در پستی یاران یزید همین بس که در کربلا به جهت اعتقادی که به کرامت و حق آن حضرت سید الشهداء داشتند از مقابله رو در رو با امام حسین می هراسیدند ولی پس از شهادت لباس او و اهل بیت او را غارت کردند. آنان اگر به دین امام حسین و رسالت جدّش هم کافر بودند این اعمال آنان در کربلا در مذهب مردانگی پست ترین کار بود.

استاد ناصر ابراهیمی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه بحث به موضوع «دشمن شناسی» پرداخت.

دشمن شناسی از منظر زیارت اربعین

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در این بخش از گفتگو به بیان دشمن شناسی از منظر زیارت اربعین پرداخت.

الف: فریب خوردگان دنیا و حسرت خورندگان آخرت

استاد ابراهیمی در بیانِ نخستین ویژگی دشمن بر اساس زیارت اربعین خاطرنشان کرد: دشمنان فریب خوردگان دنیا و حسرت خورندگان آخرت هستند؛ در زیارت اربعین که صفوان جمال از امام صادق علیه السلام نقل کرده، چهره های دشمنان و مخالفان امام حسین علیه السلام چنین ترسیم شده است.

«وَ قَدْ تَوازَرَ عَلَیْهِ مَنْ غَرَّتْهُ الدُّنْیا وَ باعَ حَظَّهُ بِالاْرْذَلِ الاْدْنى وَ شَرى آخِرَتَهُ بِالثَّمَنِ الاْوْکَسِ وَ تَغَطْرَسَ» و کسانی بر او شوریدند که دنیا فریبشان داد و بهره‌ی آخرتی خود را به بهای نازل و پست این دنیایی فروختند.

وی در همین زمینه به آیه ای از قرآن کریم اشاره نمود:

«مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ ۖ وَ مَا عِنْدَ اللَّهِ بَاقٍ ۗ وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذِينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ» آنچه نزد شماست همه نابود خواهد شد و آنچه نزد خداست (از ذخائر اعمال نیک و ثواب آخرت، تا ابد) باقی خواهد بود و البته اجری که به صابران بدهیم اجری است بسیار بهتر از عملی که به جا می ‌آوردند.

ب: هواپرستان و به خشم آورندگان خدای تبارک و تعالی و پیامبر و امام علیهم السلام

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به فقره دیگری از زیارت اربعین پرداخت. امام صادق علیه السلام در فراز دیگری از زیارت اربعین آورده است: «و تردّی فی هواه و أسخطک و أسخط نبیّک» خود را در چاه هوا و هوس سرنگون کردند و تو و پیامبر تو را به خشم آوردند.

وی افزود: شما می دانید که مهمترین عامل سقوط هر انسانی هوا و هوس اوست. رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «ما تَحت ظِلِّ السَّماءِ مِن إلهٍ يُعبَدُ مِن دُونِ اللّه ِ أعظَمَ عِندَ اللّه ِ مِن هَوىً مُتَّبَعٍ» در زیر آسمان هیچ بتی بزرگتر در نزد خدا از هوا و هوسی که از آن پیرو می کنند وجود ندارد.

استاد ابراهیمی در ادامه به کلامی از امیر مؤمنان علیه السلام اشاره نمود: «لا عقل مع هوی و لا دین مع هوی» هرگز نه دین با هواپرستی جمع می شود و نه عقل.

وی اضافه نمود: از این روایات فهمیده می شود که کسانی دارای دین هستند که هوا و هوس ندارند. پس باید گفت: شمر بن ذی الجوشن نه عقل داشت و نه دارای دین بود بلکه در وجود او فقط هوی و هوس پست و مقام و منیّت بود.

ج: پیروی از تفرقه افکنان و اختلاف انگیزان

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: امام صادق علیه السلام در زیارت اربعین نشانه دیگر دشمنان را پیروی از منافقان و تفرقه افکنان می داند. «وَ أَطَاعَ مِنْ عِبَادِكَ أَهْلَ الشِّقَاقِ وَ النِّفَاقِ وَ حَمَلَةَ الْأَوْزَارِ الْمُسْتَوْجِبِينَ النَّارَ» پیروی کردند از میان بندگانت آنانی را که اهل دو دستگی و نفاق بودند و کسانی را که بارهای سنگین گناه به دوش می کشیدند و به این جهت مستوجب دوزخ گشته بودند.

