امام سجاد علیه السلام می فرماید: «وَ یَا مَنْ یُلْتَمَسُ مِنْهُ المَخْرَجُ إِلَی رَوْحِ الْفَرَجِ» (ای آن ‏که بیرون آمدن از رنج ها و راه یافتن به‏ سوی عرصه گشایش تنها از او درخواست گردد).

استاد سید محمدعلی میرکریمی، از اساتید حوزه علمیه قم، به مناسبت شهادت امام سجاد علیه السلام در موضوع «شرح فقراتی از دعای هفتم صحیفه سجادیه» با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در فرهنگ دینی ما، دعا از جایگاه بسیار بالایی برخوردار است، تا جایی که در بعضی از آیات سوره مبارکه حمد می بینیم سخن خدا با انسان مطرح می شود و برخی از آیات، سخن انسان با خدا است.

وی در ادامه به آیه 77 از سوره مبارکه فرقان پرداخت که می فرماید: «قُلْ ما يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّي لَوْ لا دُعاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزاماً» (بگو: اگر دعايتان نباشد پروردگارم به شما ارجى ننهد، پس شما [كه قاطعانه آيات خدا و پيامبرش را] تكذيب كرديد و به زودى [كيفر اين تكذيب براى هميشه‏] ملازم [شما] خواهد بود.)

استاد میرکریمی در ادامه به روایاتی در این باره اشاره نمود: «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ خَالِدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ فَضَالَةَ بْنِ أَيُّوبَ عَنِ السَّكُونِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله و سلم الدُّعَاءُ سِلَاحُ الْمُؤْمِنِ وَ عَمُودُ الدِّينِ وَ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ.» (الكافي (ط - الإسلامية)، ج‏2، ص: 468)

وی در ادامه به حدیث شریف نبوی اشاره نمود که در کتاب شریف عدة الداعی آمده است: «عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله و سلم:‏ أَفْزِعُوا إِلَى اللَّهِ فِي حَوَائِجِكُمْ وَ أَلْجِئُوا إِلَيْهِ فِي مُلِمَّاتِكُمْ‏ وَ تَضَرَّعُوا إِلَيْهِ وَ ادْعُوهُ فَإِنَّ الدُّعَاءَ مُخُ‏ الْعِبَادَةِ وَ مَا مِنْ‏ مُؤْمِنٍ يَدْعُو اللَّهَ إِلَّا اسْتَجَابَ لَهُ فَإِمَّا أَنْ يُعَجِّلَ لَهُ فِي الدُّنْيَا أَوْ يُؤَجِّلَ لَهُ فِي الْآخِرَةِ وَ إِمَّا أَنْ يُكَفِّرَ عَنْهُ مِنْ ذُنُوبِهِ بِقَدْرِ مَا دَعَا مَا لَمْ يَدْعُ بِمَأْثَم» (عدة الداعي و نجاح الساعي؛ ص40)

استاد میرکریمی خاطرنشان کرد: بیشترین مطالب اخلاقی و اعتقادی را در قالب دعا بر جای گذاشته اند؛ امام خمینی رضوان الله علیه بیان می کند: ما افتخارمان این است که  دعای عرفه از ماست، ما افتخارمان این است که صحیفه سجادیه از ماست. همین امر نشانه جایگاه مهم دعا در فرهنگ دینی و فرهنگ شیعی است.

وی اضافه نمود: امام سجاد علیه السلام به واسطه جوّ اختناقی که در جامعه وجود داشت، معارف عمیق را با دعا بر جای گذاشتند؛ در صحیفه سجادیه 52 دعا وجود دارد که از جمله دعاهای معروف آن، دعای ابوحمزه ثمالی و دعای هفتم صحیفه سجادیه است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم به کلام امام خمینی رضوان الله علیه اشاره نمود: قرآن، صامت است و ادعیه ای که از ائمه اطهار مانده است، قرآن صاعد است.

وی افزود: دعای هفتم صحیفه سجادیه، دعایی است که امام سجاد علیه السلام هر موقع مشکل مهمی برای ایشان پیش می آمد، این دعا را می خواندند.

