امروزه هر حرکتی که از کشورهای غربی نسبت به ما انجام می شود، به خاطر آن است که ما را به زیر سلطه خودشان بکشانند و از این رو باید خیلی هوشیار باشیم.

استاد غلام رضا زاهدی تبار، از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، در زمینه اهمیت تولید در اسلام، به گفتگو پرداخت.

اهمیت کار در قرآن

وی در ابتدای گفتگو، ضمن اشاره به نامگذاری 1399 به «جهش تولید»، خاطرنشان کرد: همان گونه که اسلام به معاد توجه تامّ دارد، به معاش انسان هم توجه نموده است؛ آن چنان که در آیه 39 از سوره مبارکه نجم می خوانیم:

«وَ أَنْ لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعى» (و اينكه براى انسان جز آنچه تلاش كرده [هيچ نصيب و بهره‏اى‏] نيست،)

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه تأکید کرد: برای انسان دستمزدی که به او داده می شود، بر اساس سعی و تلاش خودش است؛ چه در این دنیا و چه در آخرت.

وی افزود: قرآن کریم اشاره می نماید که زمین و آنچه در آن است را برای انسان خلق کرده ایم و در اختیار انسان قرار داده ایم. خداوند متعال در آیه 15 از سوره مبارکه ملک فرموده است: «هُوَ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِي مَناكِبِها وَ كُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَ إِلَيْهِ النُّشُور» (اوست كه زمين را براى شما رام قرار داد، بنابراين بر اطراف و جوانب آن راه رويد و از روزى خدا بخوريد، و برانگيختن مردگان و رستاخيز به سوى اوست.)

استاد زاهدی تبار اضافه نمود: خداوند، زمین را به طور کلی، رامِ انسان کرده است تا از آن استفاده کند؛ بنابراین انسان در زمین، باید سعی و تلاش نماید و از نعمت های الهی استفاده نماید.

وی ادامه داد: خداوند متعال در آیه 10 از سوره مبارکه اعراف می فرماید: «وَ لَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَ جَعَلْنا لَكُمْ فِيها مَعايِشَ قَلِيلًا ما تَشْكُرُونَ» (و شما را در زمين جاى داديم، و در آن براى شما وسايل و ابزارزندگى قرار داديم، ولى بسيار اندك و كم سپاس مى ‏گزاريد)

اهمیت تولید در قرآن

استاد غلام رضا زاهدی تبار در بخش دیگری از این گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به بیان اهمیت تولید در قرآن پرداخت و در این زمینه خاطرنشان کرد: می شود این گونه بیان کرد، اول کسی که آموزش تولید داده است، خودِ خداوند متعال بوده است.

وی به کلام خداوند متعال در قرآن کریم اشاره نمود که می فرماید: ما به حضرت داود علیه السلام آموزش زره سازی داده ایم. «وَ عَلَّمْناهُ صَنْعَةَ لَبُوسٍ لَكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِنْ بَأْسِكُمْ فَهَلْ أَنْتُمْ شاكِرُون» (و به سود شما صنعتِ ساختنِ پوشش‏ هاى دفاعى را به او آموختيم تا شما را از [آسيب‏] جنگتان محافظت نمايد، پس آيا شما شكرگزار حق هستيد؟) (سوره مبارکه انبیا، 80)

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: خداوند متعال خودش می فرماید که ما تعلیم و آموزش تولید یک صنعت داده ایم. بنابراین در اسلام به تولید توجه شده است که انسان از آنچه که خداوند متعال در اختیارش قرار داده است، تولیداتی برای استفاده اش داشته باشد.

هدف کلی اسلام از سفارش به تولید

استاد غلام رضا زاهدی تبار در ادامه و بخش دیگری از بیان خود در زمینه اهمیت تولید در اسلام، به هدف کلی اسلام از سفارش به تلاش و کار و تولید پرداخت و در این باره افزود: هدف، استقلال جامعه اسلامی و مسلمانان است و اینکه مسلمانان محتاج نباشند و زیر سلطه کسی نباشند و مستقل باشند.

وی اضافه نمود: چون استقلال سیاسی و اعتقادی، جدای از استقلال اقتصادی نیست و نمی شود جامعه از نظر اقتصادی وابسته باشد اما از نظر سیاسی و از نظر عقیدتی مستقل باشد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ضمن تأکید مجدد بر اهمیت دادن اسلام به بحث استقلال، خاطرنشان کرد: مثلا می بینیم که از نظر حتی عبادت، وقتی که قبله مسلمان ها با یهودی ها یکی است، و به این سبب طعنه به مسلمان ها می زنند، خداوند عبادت گاه و قبله را مستقل قرار می دهد تا حتی از این حیث هم به جامعه دیگر و مخصوصا جامعه غیر مسلمان وابسته نباشند.

