به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد مرتضی جوادی آملی به پیام ها و آموزه های اربعین حسینی اشاره و اظهار کرد: اربعین به عنوان یکی از جلوه های برتر ایمانی شناخته شده و در بیان امام حسن عسگری(ع) آمده که حضرت فرمودند: «یکی از علایم ایمانی، داشتن زیارت اربعین و برگزاری این رسالت و وظیفه دینی و ایمانی است».

استمرار و ادامه حرکت عاشورایی سالار شهیدان را بایستی در اربعین جست وجو کرد

وی ادامه داد: اربعین پیام بسیار مهم و عظیمی را به همراه دارد و در حقیقت استمرار و ادامه حرکت عاشورایی سالار شهیدان را بایستی در اربعین جست وجو کرد، اما برای تبیین مساله اربعین لازم است مقدمه ای در باب زیارت گفته شود مبنی بر اینکه معنای زیارت چیست؟ چون عملاً زائر اربعین سالار شهیدان می رود تا او را زیارت کند. مراد از زیارت این است که زائر قلب، عقد، نفس و آیینه وجودش را به سمت آن حقیقت بگرداند تا آنچه در حقیقت آن منظور وجود دارد در قلب، عقد، نفس و آیینه جان انسانی بتابد به گونه ای که محبت، ارادت، معرفت، اخلاق و همه جهات وجودیش را بر مبنای منظور بسازد.

حقیقت زیارت ارادت و معرفت قلبی و عقدی است

جوادی آملی درباره حقیقت زیارت گفت: حقیقت زیارت همان ارادت و معرفت قلبی و عقدی است که انسان زائر به سمت آن منظور نگاه می دارد. علی ابن ابیطالب درخصوص قد قامت الصلاه فرمودند: معنای قد قامت الصلاه و اقامه أی حان وقت الزیارهً و المناجاهً است، وقتی انسان مسلمان اقامه و قد قامت الصلاه می گوید یعنی وقت زیارت و مناجات با پروردگار عالم رسیده است، روشن می باشد که انسان در حال زیارت قلب، روح، جان و نفس خویش را به سمت پروردگار عالم نگاه دارد تا جلوه های ربوبیت پروردگاری در جان عبد رسوخ کند و انسان با نورانیت وجود الهی بتواند زندگی، معیشت و معاد خود را تامین نماید.

زائرین حسینی باید با اندیشه، روح، شعارها و آرمان های امام حسین(ع) بیعت کنند

استاد حوزه علمیه قم افزود: گرچه ممکن است جسد و جسم زیارت با راهپیمایی یا پیاده روی همراه باشد، اما حقیقتی که در زیارت نهفته می باشد، این است که جان، قلب، عقل و نفس انسانی در گرو منظور قرار گیرد و انسان خود را با آن منظور پیوند دهد و عهد و میثاقی بین خود و منظور ایجاد کند. در اربعین سالار شهیدان هم این نکته وجود دارد، انسانی که به سوی زیارت امام حسین(ع) حرکت می کند، باید این هدف را مدنظر قرار دهد که با اندیشه، روح، شعارها و آرمان های امام حسین(ع) بیعت کند و دل و جانش را فرو بسپارد و خود را در گرو آن عزیز قرار دهد همانطور که جابربن عبدالله انصاری اولین زائر حرم سالار شهیدان حسین بن علی بود و خود را در مقابل امام حسین(ع) اینگونه می دید.

اکنون بر ما لازم است همدلی و اندیشه بلند امام حسین(ع) را پیدا کنیم

جوادی آملی عنوان کرد: جابربن عبدالله انصاری به عنوان اولین زائر حرم امام حسین(ع) در عمل، مرام و آیین خود را شریک حضرت می دانست و بیان می کرد با همه اصحاب و یارانی که در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسیدند، همراه و همفکر و همدل است و مسیر وجودی و زندگی او با آنان همراهی و همدمی دارد که حتی عطیه بن سعد از این مساله به شگفت آمد و جناب جابربن عبدالله انصاری در مقام پاسخ به این شگفتی و تعجب جناب عطیه فرمود: «من از حبییم رسول الله شنیدم که اگر کسی قومی را دوست داشته باشد با آنان محشور می شود و اگر عمل قومی را بپسندد در عقل با آنان شریک خواهد بود».