وی در ادامه به کلامی از استاد شهید مرتضی مطهری اشاره نمود که در مجموعه آثار 17/494 فرمودند:

«در پستی یاران یزید همین بس که در کربلا به جهت اعتقادی که به کرامت و حق آن حضرت سید الشهداء داشتند از مقابله رو در رو با امام حسین می هراسیدند ولی پس از شهادت لباس او و اهل بیت او را غارت کردند. آنان اگر به دین امام حسین و رسالت جدّش هم کافر بودند این اعمال آنان در کربلا در مذهب مردانگی پست ترین کار بود.

دشمن شناسی از منظر امام امیرالمؤمنین علیه السلام

استاد ابراهیمی افزود: در غرر الحکم ص 33 مولا علی فرمودند: یکی از عادات بد دشمنی است که با قدرت بر صاحبش حکومت می کند.

وی در ادامه بیان کرد: مولا علی به فرزندش محمد حنفیه فرمودند: فقر و بی چیزی زمینه مساعدی برای شکست دین و حیرت زندگی خرد و جلب عداوت و دشمنی است.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم اضافه نمود: در امالی صدوق ص 397 مولا علی فرمود: هزار دوست و همنشین برای آدم کم است؛ ولی یک دشمن برای آدم زیاد است.

وی افزود: در بحار الانوار 14/264 مولا علی فرمودند: چهار چیز است که مقدار کم آن هم بسیار است؛ آتش، خواب، بیماری، دشمنی.

استاد  ناصر ابراهیمی خاطرنشان کرد: در غرر الحکم مولا علی فرمودند: جسد جسم را فرتوت و فانی می کند و کینه توزی و دشمنی آدمی را افسرده می کند و سرانجام همه چیزش را بر باد می دهد.

دشمن شناسی از منظر امام حسن علیه السلام

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: عده ای شجاعت را به دست گرفتن حکومت و کشیدن شمشیر بر علیه مردم می دانند؛ در حالی که پیامبر فرمود: «اشجع الناس من غلب هواه» و امام حسن علیه السلام در راه مبارزه کردن هوای نفس خودش و خودش را خرج دین و اسلام کرد و با صلح خودش شجاعت کامل را بر مسلمانان و مردم دنیا ثابت کرد. زیرا با صلح ریشه معاویه ای که بیست سال حکومت کرد را از بین برد.

دشمن شناسی از منظر امام سجاد علیه السلام

استاد ابراهیمی خاطرنشان کرد: شما می دانید که بعد از عاشورا یزیدیان و بنی امیه بر روی کارهای امام سجاد بسیار دقت می کردند که او هم همانند امام حسین علیه السلام قیام نکند و امام سجاد علیه السلام با زیرکی و با علم امامت و دشمن شناسی رو به دعا آورد و با دعا کاری کرد که نام پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم زنده شد.

وی افزود: امام سجاد علیه السلام در اکثر ادعیه خودش و خصوصا در دعای مکارم الاخلاق 19 بار صلوات را آورد. با آنکه 100 سال کسی حقّ انتشار و نشر کلام پیامبر را نداشت و لشکریان یزید، امام حسین را به عنوان خارجی کشتند و زین العابدین را به عنوان یک فرد خارجی اسیر و چهل منزل به اسارت بردند.

دشمن شناسی از منظر امام باقر علیه السلام

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه افزود: در بحار الانوار 77/ 164 امام باقر علیه السلام فرمودند: تلخ مروئی و گرفتگی رخسار باعث جلب دشمنی مردم و دوری از پروردگار است.

دشمن شناسی از منظر امام صادق علیه السلام

استاد ناصر ابراهیمی در ادامه خاطرنشان کرد: در امالی صدوق ص 397 آمده است که امام صادق علیه السلام بر برخی از اصحاب خودش فرمودند: دوست خود را از اسرار زندگیت آگاه نکن. زیرا روزی او با تو دشمن می شود و آن اسرار تو را در بین مردم پخش بکند.

وی افزود: در بحار 1/31 امام صادق علیه السلام فرمود: خداوند پیر نادان و ثروتمند ستمکار و فقیر متکبر را دشمن دارد.

دشمن شناسی از منظر امام جواد علیه السلام

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در سفینة البحار شیخ عباس قمی 2/728 امام جواد فرمودند: آن کسی که از هوای نفس خود اطاعت و فرمانبرداری بکند و با این عمل آرزوهای دشمن خویش را یعنی هوای نفس و شیطان را برآورده است.

لینک مصاحبه قبلی:

https://www.neshasteasatid.com/node/5494

/270/260/21/