قاعده نفی سبیل

استاد زاهدی تبار در ادامه به بیان قاعده نفی سبیل پرداخت و خاطرنشان کرد: این فرمان خداوند متعال است که می فرماید: ما اصلا چنین قانونی نداریم که مسلمین وابسته به کفار باشند. این قانون در ذیل آیه 141 از سوره نساء بیان شده است: «الَّذِينَ يَتَرَبَّصُونَ بِكُمْ فَإِنْ كانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِنَ اللَّهِ قالُوا أَ لَمْ نَكُنْ مَعَكُمْ وَ إِنْ كانَ لِلْكافِرِينَ نَصِيبٌ قالُوا أَ لَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَ نَمْنَعْكُمْ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فَاللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ لَنْ يَجْعَلَ اللَّهُ لِلْكافِرِينَ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ سَبِيلا»

(آنان كه همواره حوادثى را براى شما انتظار مى‏برند، اگر از سوى خدا برايتان فتح و پيروزى رسد، مى‏ گويند: مگر ما با شما [در ميدان جنگ‏] نبوديم؟ [پس سهم ما را از غنايم جنگى بپردازيد.] و اگر براى كافران بهره ‏اى اندك [از غلبه و پيروزى‏] باشد، به آنان مى‏ گويند: آيا [ما كه در ميان ارتش اسلام بوديم‏] بر شما چيره و مسلّط نبوديم؟ [ولى ديديد كه ازضربه زدن به شما خوددارى كرديم‏] و شما را [ازآسيب و زيان مؤمنان‏] مانع مى ‏شديم [پس سهم غنيمت ما را بدهيد.] خدا روز قيامت ميان شما داورى مى‏ كند و خدا هرگز هيچ راه سلطه ‏اى به سود كافران بر ضد مؤمنان قرار نداده است.)

وی افزود: این امر، در نزد فقها به عنوان قاعده نفی سبیل مشهور است و احکام زیادی از آن استفاده می کنند. بنابراین اگر جامعه ای بخواهد مستقل باشد، باید از نظر اقتصادی مستقل باشد و زمانی می تواند مستقل باشد که خودش تولید داشته باشد و نیازمند خارج نباشد.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: الآن در زمان ما جوامع اسلامی در زیر سلطه کفار قرار گرفته اند. دلیلش این است که از نظر اقتصادی وابسته به آنها شده اند.

وی افزود: ببینید کار به جایی کشیده شده است که به مسلمان ها دستور می دهند در مقابل صهیونیست های غاصب که بر مسلمان ها و عِرض و ناموس مسلمان ها مسلط است، می گویند باید سر تعظیم فرود بیاورید. اگر این کار را نکنید، ما شما را تهدید می کنیم، چرا که بر شما مسلط هستیم.

استاد زاهدی تبار اضافه نمود: اغلب کشورهای اسلامی از خود، تولیدی ندارند و تمام زندگی شان وابسته به خارج و کفار است.

وی در خلاصه ای از بیان خود در این بخش خاطرنشان کرد: خداوند متعال در قرآن مجید می فرماید: ما از شما سعی و تلاش می خواهیم تا زندگی تان را مستقل قرار دهید و منابع را هم در اختیار شما قرار داده ایم.

منابع تولید در قرآن

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به منابعی اشاره کرد که در قرآن برای تولید معرفی شده است.

الف. زمین

استاد زاهدی تبار در این باره به آیاتی از سوره مبارکه یس پرداخت: «وَ جَعَلْنا فِيها جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ وَ فَجَّرْنا فِيها مِنَ الْعُيُون لِيَأْكُلُوا مِنْ ثَمَرِهِ وَ ما عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَ فَلا يَشْكُرُون» (و در آن بوستان ‏هايى از درختان خرما و انگور قرار داديم، و در آن از چشمه‏ هاى گوناگون روان ساختيم، تا از ميوه آن و آنچه دست‏ هايشان به عمل مى ‏آورد [مانند شيره، كشمش، شربت و...] بخورند، آيا سپاس گزارى نمى ‏كنند؟) (آیات 34 و 35 از سوره مبارکه یس)

کشاورزی در روایات

وی افزود: کشاورزی، تولید اصلی برای هر جامعه ای است و زیربنای اقتصاد هر جامعه ای است و شاهدیم که چقدر در روایات بر کشاورزی تأکید شده است و علما از آیات و روایات استفاده کرده اند که از نظر اسلامی عمل کشاورزی یک عمل مستحب است.

