوانیم این دستورها را مورد توجه قرار دهیم و به این وصیت ها عمل کنیم و به دیگران هم سفارش به خوبی کنیم از باب این که حضرت فرمودند؛ «امر به معروف و نهی منکر را در جامعه ترک نکنید تا اشرار بر شما مسلط نشوند.»/260/260/43