وی ادامه داد: این سخنان ارزشمند جابربن عبدالله انصاری است که قبل از اینکه راهپیمایی یا پیاده روی کند، همدلی، همفکری و همراهی خود را با امام حسین(ع) اثبات کرد و پس از آن مسیر از مدینه به کوفه و کربلا را طی نمود بنابراین آنچه اکنون بر ما لازم هست این است که بتوانیم این همدلی و اندیشه بلند امام حسین(ع) را پیدا کنیم.

امام حسین(ع) با حرکت ارزشمندی که ایجاد کرد خط بین حق و باطل را مشخص نمود

استاد حوزه علمیه قم در ادامه به پیام ها و آموزه های امروز اربعین حسینی اشاره و بیان کرد: پیامی که از اربعین حسینی می گیریم بسیار مهم، خطیر و حساس است و آن اینکه امام حسین(ع) راهی را باز کرد که این راه بین حق و باطل امتیاز می بخشد چون گاهی اوقات حق به باطل و باطل به حق نزدیک می شود به گونه ای که راه حق و باطل غیر قابل تشیخص می گردد و امام حسین(ع) با حرکت ارزشمندی که ایجاد کرد خط بین حق و باطل را مشخص نمود.

آموزه حسین(ع): باید با خلافتی که به نام اسلام برپا می شود و بر ضد آرمان ها، سنن و ارزش های اسلامی قیام می کند، ستیز کرد

وی گفت: حکومتی که جریان خبیث بنی امیه ایجاد کرده بودند در کسوت ظاهری حکومت اسلامی و در قالب خلافت اسلامی بود و این اقدام بسیار مشکل بود که امام حسین(ع) به مردم این معنا را تفهیم کند که اگر احیاناً  خلافتی به نام  اسلام برپا شود و بخواهد بر ضد آرمان ها، سنن و ارزش های اسلامی قیام کند، بایستی با آن ستیز کرد و آن را از جای برانداخت زیرا عنوان اسلامی و خلافت اسلامی موجب تیرگی و تباهی می شود و جامعه را به خطا می برد.

امام حسین(ع) تمایز میان باطل و حقانیت حکومت اسلامی را به همگان تفهیم کرد

وی با بیان اینکه حرکت و پیام مهم حسین بن علی را شناساندن اسلام و حکومت اسلامی حقیقی دانست و تصریح کرد: به نام خلافت پیامبر گرامی اسلام و حکومت اسلامی، حکومت و خلافت اسلامی غیر حقیقی و دروغینی برپا شده بود، یزید نانجیب لقب امیرالمومنین را برای خود داشت و این باعث می شد که جامعه گمان کند یزید به حق خلیفه پیامبر(ص) است و حکومتی که او برپا کرده، حکومتی اسلامی است درحالی که امام حسین(ع) حرکت خود را به این دلیل آغاز کرد که این حکومتی که در کسوت اسلامی و لباس خلافت اسلامی به پا شده به جز جنگ با اسلام و شکستن سنت های الهی، نبوی و علوی نیست لذا حضرت این حرکت، جنبش و نهضت را ایجاد کرد که میان باطل حکومت اسلامی و خلافت اسلامی یزید با خلافتی که امام حسین(ع) شایستگی آن را از درگاه الهی یافته بود را تمایز دهد.

استاد حوزه علمیه قم اظهار کرد: در آن زمان متأسفانه توده مردم نتوانستند این افتراق و امتیاز را بین حکومت دروغین یزیدیان و بنی امیه و خلافتی که به عنوان خلافت اسلامی ادعا می کردند با آنچه که حکومت حق و عدل حسینی و علوی بوده است امتیاز ببخشند لذا گفتند حسین بن علی علیه امیرالمومنین یزید خروج کرده است و با همین شعار علیه حسین بن علی برخواستند و عمر سعد هم به عنوان یک چهره نفاق و شقاق این جریان را ایجاد کرد بنابراین پیام اربعین سالار شهیدان این است که همگان متوجه باشند، حکومت و خلافتی که با ادعای اسلامی است و خود را در کسوت و قالب اسلام قرار داده، اما ارزش ها و سنن اسلامی و قواعدی که در دین اسلام آمده را زیر پا می گذارد، دروغین و ناصواب است و باید آن را کنار زد و آنچه چهره عدل، حق و صدق است و از جایگاه اصیل اسلام برخواسته را مورد توجه قرار داد.

