امام حسين عليه السلام هنگامى كه نزد معاويه سخن از عقل به ميان آمد، فرمود : عقل به كمال نرسد مگر با پيروى از حق

به مناسبت فرا رسیدن محرم الحرام و ایام عزاداری سید و سرور شهیدان، آقا ابی عبدالله  الحسین علیه السلام، استاد اکبر صبرآمیز، از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد اخلاق و سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو، ضمن اشاره به اهمیت و جایگاه والای این ایام، خاطرنشان کرد: إن شاءالله از عاشورای امام حسین علیه السلام تا اربعین حسینی چله زیارت عاشورا با صد لعن و صد سلام داشته باشیم؛ و اگر این امکان، فراهم نشد، در روز عاشورا در یک مکان، و در روز اربعین در مکانی دیگر این نحوه از خواندنِ زیارت عاشورا را داشته باشیم؛ و ایام باقی مانده از چله را در طیّ روز این صد لعن و صد سلام را به جا بیاوریم.

وی در ادامه بیان کرد: از اعمال عاشورا، خواندنِ هزار بار از سوره توحید است که از جمله آثار این عمل، شقی نشدن است.

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه به بیان برخی از روایات پرداخت که از جانب آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام نقل شده است؛

روایت اول:

اولین روایتی که استاد صبرآمیز به آن اشاره نمود، روایتی است که در موسوعه کلمات الامام الحسین علیه السلام آمده است:

«قالَ الْحُسَيْنُ عليه السلام: مَنْ عَبَدَاللّهَ حَقَّ عِبادَتِهِ آتاهُ اللّهُ فَوْقَ اَمانِيهِ وَ كِفايَتِهِ.» امام حسين عليه السلام فرمود: كسى كه خدا را آنطور كه شايسته اوست عبادت كند، خـداوند بيش ازآنچه آرزو وكفايت اوست، به او مى دهد. (موسوعة كلمات الامام الحسين عليه السلام، 748، ح 906)

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، ضمن اشاره به «حق عبادته» که در روایت آمده است، خاطرنشان کرد: کلمات مشابهی همانند «حق تقاته»، «حق جهاده»، «حق تلاوته» و «حقّ معرفته» در آیات و روایات بیان شده است.

وی افزود: حقیقت در مقابل مجاز و به معنای شیء ثابت است.

وی در ادامه ضمن اشاره به این فقره از روایت که می فرماید: «آتاهُ اللّهُ فَوْقَ اَمانِيهِ»، خاطرنشان کرد: اگر غلام خوب کار بکند، ارباب او را نگه می دارد.

روایت دوم:

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه به دومین روایت از آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام اشاره نمود:

«حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ إِدْرِيسَ رِضْوَانُ اللَّهِ عَلَيْهِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ هَاشِمٍ عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ مَرَّارٍ عَنْ يُونُسَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنِ الصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ ع قَالَ: خَمْسٌ‏ مَنْ‏ لَمْ‏ تَكُنْ‏ فِيهِ‏ لَمْ‏ يَكُنْ‏ فِيهِ‏ كَثِيرُ مُسْتَمْتَعٍ قِيلَ وَ مَا هُنَّ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ الدِّينُ وَ الْعَقْلُ وَ الْحَيَاءُ وَ حُسْنُ الْخُلُقِ وَ حُسْنُ الْأَدَبِ وَ خَمْسٌ مَنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ فِيهِ لَمْ يَتَهَنَّ بِالْعَيْشِ الصِّحَّةُ وَ الْأَمْنُ وَ الْغِنَى وَ الْقَنَاعَةُ وَ الْأَنِيسُ الْمُوَافِقُ.» (الأمالي (للصدوق)؛ النص؛ ص291)

وی با اشاره به «عقل» که در روایت آمده است، خاطرنشان کرد: عقل از عقال به معنای پایبند شتر است و از این بابت عقل را عقل می گویند که به شهوت و غضب پایبند می زند.

این استاد حوزه علمیه قم در همین راستا به کلامی از امام راحل (ره)  اشاره نمود:

این ما و منی جمله عقل است و عقال است

در خلوت رندان نه منی هست و نه مایی

روایت سوم:

استاد اکبر صبرآمیز به سومین روایت از آقا ابی عبدالله الحسین علیه السلام پرداخت:

«الإمامُ الحسينُ عليه السلام لَمّا تَذاكَروا العَقلَ عِندَ مُعاوِيَةَ: لا يَكمُلُ العَقلُ إلّا بِاتِّباعِ الحَقِّ....» (امام حسين عليه السلام هنگامى كه نزد معاويه سخن از عقل به ميان آمد، فرمود : عقل به كمال نرسد مگر با پيروى از حق.) (أعلام الدين: 298(

وی در همین زمینه به  روایتی از آقا علیّ بن موسی الرضا علیهما السلام پرداخت:

«مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ الْجَهْمِ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا ع يَقُولُ صَدِيقُ كُلِّ امْرِئٍ عَقْلُهُ وَ عَدُوُّهُ جَهْلُهُ.» (حسن بن جهم می گويد: از امام رضا عليه السلام شنيدم كه مي فرمود: دوست هر انساني عقل او است و دشمن او جهلش.) (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏1، ص: 11)

روایت چهارم:

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به روایت چهارم از آقا سیدالشهداء علیه السلام اشاره نمود:

«الإمامُ زينُ العابدينَ عليه السلام: سَمِعتُ الحُسَينَ عليه السلام يَقولُ : لَو شَتَمَني رَجلٌ في هَذهِ الأُذُنِ (وَ أومى إلى اليُمنى) وَ اعتَذَر لي في الاُخرى لَقَبِلتُ ذلك مِنهُ، وَ ذَلِكَ أنَّ أميرَ المُؤمِنينَ عَليَّ بنَ أبي طالبٍ عليه السلام حَدَّثَني أنَّهُ سَمِعَ جَدّي رسولُ اللّهِ صلى الله عليه و آله يَقولُ: لا يَرِدُ الحَوضَ مَن لَم يَقبَلِ العُذرَ مِن مُحقٍّ أو مُبطِلٍ»

(امام زين العابدين عليه السلام :از حسين عليه السلام شنيدم كه مى فرمايد : اگر مردى در اين گوشم ـ اشاره به گوش راست خود كرد ـ مرا دشنام دهد و در ديگرى از من پوزش بخواهد ، پوزش او را مى پذيرم ؛ چرا كه امير المؤمنين على بن ابى طالب عليه السلام برايم نقل كرد كه از جدّم رسول خدا صلى الله عليه و آله شنيد كه مى فرمود: بر حوض كوثر وارد نمى شود كسى كه عذر را ـ موجّه باشد يا غير موجّه ـ نپذيرد.) (إحقاق الحقّ: 11 / 431)

روایت پنجم:

استاد اکبر صبرآمیز در ادامه به آخرین روایت از ابی عبدالله الحسین علیه السلام اشاره نمود:

«أيُّما إثْنَيْنِ جَري بَيْنَهُما كَلامٌ، فَطَلِبَ أَحَدُهُما رِضَي الاْخَرِ، كانَ سابِقَهُ إلي الْجَنّةِ» (چنان چه دو نفر با يكديگر نزاع و اختلاف نمايند و يكي از آن دو نفر، در صلح و آشتي پيش قدم شود، همان شخص سبقت گيرنده، جلوتر از ديگري به بهشت وارد مي شود.) (محجّة البيضاء، ج 4، ص 228)/270/260/21/