استاد میرکریمی در ادامه به بیان و شرح بخش هایی از این دعای شریف پرداخت و در ابتدا به این فقره از دعای شریف اشاره نمود: «یَا مَنْ تُحَلُّ بِهِ عُقَدُ الْمَکَارِهِ وَ یَا مَنْ یُفْثَأُ بِهِ حَدُّ الشَّدَائِدِ» (ای آن ‏که گرفتاری های سخت تنها به وسیله او بازگردد، ای آن‏ که تیزی تیغ دشواری ها به او درهم شکسته شود.)

وی افزود: در روزهای زندگی، ایامی را می بینیم که احساس می کنیم تمام درها بسته شده است. مقام معظم رهبری می فرمود: وقتی انسان می بیند که تمام درها به روی او بسته است، یک وقت می بیند که از بن بست راهی برای او گشوده شده است.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: برخی مواقع انسان در زندگی خود می بیند که وقتی گره در زندگی انسان می افتد، ناگهان گره ها باز می شود. وقتی سختی ها به انسان رو می آورد، سختی ها به کمک خداوند متعال آسان می شود، وقتی انسان به خداوند ایمان داشته باشد، آستانه تحمل انسان بالا می رود و به این سبب امید انسان بالا می رود و کمک می کند که مشکلات برطرف شود.

استاد میرکریمی در ادامه به این بخش اشاره نمود: «وَ یَا مَنْ یُلْتَمَسُ مِنْهُ المَخْرَجُ إِلَی رَوْحِ الْفَرَجِ» (ای آن ‏که بیرون آمدن از رنج ها و راه یافتن به‏ سوی عرصه گشایش تنها از او درخواست گردد).

وی خاطرنشان کرد: وقتی ناگواری ها به انسان رو می آورد، انسان به خداوند متعال التماس می آورد تا از مشکلات رهایی پیدا کند، راه برون رفت از مشکلات پیدا می شود.

این استاد حوزه علمیه قم به این بخش از دعای هفتم پرداخت، آنجا که امام سجاد علیه السلام می فرماید: «ذَلَّتْ لِقُدْرَتِکَ الصِّعَابُ» (همه سختی ها در برابر قدرت تو ذلیل می شوند.)

خدا خواهد آنجا که کشتی برد

اگر ناخدا جامه از تن درَد

وی در ادامه افزود: امام زین العابدین علیه السلام می فرماید: «... و مضت علی ارادتک الاشیاء» (و هر چه خداوند متعال اراده کرد، اشیاء به آن سو می روند.)

استاد میرکریمی به کلامی از آیت الله العظمی جوادی آملی حفظه الله اشاره نمود که فرمود: از ائمه اطهار به ما رسیده است که «یا من جعل الشفاء فی ما تشاء»؛ در هر چه خداوند متعال بخواهد، شفاء قرار می دهد.

ای هفت گردون مست تو ما مهره‌ ای در دست تو

ای هست ما از هست تو در صد هزاران مرحبا

استاد میرکریمی در ادامه به این فقره اشاره نمود: «و هی بمشیتک دون قولک مؤتمرة» (خداوند هر چه را که اراده کرد، نیازی به امر کردن ندارد.)

وی در این راستا به این آیه شریفه اشاره نمود: «اذا اراد الله بشیء فیقول له کن فیکون»؛ همه چیز فرمانبردار و منقاد خداوند متعال است.

کلام پایانی این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، آیه 44 از سوره مبارکه اسراء بوده است؛ «تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالْأَرْضُ وَمَنْ فِيهِنَّ ۚ وَإِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهِ وَلَٰكِنْ لَا تَفْقَهُونَ تَسْبِيحَهُمْ ۗ إِنَّهُ كَانَ حَلِيمًا غَفُورًا» (هفت آسمان و زمین و هر که در آنهاست همه به ستایش و تنزیه خدا مشغولند و موجودی نیست در عالم جز آنکه ذکرش تسبیح و ستایش حضرت اوست و لیکن شما تسبیح آنها را فهم نمی ‌کنید. همانا او بسیار بردبار و آمرزنده است.)/270/260/21/