این استاد سطوح  عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: مستحب است که انسان به کار کشاورزی بپردازد و تولید کند، یعنی از زمین آنچه را که احتیاج دارد، به دست بیاورد.

روایت از امام صادق علیه السلام

روایتی از امام صادق علیه السلام که می فرماید: اگر کسی درختی را و گیاهی را آب بدهد که باعث تولید بشود و ثمر بدهد، مانند این است که یک انسان مؤمن تشنه ای را آب داده است و حیات داده است. «عن يزيد بن عبد الملك عن أبي عبد الله ع قال: .... من سقى طلحة أو سدرة- فكأنما سقى مؤمنا من ظمآن‏» (تفسير العياشي؛ ج‏2؛ ص86؛  البحار ج 4: 59؛ البرهان ج 2: 120.)

وی افزود: پس بنابراین در واقع تولید از زمین و استفاده از آنچه در زمین است، مانند این است که انسان مؤمن را حیات داده است.

روایت از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم

در روایت دیگری به نقل از ایوب انصاری این چنین آمده است که رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: کسی که درختی بکارد که ثمر بدهد، خداوند متعال به اندازه ای که این درخت ثمر می دهد، به او اجر می دهد: «وَ عَنْ أَبِي أَيُّوبَ الْأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم قَالَ: مَنْ غَرْسَ غَرْساً فَأَثْمَرَ أَعْطَاهُ اللَّهُ مِنَ الْأَجْرِ قَدْرَ مَا يَخْرُجُ مِنَ الثَّمَرَةِ.»

روایت از امام محمد بن علی الباقر علیه السلام

در روایتی از امام باقر علیه السلام نقل شده است: بهترین عمل یک عمل کشاورزی است که انسان تولید می کند که حالا هم انسان های پاک از آن استفاده کنند و هم انسان های فاجر. «وَ مِنْهُ، قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ علیه السلام كَانَ أَبِي يَقُولُ: خَيْرُ الْأَعْمَالِ زَرْعٌ يَزْرَعُهُ فَيَأْكُلُ مِنْهُ الْبَرُّ وَ الْفَاجِرُ أَمَّا الْبَرُّ فَمَا أَكَلَ مِنْهُ وَ شَرِبَ يَسْتَغْفِرُ لَهُ وَ أَمَّا الْفَاجِرُ فَمَا أَكَلَ مِنْهُ مِنْ شَيْ‏ءٍ يَلْعَنُهُ وَ تَأْكُلُ مِنْهُ السِّبَاعُ وَ الطَّيْر» (بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏100، ص: 69؛ كتاب الغايات ص 73؛ مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏13، ص: 26؛ سفينة البحار، ج‏3، ص: 464)

وی تأکید کرد: هدف این است که انسان تولید کننده باشد.

روایت از امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام

استاد زاهدی تبار ادامه داد: روایتی از امیرالمؤمنین علی علیه السلام آمده است: اگر کسی آب و زمین در اختیارش باشد، بعد فقیر باشد و نتواند مایحتاجش را به دست بیاورد، خداوند او را از خودش دور می کند.

«مَنْ‏ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ‏ اللَّهُ‏» (قرب الإسناد (ط - الحديثة) ؛ النص ؛ ص115؛ بحار الأنوار (ط - بيروت)، ج‏100، ص: 65)

 وی افزود: بر اساس کلام آقا امیرالمؤمنین علیه السلام هر انسانی باید یک حالت استقلال اقتصادی داشته باشد. پس بنابراین از نظر روایات کار تولیدی مورد تأکید واقع شده است. پس اولین منبع زمین است.

ب: دریا

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه ضمن اشاره به تأکید اسلام بر امر تولید و پس از اشاره به زمین، به عنوان اولین موردی که در قرآن به عنوان منبعی برای تولید از آن یاد شده است، به دومین منبع تولید در قرآن، یعنی دریا پرداخت و در این باره به این آیه شریفه استناد کرد: «وَ هُوَ الَّذِي سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيًّا وَ تَسْتَخْرِجُوا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُونَها وَ تَرَى الْفُلْكَ مَواخِرَ فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُون» (و اوست كه دريا را رام و مسخّر كرد تا از آن گوشت تازه بخوريد، و زينتى را كه مى‏پوشيد از آن بيرون آوريد و در آن كشتى‏ها را مى‏بينى كه آب را مى‏شكافند [تا شما را براى حمل كالا، تجارت و داد و ستد جابجا كنند] و براى اينكه از فضل واحسان خدا طلب كنيد و [در نهايت‏] به سپاس گزارى خدا برخيزيد.) (سوره مبارکه نحل، 14)

