یکی از آسیب های بزرگی که به جامعه اسلامی و به جامعه ایران وارد شد، شهادت شهید بزگوار حاج محسن فخری زاده بود. حال باید دید که چه حکمتی در این هست؛ سال گذشته شهید بزرگوار سردار شهید سلیمانی را از دست دادیم و امسال هم این شهید عزیز از میان ما رفت.

به مناسبت شهادت دانشمند بزرگ هسته ای شهید حاج محسن فخری زاده، استاد سید محمد علی فقیهی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از آسیب های بزرگی که به جامعه اسلامی و به جامعه ایران وارد شد، شهادت شهید بزگوار حاج محسن فخری زاده بود. حال باید دید که چه حکمتی در این هست؛ سال گذشته شهید بزرگوار سردار شهید سلیمانی را از دست دادیم و امسال هم این شهید عزیز از میان ما رفت.

وی افزود: نکته مهم این است که این افراد تا هستند، پیش ما شناخته شده نیستند؛ نمی دانیم که چه گوهرهای گرانبهایی در میان ما وجود دارند؛ بعد از شهادتشان تازه می فهمیم که چه گوهری بودند و البته این درک هم به صورت کامل نیست.

استاد فقیهی در ادامه بیان کرد: این شهید عزیز یکی از بزرگان مفید برای جامعه شیعه و برای کشور ما بود و دشمن اینها را به خوبی شناسایی و سالیان سال برنامه ریزی کرده است تا اینها را از دست ما بگیرد.

وی اضافه نمود: در عین اینکه باعث تأسف و ناراحتی است اما باید این نکته را بیان کرد که خون هر شهید این انقلاب را آبیاری می کند؛ گویا هر از چند گاهی که این درخت انقلاب رو به پژمردگی می گذارد و آن کارهایی که دشمنان انجام داده اند، تأثیراتی بر جامعه ما می گذارد، یک خون شهید می آید و آن درخت را آبیاری می کند و از پژمردگی نجات می دهد.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: سال گذشته با آن اتفاقاتی که در سال 97 افتاده بود و حتی خود سال 98 شاید بتوان گفت که این انقلاب از جهت مردمی خیلی تضعیف شده بود. یکی از آقایان گفته بود: از جهت نارضایتی مردم بدترین زمانی که ممکن بود در طول این چهل سال بوده باشد، سال 98 بوده است؛

وی افزود: اما خدا خواست و با خون شهید سلیمانی برعکس شد و مردم ثابت کردند به همان اندازه انتخاب انقلاب اسلامی و بلکه بیشتر، پایبند به این انقلاب و وفادار به شهید بزرگوار سردار سلیمانی هستند.

استاد فقیهی در ادامه بیان کرد: اکنون هم خون این شهید گویا بنا بوده که ضعفی که به لحاظ امور هسته ای در کشور ایجاد شده بود و به لحاظ اینکه عده ای هنوز چشمشان به دست دشمن و چشمشان به مذاکره و امثال این حرف ها است، خدا خواسته تا با خون این شهید سفره این مسائل را جمع  کند و ان شاءالله  این امر به نفع انقلاب و به نفع کشور است.

وی اضافه نمود: معمولا اینگونه است که شهدا وقتی شهید می شوند، چون روحشان آزادتر می شود، بیشتر می توانند به اسلام و انقلاب خدمت کنند تا وقتی که حضور داشتند.

این استاد درس خارج حوزه خاطرنشان کرد: در عین اینکه رفتن ایشان برای ما خیلی باعث تأسف است، اما این نکته هم فراموش نشود که شهادت ایشان باعث آبیاری درخت انقلاب و رشد انقلاب می شود؛ این شهید بزگوار با آزادی روحی که پیدا کردند؛ می توانند کار بیشتری انجام دهند و می توانند موجب تقویت بیشتری برای انقلاب و کشور باشند.

وی افزود: دشمن بداند که این افراد وقتی شهید می شوند، اینگونه نیست که همین یک نفر باشد؛ افراد زیادی امثال خودشان را تربیت کرده اند که هیچ خدشه ای در مسیر حرکت ایشان وارد نمی شود؛ افرادی که ایشان تربیت کرده اند، حضور دارند و این ما هستیم که آنها را نشناختیم.

