حدیث ثقلین دلالت بر عصمت اهل بیت علیهم السلام از گناه و خطا و بر علم اهل بیت علیهم السلام دارد. این حدیث شریف بر این مطلب هم دلالت دارد که تا قرآن در میان امت باقی باشد، مصداقی از اهل بیت علیهم السلام هم وجود خواهد داشت.

استاد رضا کاردان سلمانی از اساتید حوزه علمیه قم، در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضووع حدیث ثقلین پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو ضمن اشاره به تواتر این حدیث، خاطرنشان کرد: قسمتی از این حدیث شریف، نص در خلافت و امامت ائمه علیهم السلام است.

وی در همین راستا خاطرنشان کرد: یکی از کتاب هایی که حدیث ثقلین در آن بیان گردیده است، کتاب «صحیح الجامع الصغیر» سیوطی است.

استاد کاردان سلمانی خاطرنشان کرد: سیوطی از بزرگان اهل سنت است که در علوم مختلف هزار عنوان کتاب دارد. یکی از آنها «الجامع الصغیر» است. ناصرالدین البانی آن را بررسی کرده و بر طبق آن کتاب «صحیح الجامع الصغیر» را گرد آورده است.

وی در همین زمینه به روایت در صحیح الجامع الکبیر اشاره نمود: (صحيح الجامع الصغير وزيادته: 1/ 48، الناشر: المکتب الإسلامی، عند الأجزاء: 2(

[2457 - «إني تارك فيكم خليفتين: كتاب الله حبل ممدود ما بين السماء والأرض و عترتي أهل بيتي و إنهما لن يتفرقا حتى يردا علي الحوض . «

(صحيح) ... [حم طب] عن زيد بن ثابت. الروض النضير 977، 978.]

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: اولا این حدیث شریف، نصّ در امامت اهل بیت علیهم السلام است؛ چون در بین تعبیرات مختلف، از قبیل «خلیفه، امام، ولی، ....» آمده است، تعبیر «خلیفه» از دیدگاه اهل سنت از روشن ترین تعابیر است.

وی افزود: با اشاره به «انی تارک فیکم...» معلوم می شود که این امر برای زید بن ثابت به تنهایی بیان نشده است؛ بلکه مخاطب این حدیث جمع بودند.

استاد رضا کاردان سلمانی در ادامه بیان کرد: بر اساس «انّی تارک فیکم خلیفتین...» می توان گفت: این حدیث نصّ در خلافت و امامت اهل بیت علیهم السلام است.

وی افزود: بیشتر منابعی که به واسطه آنها بر امامت استشهاد می کنیم، از کتاب های اهل سنت است. به عنوان مثال می توان در این رابطه به حدیث غدیر اشاره نمود که در جلد اول کتاب شریف الغدیر علامه امینی به طور مبسوط توضیح داده شده است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم افزود: در حدیث شریف ثقلین به این عبارت می رسیم: «..... و لن یفترقا حتی یردا علیّ الحوض»؛ ما اهمیت امامت اثنی عشریه را با همین عبارت کوتاه به دست می آوریم.

وی خاطرنشان کرد: ما می گوییم اهل بیت علیهم السلام و قرآن هرگز از قرآن جدا نمی شوند. این حدیث عصمت اهل بیت علیهم السلام را اثبات می کند. چون اگر در اهل بیت علیهم السلام یک انحراف وجود می داشت، از قرآن جدا می شدند؛ چون قرآن دارای هیچ گونه اعوجاج و انحراف نیست و به این صورت عصمت عملی اهل بیت علیهم السلام اثبات می شود.

استاد کاردان اضافه نمود: بر طبق این فقره از حدیث شریف اثبات می شود که اهل بیت علیهم السلام، عصمت از خطا هم دارند؛ زیرا «لن یفترقا» هر گونه خطا و گناه کبیره را نفی می کند.

وی در یک جمع بندی از این فقره از حدیث شریف بیان کرد: پس اثبات گردید که اهل بیت علیهم السلام دارای عصمت از گناه و خطا هستند.

استاد رضا کاردان سلمانی در قسمت دیگر از این گفتگو خاطرنشان کرد: بر اساس این حدیث شریف، تا وقتی که قرآن در میان امت وجود دارد، اهل بیت علیهم السلام هم وجود دارند و از قرآن جدا نمی شوند.

وی اضافه نمود: ابن حجر در صواعق، سمهودی در جواهر العقدین، مناوی در فیض الغدیر به همین نکته متذکر شدند که تا وقتی قرآن وجود دارد، یک مصداق از اهل بیت علیهم السلام هم وجود خواهد داشت.

این استاد حوزه علمیه قم افزود: ما شیعیان امامیه معتقد هستیم که ائمه دوازده گانه ما، مصداق اهل بیت علیهم السلام هستند. اگر آنها بپذیرند که اهل بیت علیهم السلام و قرآن تا آخر دنیا در کنار هم هستند و معصوم از گناه و خطا هستند، این نتیجه حاصل می شود که آنها هم از لحاظ لفظ و هم از لحاظ معنا، عالم به کلّ قرآن هستند؛ چون اگر یکی از لفظ و معانی را ندانند، مصداق آن است که از قرآن جدا شده اند.

استاد رضا کاردان سلمانی در یک جمع بندی خاطرنشان کرد: حدیث ثقلین:

1. هم دلالت بر عصمت اهل بیت علیهم السلام از گناه و خطا دارد.
2. هم دلالت بر علم اهل بیت علیهم السلام دارد.
3. هم دلالت بر اینکه تا قرآن در میان امت باقی باشد، مصداقی از اهل بیت علیهم السلام هم خواهد بود.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه اضافه نمود: آیا مصداق عترت و اهل بیت، همان دوازده نفری است که شیعه بدان معتقد است؟

وی در این زمینه افزود: آن چیزی که شیعه معتقد است، همان مصادیق است که در حدیث آمده است؛ چون اگر غیر از این باشد، اهل سنت معتقد هستند که بعد از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم هیچ معصومی وجود ندارد. شیعه هم معتقد است معصومی که وجود  دارد، همین دوازده نفر هستند که در هر زمان یکی از معصومین علیهم السلام وجود دارند. شیعه معتقد است معصوم غیر از اینها نیست. اهل سنت معتقد است که هیچ معصومی وجود ندارد؛ اگر بر طبق این حدیث عصمت اهل بیت محرز گردد، به این جواب می رسیم که مصداق عترت و اهل بیت علیهم السلام، همان ائمه دوازده گانه هستند.

استاد رضا کاردان سلمانی در کلام پایانی با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: عالم بزرگ سلفی جهت این حدیث را بیان کرده است. در مسند احمد، معجم طبرانی و المصنف ابن شیبه همین لفظ را بیان کرده اند؛ افزون بر این، الفاظی آمده است که ثقلین در آن به کار برده شده است که تأییدی بر گفتار ما هستند./270/260/21/