ج: حشراتَ

استاد غلام رضا زاهدی تبار بعد از اشاره به زمین و دریا به عنوان دو منبع تولید که در قرآن به آن اشاره شده است، به حشرات به عنوان سومین منبع تولید خاطرنشان کرد و به این آیه شریفه استناد کرد که خداوند متعال می فرماید: «ثُمَّ كُلِي مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُون» (آن گاه از همه محصولات و ميوه‏ها بخور، پس در راه ‏هاى پروردگارت كه براى تو هموار شده [به سوى كندو] برو از شكم آنها [شهدى‏] نوشيدنى با رنگ ‏هاى گوناگون بيرون مى ‏آيد كه در آن درمانى براى مردم است. قطعاً در اين [حقيقت‏] نشانه ‏اى [بر قدرت، لطف و رحمت خدا] ست براى مردمى كه مى ‏انديشند.) (سوره مبارکه نحل، 69)

این استاد حوزه علمیه افزود: خداوند می فرماید ما از بطن زنبور عسل آشامیدنی خارج می کنیم که در آن برای مردم شفا است؛ یعنی شما دارویتان را هم می توانید از دارویی که خدا خلق کرده است، استخراج و تولید کنید.

د: چارپایان

استاد غلام رضا زاهدی تبار در ادامه به چهارمین منبعی اشاره کرد که در قرآن کریم به عنوان منابعی برای تولید اشاره شده است و آن چارپایان است. حتی این چارپایان را برای شما خلق کردیم که منبع تولید برای شما باشد، پس بنابراین شما هم تولید کننده باشید. «وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِين» (و بى‏ترديد براى شما در دام‏ها عبرتى است، [عبرت در اينكه‏] از درون شكم آنان از ميان علف‏هاى هضم شده وخون شيرى خالص و گوارا به شما مى‏نوشانيم كه براى نوشندگان گواراست.) (سوره مبارکه نحل، 66)

وظیفه مسئولین

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم بعد از پرداختن به اهمیت تولید در اسلام، به بیان وظیفه مسئولین نظام اسلامی نسبت به این امر پراخت.

وی افزود: وظیفه حاکمان و مسئولان، حمایت از تولید کنندگان است؛ همان طور که در روایات به این مسأله هم پراخته شده است.

استاد زاهدی تبار در این راستا به روایتی از امام موسی بن جعفر الکاظم علیه السلام اشاره نمود: یک زمان ملخ آمده و مزارع را از بین برده بود؛ امام کاظم عبور می کرد، دید یک فردی در گوشه ای نشسته و در فکر فرو رفته و خیلی ناراحت است.

حضرت فرمود: چه شده؟

عرض کرد: ملخ آمده و مزرعه من را از بین برده است. سود که نکردم، هیچ! ضرر کردم.

امام کاظم علیه السلام معادل قیمت مزرعه و هزینه ای که برای مزرعه انجام داده بود، به علاوه سودش را به آن مرد داد تا اینکه از تولید ناامید و دلسرد نشود.

وی در ادامه به نقش بالا و مؤثر مقام معظم رهبری در ایجاد تولید در کشور اشاره کرد و در این باره افزود: البته در زمان ما رهبر عزیز انقلاب به این مسأله بسیار عنایت دارد و کلید واژه هایی را انتشار می دهد؛ مانند «اقتصاد مقاومتی»، «تولید»، «رونق تولید»، «جهش تولید»، «رونق اقتصادی» و جامعه را به این مسأله هدایت می کند.

این استاد حوزه علمیه قم به خلاصه ای از بیانات خود اشاره کرد: پس ما می توانیم نتیجه بگیریم که خداوند متعال هم به تولید سفارش کرده است تا اینکه مستقل باشیم و زیر سلطه دیگران قرار نگیریم؛ دیگر اینکه خداوند متعال می فرماید که ما منابع را در اختیار شما قرار داده ایم؛ و راهنمایی می فرماید تا از آن منابع استفاده کنیم و تولید کنیم.

وی افزود: به امید روزی که این تفکر در جامعه اسلامی قرار بگیرد، به جای اینکه بنشینند تا دیگران برای آنها تولید کنند و اینها تنها مصرف کننده باشند و در واقع چشمشان به دست های دیگران باشد، تفکری استقلالی در جامعه اسلامی و مسئولان جامعه اسلامی ما رشد پیدا کند.