اگر جسم و کالبد زیارت با روح آن هماهنگ بود، می تواند پیام بخش، امید بخش و نجات بخش باشد

وی در مورد نقش اربعین در تداوم قیام عاشورا، گفت: اگر یک واقعیتی هم روح و هم جسم و کالبدش با هم هماهنگ باشد، می تواند پیام بخش، امید بخش و نجات بخش باشد، اما اگر روح این قصه از آن جدا شد و یک جسد، ظاهر و بدن بی روحی از آن مانده باشد، نمی تواند پیام بخش باشد. راهپیمایی و پیاده روی و امثال ذلک کالبد زیارت است، اما روح زیارت این است که انسان یک معرفت صحیح و قلب و عقل روشنی را نسبت به وقایع پیدا کند. متأسفانه امروز چه بسیار ما فرهنگ واقعی زیارت را در حد راهپیمایی و پیاده روی فرو کاستیم و از حقیقت زیارت که روحش ارتباط قلبی، عقلی و نفسانی است و باعث می شود که اندیشه های انسانی به درستی شکل بگیرد و با حق و عدل و صدق آشتی کند، جدا شدیم و به حواشی پرداختیم؛ گفتیم این هزار عمود بین نجف و کربلا را طی می کنیم و باز می گردیم یا در بین راه غذا و امکانات و امثال ذلک توزیع می کنیم و جامعه اسلامی و شیعی چه سرمایه های عظیمی در این رابطه هزینه می کند این در حالی است که این اقدامات به کالبد زیارت اربعین برمی گردد نه روح زیارت اربعین و بر همه جامعه ضروری است که ارتباط معرفتی را پیدا کنند.

جامعه ای که در برابر ظلم نایستد و اجازه دهد حق مظلوم واقع شود، نمی تواند نقش و اهداف زیارت اربعین را دریابد

استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: جامعه ای که به لحاظ قلبی این هدف و پیام امام حسین(ع) را از عاشورا گرفتند بایستی بین حق و باطل امتیاز قائل باشند، شعار بزرگ امام حسین(ع) این بود أَلاَ تَرَوْنَ أَنَّ اَلْحَقَّ لاَ یُعْمَلُ بِهِ وَ أَنَّ اَلْبَاطِلَ لاَ یُتَنَاهَى عَنْهُ؛ در جامعه ای که ملت آن ببیند حق مظلوم واقع شده و به حق کمکی نکند و باطل حاکم شود، حتی اگر به جای ۴ میلیون، ۴۰ میلیون مردم این جامعه به زیارت هم بروند، نمی توانند نقش و اهداف زیارت اربعین را دریابند.

پیام نهضت امام حسین(ع) اختصاصی به عالم شیعه و اسلام ندارد

جوادی آملی گفت: اگر روح زیارت اربعین با این جسد یعنی پیاده روی و راهپیمایی همراه شود، می تواند نه تنها برای جامعه اسلامی ما بلکه برای کل جوامع اسلامی و جوامع بشری نویدبخش و امیدبخش باشد زیرا پیام نهضت امام حسین(ع) اختصاصی به عالم شیعه و اسلام ندارد، ایشان نجات انسانیت را هدف گرفتند بنابراین امروزه که ما متأسفانه از فرهنگ اصیل زیارت دور مانده ایم و روح و حقیقت زیارت را به جسد و جسم زیارت فرو کاستیم، بهره چندانی نصیب کشور و نظام و ملت نخواهد شد، و اگر ارتباط بین روح و جسم یک ارتباط درست و صحیحی باشد و ما ضمن اینکه اهداف و آرمان های  حسین بن علی را خوب شناختیم و امتیازاتی که حضرت بین حق و باطل ایجاد کرد و با خون خود حق و باطل را جدا کرد را فهمیده باشیم، آنگاه است که زیارت اربعین با این شور و هیجان و پیاده روی ها می تواند معنا و حقیقت خود را بیابد در غیر این صورت جسدی خواهد بود بدون روح و چه بسا موجب انحراف هم شود. همانطوری که در باب ماه رمضان گفته می شود که اگر کسی روح رمضان را رعایت نکند آنچه از روزه نصیبش می شود جز تشنگی، خسنگی و گرسنگی چیز دیگری نیست، اگر حقیقت زیارت که تمایل قلبی، روحی، فکری و نفسی با اندیشه ها و آرمان ها و مکتب امام حسین(ع) است ایجاد نشود و عهد و میثاق انسانی با حسین بن علی و آرمان و مکتبش ایجاد نگردد، این راهپیمایی ها و پیاده روی ها هم نمی توانند جز خستگی چیزی برای جامعه اسلامی به همراه داشته باشند.

