در خانواده امام هشتم و محافل شیعیان، از حضرت جواد علیه السلام به عنوان مولودی با برکت یاد می شد و این شهرت نیز ریشه در کلام خود امام هشتم علیه السلام دارد که بارها این مسئله را یادآوری نموده اند.

به مناسبت سالگرد شهادت امام ابی جعفر محمد بن علی الجواد علیه السلام، استاد توکل اکبرنژاد از اساتید سطوح عالی حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

وی در ابتدای این گفتگو ضمن عرض تسلیت به محضر آقا حجت بن الحسن المهدی (عج) و همه شیعیان، خاطرنشان کرد: باید این شهادت را به محضر همه مسلمانان جهان، اعم از اهل سنت و شیعه تسلیت گفت، زیرا حضرت علیه السلام خلیفة الله بوده اند و از این باب به همه مسلمانان مربوط بوده اند؛ اگر چه برخی متوجه این قضیه نباشند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه اضافه نمود: پدر بزرگوار ایشان حضرت رضا علیه السلام و مادر ارجمند آن حضرت بانوی مصری تباری به نام «سبیکه» است که از خاندان «ماریه قبطیه»، همسر پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم، به شمار می رود؛

وی افزود: سبکیه بانویی است که از نظر فضائل اخلاقی، در درجه والایی از انسانیت قرار داشت و برترین زنان زمان خود بود؛ به طوری که امام رضا علیه السلام از او به عنوان بانویی منزه و پاکدامن و با فضیلت یاد می کرد.

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: «ریحانه» و «خیزران» از دیگر نام های مادر امام جواد علیه السلام است.

وی در ادامه بیان کرد: حضرت علیه السلام در مجموع دوران امامت خود با دو خلیفه عباسی، یعنی مأمون (193 ـ 218) و معتصم (218 ـ 227) معاصر بوده اند.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: در خانواده امام هشتم و محافل شیعیان، از حضرت جواد علیه السلام به عنوان مولودی با برکت یاد می شد و این شهرت نیز ریشه در کلام خود امام هشتم علیه السلام دارد که بارها این مسئله را یادآوری نموده اند که به نمونه هایی اشاره می شود:

1. «ابویحیای صنعانی» می گوید: روزی در محضر امام رضا علیه السلام بودم، فرزندش ابوجعفر را که خردسال بود آوردند: حضرت فرمود: «هذَا الْمَوْلُودُ الَّذی لَمْ یُولَدْ مُوْلُودٌ اَعْظَمُ بَرَکَةً عَلی شیعَتِنا مِنْهُ»، (این مولودی است که با برکت تر از او برای شیعیان ما زاده نشده است.) (اصول کافی، ج1، ص321؛ الارشاد، شیخ مفید، ص319؛ اعلام الوری، طبرسی، ص347؛ کشف الغمه، اربلی، ج 3، ص 143)

2. «ابن اسباط» و «عبّاد بن اسماعیل» می گویند: خدمت امام رضا علیه السلام بودیم که ابوجعفر امام جواد علیه السلام را آوردند، عرض کردیم: آیا این همان مولود پر خیر و برکت است؟ حضرت فرمود: «بله! این همان مولودی است که در اسلام با برکت تر از او زاده نشده است.» ( بحارالانوار، ج50، ص20)

استاد توکل اکبرنژاد در ادامه به مقام علمی حضرت علیه السلام اشاره نمود که یحیی بن اکثم ها در مقابل مقام علمی ایشان به شکست خود اعتراف نمودند و حتی نقل شده است که در یک مناظره در یک مدت کوتاه، حضرت علیه السلام به هزاران سؤال با جواب هایی کوتاه پاسخ کامل داده اند.

وی در ادامه به خاطرنشان کرد: ائمه معصومین علیهم السلام انسان هایی هستند که درک مقامشان از ذهن ما خارج است؛

این استاد حوزه علمیه قم در همین راستا به بیان حدیثی نبوی صلی الله علیه و آله پرداخت که در عيون أخبار الرضا عليه السلام؛ ج‏2؛ ص 58 آمده است: «وَ بِإِسْنَادِهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص‏ الْأَئِمَّةُ مِنْ‏ وُلْدِ الْحُسَيْنِ‏ ع مَنْ أَطَاعَهُمْ‏ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ‏ وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ هُمُ الْعُرْوَةُ الْوُثْقَى وَ هُمُ الْوَسِيلَةُ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.»

وی با اشاره به حدیث فوق، خاطرنشان کرد: مقام معصومین علیهم السلام آن چنان عظیم است که اطاعتشان اطاعت خداوند است و آنها عروة الوثقی هستند.