استاد فقیهی اضافه نمود: وقتی که شهید تهرانی مقدم را به شهادت رساندند، چه کسی خبر داشت که مسائل موشکی به همان شکل رشد می کند و خدشه ای در آن وارد نمی شود با اینکه آن شهید بزرگوار که اصل و عظمت مسائل موشکی وابسته به او بود، از دست ما گرفته شد.

وی افزود: اکنون هم که ایشان شهید هسته ای است و هم شهید امور دفاعی و موشکی است و هم شهید از جوانب مختلف است، دشمن بداند که وجود دارند افراد زیادی که تربیت شده به دست این شهید باشند و هیچ گاه این مسیر حتی ضعیف هم نخواهد شد ان شاء الله!

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به بیان روایتی در مورد مقام شهید پرداخت. این روایت جامع است برای مجموعه روایاتی که در مورد فضایل شهید رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: زید شهید که از شهدای بزرگوار هستند، از پدرشان امام سجاد علیه السلام نقل می کنند؛ امام سجاد علیه السلام از پدرانشان نقل می کنند تا به پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم:

«للشهيد سبع‏ خصال‏ من‏ الله‏:

أول قطرة من دمه‏ مغفور له كل ذنب

و الثانية يقع رأسه في حجر زوجتيه من الحور العين و تمسحان الغبار عن وجهه تقولان مرحبا بك و يقول هو مثل ذلك لهما

و الثالثة يكسى من كسوة الجنة

و الرابعة يبتدره خزنة الجنة بكل ريح طيبة أيهم يأخذه معه

و الخامسة أن يرى منزلته

و السادسة يقال لروحه اسرح في الجنة حيث شئت

و السابعة أن ينظر في وجه الله و إنها لراحة لكل نبي و شهيد»

 شهید، هفت ویژگی اعطایی از جانب خداوند دارد: اوّلین قطره خونش، موجب آمرزش گناهانش می گردد. سر در دامن حورالعین می نهد. به لباس های بهشتی آراسته می گردد. معطّر به خوش بوترین عطرها می شود. جایگاه خود را در بهشت مشاهده می کند. اجازه سیر و گردش در تمام بهشت به او داده می شود. پرده ها کنار رفته و به وجه خدا نظاره می کند.

(طوسى، محمد بن الحسن، تهذيب الأحكام (تحقيق خرسان) - تهران، چاپ: چهارم، 1407 ق؛ ج ‏6؛ ص 121)

استاد سید محمد علی فقیهی خاطرنشان کرد: اولین مورد این است با ریختن اولین قطره خون شهید، همه گناهان او آمرزیده می شود؛ برخی می گویند برای شهید، حق الناس بخشیده نمی شود. ما از روایات دیگر، به دست می آوریم که حتی حق الناس آنها را هم خدا جبران می کند.

وی افزود: ائمه علیهم السلام بیان می کنند ما از خودمان به آن طلبکار آنقدر می دهیم که از آن شهید راضی بشود و بگوید ما از او طلبکار نیستیم؛ ائمه تا این اندازه به شیعیان و مخصوصا به شهداء عنایت دارند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: تأکیدات مربوط به آمرزیده نشدن شهید به واسطه حق الناس، به خاطر تشجیع مردم در اداء حق الناس بوده است و الا طبق روایات، همه گناهان شهید آمرزیده می شود؛ کسی که مال مردم را بخورد که توفیق شهادت پیدا نمی کند. جاهایی ممکن است که ناخودآگاه مدیون به مردم شده باشد، خداوند حتی همان را هم برایش جبران می کند؛ از این رو می فرماید: اولین قطره خون شهید همه گناهانش را می آمرزد.

وی بعد از بیان دیگر ویژگی های شهید، به توضیح مختصری در مورد ویژگی هفتم از مقامات شهید پرداخت: شهید نظر می کند به وجه الله؛ وجه الله چیست؟ معانی مختلف دارد؛ یک معنا یعنی شهید، عظمت الهی را درک می کند؛ نگاه می کند به عظمت الهی!

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: یک معنای دیگر، این است که وجه الله، حضرت بقیة الله الاعظم حجة بن الحسن ارواحنا فداه است؛ چنانچه می خوانیم: «این وجه الله الذی منه یعطی» از این رو آن لحظه ای که شهید می شود، در چهره ولی خدا حضرت بقیة الله نگاه می کند.

