باید دانست که «دعا» به هر زبانی که باشد، (چه زبان استعداد باشد یا زبان حال و زبان مقال) اثر بخش است؛ زیرا خداوند خود در آیات بسیاری از قرآن کریم به اجابت دعای بندگان خود تصریح و گاه آنان را به دعا امر نموده است.

استاد محمد حسین حیدری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگویی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «دعا» پرداخت.

وی در ابتدای این گفتگو به معنای دعا اشاره نمود و در این زمینه خاطرنشان کرد: دعا به معنی صدا زدن، به یاری طلبیدن یا نوعی ارتباط با خداوند است که به نحو طلب و درخواست حل مشکلات یا به نحو مناجات و یاد صفات جلال و جمال مطرح می شود.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: باید دانست که «دعا» به هر زبانی که باشد، (چه زبان استعداد باشد یا زبان حال و زبان مقال) اثر بخش است؛ زیرا خداوند خود در آیات بسیاری از قرآن کریم به اجابت دعای بندگان خود تصریح و گاه آنان را به دعا امر نموده است.

وی افزود: در نظام اسباب و مسببات، گر چه تأثیر امور مادی بر یکدیگر چون به حسّ بشر درک می شود، قابل انکار نیست؛ اما از آن طرف تأثیرات امور معنوی نیز غیر قابل انکار است و امروزه علوم طبیعی نیز به این امر دست یافته است که در موارد کثیری بعضی از تأثیرات و تأثرات در آن قابل تجربه و حس نبوده؛ بلکه در ارتباط با جهان معنی یا عالم غیب و نامحسوس است؛ از این رو مسأله تأثیر اموری معنوی چون دعا و نیایش مورد قبول دانشمندانی چون الکسیس کارل و ویلیام جیمز و دیگران قرار گرفته است.

استاد محمد حسین حیدری در ادامه بیان کرد: در تعلیمات دینی به صورت حتم این امر پذیرفته شد که دعای خالص بندگان هیچ گاه رد نمی شود و انسان باید تمامی حوائج خود را از خداوند طلب نماید؛ البته دعا صرفا در طلب حوائج خلاصه نمی شود؛ این مرحله نازلی از دعا است که شخص گرفتار و بریده از علل و اسباب ظاهری بدین وسیله با خدای خود ارتباط برقرار نموده و مشکل خویش را برطرف می کند.

وی در همین  زمینه خاطرنشان کرد: چنین شخصی اگر تمام توجه خود را به خدا معطوف نماید و از همه علل و اسباب قطع امید کند،  قطعا طناب خویش را به تکیه گاه محکم گره زده است و با اعتماد و اطمینانی که به این تکیه گاه دارد، قطعا واهمه یا اضطرابی به خود راه نمی دهد؛ چون می داند قدرتی درمقابل اراده این مرکز امید،  قدرت، علم و ...  توان مقابله و اثرگذاری ندارد.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: مرحله بالاتر از دعا، مرحله «کمال الانقطاع الیک» است که در دعای حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام آمده است «الهی هب لی کمال الانقطاع الیک»؛ یعنی خود انسان از اسباب و علل بریده شود؛ نه اینکه اسباب و علل از او فاصله گیرند؛ خود شخص به درجه ای از عرفان برسد که جز خداوند چیز دیگر نبیند.

وی در ادامه اضافه نمود: چنین شخصی قطعا دعایش برای نیاز مادی نیست؛ بلکه دعای او برای استحکام هر چه بیشتر آن طناب ارتباط است و هر چه بیشتر دعا می کند، ارتباط و تعلق او به خدا محکمتر شده و در نتیجه قدرت روحی و معنوی او بالاتر می رود؛ به اندازه ای که خود می تواند به عنوان خلیفه خداوند در کائنات تصرف کند و مصداق این حدیث قدسی شود که فرمود: «عبدی اطعنی حتی اجعلک مثلی». (بنده ام! من را اطاعت کن تا تو را مثل خود قرار دهم.) یعنی بنده خدا خداگون شود.

استاد محمد حسین حیدری از اساتید حوزه علمیه قم در بخش پایانی گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: ملاحظه می شود که در هر دو فرض دعا چه اثری را بر روح بشر دارد؛ در یکجا روح متزلزل او را به آرامش می کشاند که فرمود: «ألا بذکر الله تطمئنّ القلوب»؛ و در جای دیگر و به همین سبب آن چنان قوت وسعت یابد که خلیفه خداوند گردد./270/260/22/