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: «عروة الوثقی» به دستگیره ای می گویند که محکم است و پاره نمی شود. عروة الوثقی در معنای ساده در باتلاق ها و سنگلاخ ها استفاده می شود و در کوهنوردی ها به درد می خورد.

وی در همین رابطه اضافه نمود: پس معلوم می شود همان طور که در کوهنوردی ها پر از صخره ها، دره ها و باتلاق ها است، دنیا هم پر از صخره هایی چون خودپرستی، کبر، حسادت، بهتان و جاه طلبی و... است و از این رو به عروة الوثقی نیاز است.

این استاد حوزه علمیه قم در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان روایتی از حضرت علیه السلام پرداخت که راوی آن حضرت عبد العظیم حسنی است: «قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الْقَاسِمِ عَبْدُ الْعَظِيمِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَسَنِيُّ رَحِمَهُ اللَّهُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِيِّ بْنِ مُوسَى علیهم السلام يَقُولُ‏ مُلَاقَاةُ الْإِخْوَانِ‏ نُشْرَةٌ وَ تَلْقِيحٌ لِلْعَقْلِ‏ وَ إِنْ كَانَ نَزْراً قَلِيلًا.»

(عبد العظيم بن عبد اللَّه حسنى رحمه اللَّه علیه می گويد: از امام جواد علیه السلام شنيدم كه مى‏ فرمود: ديدار برادرانِ (دينى) موجب حفظ و نگهدارى و رشد و نموّ خرد است هر چند كه بسيار اندك باشد.) (الأمالي (للمفيد)؛ النص؛ ص: 329)

وی در همین راستا به کلامی از امیرالمؤمنین علیه السلام اشاره کرد که فرمود: «العاقل‏ من‏ رفض‏ الباطل» (عاقل کسی است که از باطل کناره گیری کند.) (محمد بن مكى‏، الدرة الباهرة من الأصداف الطاهرة (ط - القديمة مع الترجمة) شهيد اول؛ النص؛ ص19)

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: کسی که مرتکب گناه کبیره بشود، عاقل نیست و شیطان در عقل او اختلال ایجاد کرده است که او با گناه، بهشت را رها می کند.

وی در ادامه به روایتی دیگر از امام جواد علیه السلام اشاره نمود: «من اتخذ أخا فی الله فقد اتخذ فی الجنة غرفا»؛ هر کس در راه دین و خدا برادری را اخذ کند، در واقع غرفه هایی را در بهشت کسب کرده است.

استاد اکبرنژاد به روایتی دیگر از امام جواد علیه السلام پرداخت: «وَ قَالَ علیه السلام‏ مَنِ‏ اسْتَغْنَى‏ بِاللَّهِ‏ افْتَقَرَ النَّاسُ‏ إِلَيْهِ‏ وَ مَنِ اتَّقَى اللَّهَ أَحَبَّهُ النَّاسُ وَ إِنْ كَرِهُوا._{» (اربلى، على بن عيسى، كشف الغمة في معرفة الأئمة (ط - القديمة) - تبريز، چاپ: اول، 1381ق؛ ج‏2 ؛ ص347)}

وی خاطرنشان کرد: در کتاب عدة الداعی آمده است: «وَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْجَوَادِ ع‏ أَفْضَلُ‏ الْعِبَادَةِ الْإِخْلَاصُ‏.» (ابن فهد حلى، احمد بن محمد، عدة الداعي و نجاح الساعي، چاپ: اول، 1407 ق. ص233)

استاد توکل اکبرنژاد، از اساتید حوزه علمیه قم در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به روایتی دیگر از امام جواد علیه السلام اشاره نمود: «وَ قَالَ علیه السلام: الْمُؤْمِنُ‏ يَحْتَاجُ‏ إِلَى‏ ثَلَاثِ‏ خِصَالٍ‏ تَوْفِيقٍ مِنَ اللَّهِ وَ وَاعِظٍ مِنْ نَفْسِهِ وَ قَبُولٍ مِمَّنْ يَنْصَحُهُ.^» (مجلسى، محمد باقر بن محمد تقى، بحار الأنوار (ط - بيروت) - بيروت، چاپ: دوم، 1403 ق. ج‏75؛ ص358)

وی در ادامه همین روایت، به کلامی از مولی الموحّدین امیرالمؤنین علیه السلام پرداخت که پایان بخش کلام استاد اکبرنژاد نیز بود: «وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ الْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ع قَالَ: لِلْمُؤْمِنِ‏ ثَلَاثُ‏ عَلَامَاتٍ‏ الْعِلْمُ بِاللَّهِ وَ مَنْ يُحِبُّ وَ مَنْ يَكْرَهُ.» (ابن اشعث، محمد بن محمد، الجعفريات (الأشعثيات) - تهران، چاپ: اول، بى تا. ص231)/270/260/21/