چقدر زیبا است!

چقدر شهادت زیبا است!

خدایا این شهادت را نصیب ما کن با همه بی لیاقتی!

در همان لحظه اول همه آن خصال شش گانه یک طرف، در خصال هفتم، نگاه می کند به چهره حضرت بقیة الله و نگاه می  کند به آن عظمت خداوند متعال.

استاد فقیهی خاطرنشان کرد: شهید فخری زاده و دیگر شهدا با این کیفیت بوده است که به شهادت رسیده اند.

استاد سید محمد علی فقیهی در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به این سؤال پرداخت: آیا می توانیم این شهید را از عالمان شهید و عالمان مجاهد قرار بدهیم؟

وی در ادامه افزود: قطعا پاسخ مثبت است؛ هر کسی در مسیر نوعی از علم قدم گذاشت که آن علم به نفع دین است، آن علم، علم دینی می شود. به عبارت دیگر علم دین انواعی دارد؛ یک نوع از علم دین آن است که به سراغ فقه، کلام، تفسیر، اصول، فلسفه و... برود؛ اینها مستقیما علم دین است؛ اما برخی از علوم دینی است که اگر چه مستقیما به عنوان علم دینی قلمداد نشود اما چون در مسیر تقویت اسلام و نظام اسلامی و تقویت دین خدا قرار می گیرد، این هم قطعا علم دینی می گردد.

این استاد درس خارج حوزه اضافه نمود: این شهید بزرگوار در مسیر علم هسته ای قرار گرفت تا به این طریق بنیه و قدرت کشور را بالا ببرد؛ مسلما اینها با قصد قربت بوده که مزدشان شهادت شده است و برای خدا این مسیر را انتخاب کرده اند.

وی در ادامه بیان کرد: ما شهید تهرانی مقدم را داریم که نه در میدان جنگ، بلکه در مسیر تولید موشک هایی برای تقویت نظام اسلامی به شهادت رسیده است و این دانشمند شهید مسلما در مسیر اجرای این آیه شریفه بوده است که می فرماید:

«وَأَعِدّوا لَهُم مَا استَطَعتُم مِن قُوَّةٍ وَمِن رِباطِ الخَيلِ تُرهِبونَ بِهِ عَدُوَّ اللَّهِ وَعَدُوَّكُم وَآخَرينَ مِن دونِهِم لا تَعلَمونَهُمُ اللَّهُ يَعلَمُهُم ۚ وَما تُنفِقوا مِن شَيءٍ في سَبيلِ اللَّهِ يُوَفَّ إِلَيكُم وَأَنتُم لا تُظلَمونَ» ﴿انفال: ۶۰﴾

هر نیرویی در قدرت دارید، برای مقابله با آنها [= دشمنان‌]، آماده سازید! و (همچنین) اسب های ورزیده (برای میدان نبرد)، تا به وسیله آن، دشمن خدا و دشمن خویش را بترسانید! و (همچنین) گروه دیگری غیر از اینها را، که شما نمی ‌شناسید و خدا آنها را می ‌شناسد! و هر چه در راه خدا (و تقویت بنیه دفاعی اسلام) انفاق کنید، به طور کامل به شما بازگردانده می ‌شود، و به شما ستم نخواهد شد!

وی افزود: اینها از علمای شهید هستند و شک و شبهه ای ندارد؛ چون در مسیری قدم برداشتند که این علم برای تقویت دین به کار می رود و غرضشان هم همین بوده است؛ چون از سیستم کارشان و روحیاتشان چنین چیزی مشخص و پیداست.

تعریف شهید

استاد سید محمد علی فقیهی در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید که به مناسبت به شهادت رسیدن دانشمند بزرگ هسته ای، شهید محسن فخری زاده انجام گرفته است، به تعریف «شهید» پرداخت و در این زمینه خاطرنشان کرد: شهید آن کسی است که مسیری که انتخاب می کند، مسیر فی سبیل الله و قصدش هم خداوند متعال بوده باشد. این شخص وقتی در این مسیر کشته شد، شهید محسوب می شود.