استاد غلام رضا زاهدی تبار، از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم در بخش دیگری از این گفتگوی صمیمانه با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به این مسأله پرداخت که چرا با وجود این همه از تأکیدات در مورد تولید که در قرآن و روایات به آن اشاره شده است، باز شاهدیم که در کشورهای غربی بیشتر از کشور ما کار و تولید می کنند.

وی در مقام پاسخ خاطرنشان کرد: در این مورد نباید از خاطر برد که کشورهای غربی چون تنها به همین دنیا اعتقاد دارند و از این رو تمام سعیشان بر آن است که همین دنیا را آباد کنند. علت دیگر آن است که آنها یک تعهد اخلاقی هم دارند که به قوانینی که زندگی دنیایشان را تأمین می کند، پایبند باشند و این تعهد کاری، در فرهنگشان قرار گرفته است.

این استاد حوزه علمیه قم در همین راستا افزود: ما شاهدیم که در مسلمان ها هم کج فهمی از احکام اسلام وجود دارد و هم تبلیغات دشمن در کار است.

وی اضافه نمود: هر فرهنگی که در جامعه رواج پیدا می کند که انحرافی است، ریشه اش از فعالیت های دشمنان اسلام است؛ آنها این چنین تبلیغ می کنند که هر چه هست، آخرت هست و باید دنیا را رها کرد.

استاد زاهدی تبار خاطرنشان کرد: این مسأله در صدر اسلام هم بوده است؛ عده ای که شنیده اند خداوند رازق است، دست از کار کشیدند و در خانه نشستند تا خداوند روزی آنها را برساند.

پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم آنها را به شدت نهی و مذمت کرد و سفارش نمود بر اینکه باید تلاش کنیم.

وی افزود: تفکری که در ذهن بسیاری از افراد مسلمان وجود دارد، این است که باید به آخرت توجه کنیم و دنیا را باید رها کرد و تعهد کاری دنیوی را باید رها نمود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم ادامه داد: این مسأله از طرف دشمنان هم تبلیغ می شود تا مسلمان ها از کار کناره بکشند و به این ترتیب محتاج محصولات غربی باشند؛ شاید بتوان گفت که یکی از عوامل این باشد.

استاد غلام رضا زاهدی تبار در بخش پایانی این گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، خاطرنشان کرد: تفکری هست بر اینکه ما مجبوریم یا از سرمایه خارجی استفاده کنیم و یا اینکه امکان ندارد تولید را ادامه بدهیم.

وی در مورد این مسأله افزود: یک قانون کلی وجود دارد که در اقتصاد باید به آن با نظر اهمیت بنگریم و آن مسأله استقلال و عدم وابستگی به بیگانگان است.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: قناعت، اقتصاد، میانه روی و توکل بر خدا از اموری است که باید جدی گرفته شود.

وی افزود: در صدر اسلام اگر چه مسلمان ها از نظر عِده و عُدّه کمتر از دشمنان بوده اند، اما تا آنجا پیش رفتند که حتی مکه را هم بدون خونریزی فتح نمودند؛ و اگر تفکر تسلیم در آن دوران هم بود، این فتوحات به دست نمی آمد.

استاد زاهدی تبار ادامه داد: در هر حال ما باید با همین اقتصاد ضعیفمان، با توکل بر خداوند تبارک، استقامت به خرج بدهیم و مقاومت کنیم و با توکل بر خدا می توانیم حرکت کنیم که معروف است «از شما حرکت و از خدا برکت»

وی خاطرنشان کرد: این امر بهتر است از آنکه یک حرکت جهشی داشته باشیم، اما این حرکت باعث شود تا زیر سلطه کفار برویم پس باید مقداری به توان داخلی خودمان تکیه کنیم.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: یک خانواده می تواند قرض و وام بگیرد و خانواده خود را تأمین کند، اما به زیر قرض رفته باشد؛ همین خانواده می تواند با کم هم بسازد و زیر سلطه کسی هم نرود و بدهکار کسی نباشد.

وی افزود: یقینا اگر انسان قدری تفکر کند، راه دوم را اختیار می کند؛ خصوصا زمانی که امروزه هر حرکتی که از کشورهای غربی نسبت به ما انجام می شود، به خاطر آن است که ما را به زیر سلطه خودشان بکشانند و از این رو باید خیلی هوشیار باشیم./270/260/43/