تقویت درست سخنرانی ها و پیام های امام حسین(ع) جبران مناسبی برای پیاده روی اربعین امسال است

وی در مورد تأثیر عدم برگزاری مراسم پیاده روی اربعین حسینی در انتقال پیام این روز، گفت: طبیعی است که شور و نشاط اربعینی کمتر می شود و جامعه ما همواره نیاز دارد که شور حسینی داشته باشد و تردیدی در آن نیست، اما اگر جامعه شرایطی که برای او پیدا شده را به فرصت تبدیل کند و در حقیقت اندیشه ها و جلوه های مکتب سالار شهیدان حسین بن علی را در این رابطه تقویت نماید و تبیین درستی از مکتب امام حسین(ع) به لحاظ سخنرانی ها و پیام ها و برخوردهایی که حضرت از مکه تا مدینه و از مدینه تا کربلا داشت و همچنین پیام هایی که زینب کبری(س) و امام سجاد(ع) و کاوران به جا مانده از کربلا، گذاشتند را مرور کنند و مظلومیت این جریان را خصوصاً آنچه که در قضیه کوفه و شام اتفاق افتاده را برای جامعه بازگو کنند تا مردم فرصت شناخت و معرفت بیشتری پیدا کنند و بیشتر یک سلسله شعارها و مداحی هایی که تنها به مسایل عاطفی باز می گردد را در خود تقویت نمایند چه بسا بتواند جبران بهتر و مناسب تری در این رابطه باشد.

دین در قالب حکومت های اموی، عثمانی و عباسی بسیار و دین در سایه اندیشه ها و مکتب امام حسین(ع) بسیار اندک است

استاد حوزه علمیه قم در مورد دلایل توصیه بزرگان دین به زیارت اربعین اشاره و خاطرنشان کرد: این توصیه ها دو جهت دارد، یکی اینکه این سخنان براساس منابع وحیانی است که در اختیار ماست؛ در روایات بسیار بر احیای مکتب امام حسین(ع) و زنده نگاه داشتن جریانی که به عاشورا و کربلا منتهی شده تأکید گردیده و دلیل آن این است که دین باقی باشد چون دینی که در قالب حکومت های اموی، عثمانی، عباسی و امثال ذلک است، فراوان می باشد، اما آن دینی که در سایه اندیشه ها و مکتب امام حسین(ع) بخواهد باقی بماند بسیار اندک است.

جامعه ای که با اندیشه ها و مواضع امام حسین(ع) حرکت کند هرگز سقوط نخواهد کرد

وی افزود: جامعه تنها می تواند با شمشیر افتراق و امتیازی که امام حسین(ع) ایجاد کرده، مسایل را به درستی بشناسد چون حکومت های جائر در قالب های متفاوت اموی، عثمانی، عباسی و غیره همواره بوده، هستند و خواهند بود، اما آنچه که می تواند این حکومت ها را از حق جدا نکند، تنها و تنها مکتب امام حسین(ع) است. بزرگان دین می دانند که اگر مکتب امام حسین(ع) در میان مردم باشد و جامعه با اندیشه ها و مواضعی که امام حسین(ع) داشت و انظار و آرایی که امام حسین(ع) اعلام کرده بود، حرکت کنند هرگز آن جامعه سقوط نخواهد کرد و رنگ ذلت و شکست را نخواهد کشید بلکه همواره پیروز و موفق و کامیاب است.

اگر جامعه ای از مکتب امام حسین(ع) دور بماند حتماً دچار نیرنگ، فریب و مکر حاکمان و جائران خواهد بود

جوادی آملی در پایان گفت: هر قوم و جریانی که خود را با مکتب امام حسین(ع) آشنا کرد و خود را در مسیر این مکتب قرار داد، موفق و ناجی است. اصرار علما بر زیارت اربعین بدین معناست که موفقیت یک جامعه و پیروزی، در پرتو مکتب امام حسین(ع) است و اگر جامعه ای از این مکتب دور بماند حتماً دچار نیرنگ، فریب و مکر حاکمان و جائرانی خواهد بود که با لباس دین و کسوت امیرالمومنینی، خلافت رسول الله و خلیفه الهی و حکومت اسلامی به جان مردم خواهند افتاد و آنان را از اهداف و آرمان هایشان دور خواهند کرد.

/260/12/