وی اضافه نمود: از این رو در کتب حدیثی ما از جمله کتاب خصال آمده است: هيچ قطره‌ اى نزد خدا از دو قطره محبوب ‌تر نيست، قطره خونى كه در راه خدا ريخته شود و قطره اشكى كه در دل شب براى خدا جارى گردد.

«حَدَّثَنَا أَبِي رَضِيَ اَللَّهُ عَنْهُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى عَنِ اَلْحُسَيْنِ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ مَنْصُورِ بْنِ يُونُسَ عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ اَلْحُسَيْنِ زَيْنَ اَلْعَابِدِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ:

 مَا مِنْ خُطْوَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ خُطْوَتَيْنِ خُطْوَةٍ يَسُدُّ بِهَا اَلْمُؤْمِنُ صَفّاً فِي سَبِيلِ اَللَّهِ وَ خُطْوَةٍ إِلَى ذِي رَحِمٍ قَاطِعٍ وَ مَا مِنْ جُرْعَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ جُرْعَتَيْنِ جُرْعَةِ غَيْظٍ رَدَّهَا مُؤْمِنٌ بِحِلْمٍ وَ جُرْعَةُ مُصِيبَةٍ رَدَّهَا مُؤْمِنٌ بِصَبْرٍ وَ مَا مِنْ قَطْرَةٍ أَحَبَّ إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ قَطْرَتَيْنِ قَطْرَةِ دَمٍ فِي سَبِيلِ اَللَّهِ وَ قَطْرَةِ دَمْعَةٍ فِي سَوَادِ اَللَّيْلِ لاَ يُرِيدُ بِهَا عَبْدٌ إِلاَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ .»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: پس باید مسیر سبیل الله و کشته شدن در راه خدا باشد؛ البته لازم نیست که در جبهه باشد؛ کسی که در جبهه برای خدا به جبهه رفت، شهید شد، شهید فی سبیل الله است؛ کسی که در مسیر علم قدم برداشت، مسیری که خطرناک است و او به خاطر خدا این مسیر را طی کند، وقتی دشمن او را به شهادت برساند، شهادت فی سبیل الله است؛ هر کجا سبیل الله باشد، خواه در میدان جنگ خواه در جای دیگر، معنای واقعی مرگ در این راه، شهادت می شود.

وی افزود: در برخی از روایات داریم که فلان عمل، به منزله شهادت است و درجات شهید را دارد؛ اما برای اطلاق شهید، کشته شدن در راه خدا موضوعیت دارد.

استاد فقیهی اضافه نمود: البته ما داریم که کسانی هستند که مقامشان از شهید بالاتر بود؛ به عنوان مثال امام راحل رضوان الله علیه قطعا مقامشان از شهید بالاتر است؛ چرا که امام، شهید پرور بودند؛ زندگی ایشان به گونه ای بود که اینهمه شهید نگاهشان به امام بود؛ امام خامنه ای شهید پرور هستند که سردار سلیمانی و شهید فخری زاده را تربیت کرده اند.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: پس به سه گروه اشاره شد: افرادی که فی سبیل الله کشته می شوند و به شهادت می رسند؛ افرادی که اگر چه کشته نشدند، در درجه شهدا قرار می گیرند و افرادی که مقامشان از شهدا بالاتر است؛ چرا که نفس آنها شهید پرور است.

استاد سید محمد علی فقیهی در کلام پایانی خاطرنشان کرد: امیدواریم که خداوند ان شاء الله ما را مدیون خون این شهدا قرار ندهد؛ مهم این است که ما درک کنیم اینها برای ما شهید شده اند؛ ما آسایش داریم و زندگی می کنیم به خاطر اینکه خون این پاکان ریخته شده است. ان شاء الله خدا به ما این توفیق را عنایت کند که بتوانیم حق شهدا را ادا کنیم. ان شاء الله دشمنان اسلام را چه داخلی و چه خارجی را که سبب شهادت این شهید بزرگوار شدند، به عذابشان برسانند. ان شاء الله خدا به رزمندگان ما توفیق بدهد که بتوانند انتقام خون این شهیدان را بگیرند. ان شاء الله خدا دست این منافقین داخلی را رسوا کند،؛ کسانی که به دشمن گرا می دهند و زمینه به شهادت رسیدن عزیزان ما را فراهم می کنند.

/270/260/20/