طلبه ای که خوب درس نخوانده باشد، از درس لذت نمی برد؛ لازم است تا نهضت دوباره خوانی دروس در حوزه به راه بیفتد.

به مناسبت فرا رسیدن آغاز سال جدید تحصیلی حوزه های علمیه قم، استاد سید باقر موسوی، از اساتید حوزه علمیه قم، با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد درس خارج حوزه قم، در ابتدای این گفتگو خاطرنشان کرد: با وجود شرایط فعلی احتمالا وضعیت آموزش حوزه تغییراتی را پیدا خواهد کرد و اگر طلاب و اساتید خود را با شرایط جدید وفق ندهند، هم حوزه ضربه می بیند و هم طلاب، عمرشان تلف می شود.

وی اضافه نمود: اگر بنا شد تا کلاس ها مجازی باشد، اگر طلبه جدیت برای حضور در کلاس های مجازی نداشته باشد و اگر بنا است تا صوت را گوش بدهد، اهمیتی ندهد و درس را مثل یک نوار سخنرانی بداند که در ماشین گوش می دهد، یا اگر در خانه است، دل به درس ندهد، قطعا عقب می افتد.

استاد موسوی افزود: باید همان طور که در کلاس، به صورت منظم شرکت می کرد و ممحّض در کلاس می بود، الآن هم همین طور باید باشد و این قضیه در صورتی است که طلبه بخواهد موفق باشد.

وی خاطرنشان کرد: هیچ کس نمی گوید که کلاس مجازی، جای درس حضوری را خواهد گرفت؛ ولی اگر اهمیت بدهیم، شاید بیش از نیمی از کارکردهای جلسات حضوری را داشته باشد، مخصوصا اگر کلاس های مجازی به صورت زنده و به صورت سؤال و جوابی بوده باشد.

این استاد درس خارج حوزه علمیه تأکید کرد: مبادا به خاطر اینکه ممکن است شرایط تحصیل تغییر بیابد، طلبه ها سست شوند و بگویند دیگر درس، اهمیت سابق را ندارد؛ بلکه باید به کار خود بگوید که درس دارم و مباحثه ها و مطالعه ها باید برقرار باشند.

وی افزود: پیشرفت طلبه شاید بیشتر به فعالیت خودشان بستگی دارد و اگر اهل زحمت کشیدن باشند، شاید بتوانند به جایی برسند. یکی از دوستان ما بود که با نوار حدود 20 سال پیش درس ها را خوانده بود، ولی به قدری در آن امر زحمت کشیده بود که از بسیاری از طلبه های ساکن قم، گوی سبقت را ربود و اکنون هم از اساتید درس خارج است؛ یعنی اگر کسی خودش اهل کار باشد، دنبال این نیست که ببیند در حوزه کلاس حضوری برقرار باشد یا نباشد؛ بلکه خودش اهل کار کردن است.

استاد سید باقر موسوی اضافه نمود: در شرح حال مرحوم آشیخ عباس تربتی، پدر مرحوم راشد آمده است که ایشان به واسطه اینکه مجبور بود تا کار بکند، یک روز در هفته نزد استادی حضور می یافت و درس یک هفته را در یک روز می گرفت و در طیّ روز آن درس را در هنگام کار کردن مرور می نمود؛ حتی خانمش را سرِ زمین می برد تا حفظ ابیات سیوطی را پیش او پس بدهد و ببیند که درست می گوید یا خیر.

وی در ادامه بیان کرد: امروزه هم شاهد این مسأله هستیم که بسیاری از طلاب به واسطه مشقت زندگی مجبور به کار کردن هستند. اما مواظب باشید از طلبگی بیرون نروید. اگر صبح تا شب کار و کار باشد و در آخر شب صرفا یک درسی را گوش بدهید، خودتان را گول زده اید. کار به حدّ ضرورت! یعنی تا آن اندازه که خودش و خانواده اش می تواند تحمل کند و اشتغال اصلی طلبه باید درس باشد.

استاد سید باقر موسوی در بیان بخش دوم از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: موردی که مدت ها است؛ فکر من را به خود مشغول کرده است، یک نهضت در حوزه باید ایجاد شود به اسم «برگشت به اول و دوباره خوانی».

وی در این راستا اضافه نمود: در شرح حال برخی از علما آمده است که سه یا چهار سال خوانده اند و دیدند؛ پایه آنها زیاد محکم نیست؛ از این رو دوباره برگشته اند و از اول و این بار محکم تر خوانده اند.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: متأسفانه چندین درس اصلی و فرعی برای طلبه ها برنامه ریزی شده است؛ اما شاهدیم که برای طلبه ها استحکام لازم را ندارد و به صورت عادی آنها را می گذرانند و امتحان می دهند و اکنون به درس خارج رسیده اند؛ اما رسائل و حتی ادبیاتشان ضعیف است. این طلبه 30 سال هم درس خارج باشد، از طلبه ای که 3 سال خوب درس خوانده است، ضعیف تر است.

وی در ادامه بیان نمود: من معتقدم که هم حوزه باید این زمینه را فراهم کند و هم خودِ طلبه ها باید به فکر باشند که اگر درس را خوب نخوانده اند، برگردند و از نو و این بار، درست بخوانند. اگر رسائلی را که خوانده است، می تواند تدریس کند، به مرحله بعد برود.

استاد موسوی خاطرنشان کرد: ما بارها این مطلب را شنیده ایم که مرحوم نائینی 3 دور رسائل را با هم بحثش تقریر کرده و 3 دور هم گوش کرده است.

وی افزود: بسیاری از اساتید بوده اند که می گفتند: این کتابی را که خوانده بودیم، می دیدیم که درست برایمان جا نیفتاده بود، از اول می خواندیم. اگر طلبه ای هست که اینچنین ویژگی دارد، حتی اگر به درس خارج هم رسیده اما می بیند که رسائل و یا سایر دروس اصلی را که لازمه شرکت در درس خارج است، خوب نخوانده، باید برگردد و دوباره بخواند.

این استاد درس خارج حوزه علمیه اضافه نمود: اگر توانست با مباحثه آن کتاب را دوره کند، اگر نتوانست با شرکت در خودِ کلاس و فکر نکند که با این وقتی که برای دوره کردن درس های ضعیف اختصاص می دهد، ضرر می بیند، بلکه جلوی اتلاف عمرش در سال های آینده را می گیرد.

وی در ادامه بیان کرد: خود من هم این امر را تجربه کرده ام و از این باب می گویم، هر درسی را که خوب نخوانده اید، برگردید و این بار خوب بخوانید.

استاد سید باقر موسوی خاطرنشان کرد: سابق بر این می گفتند؛ درسی را که خوانده اید، باید تحویل بدهید تا درس جدید را کسب کنید؛ اما امروزه شاهد آن هستیم که صرفا درس روی درس داده می شود و همین روال ادامه می یابد.

وی افزود: طلبه ای را می بینید که هیچ انگیزه ای برایش باقی نمانده است؛ نه درس را می فهمد، نه از درس لذتی می برد؛ طلبه ای که خوب درس نخوانده باشد، لذت از درس نمی برد؛ بلکه می گوید: درس بخوانم تا سرِ کاری بروم. پس لازم است تا نهضت برگشت به جایی که انسان از آنجا دیوار علمی اش را محکم نکرده است، در حوزه به راه بیفتد./270/260/21/