سید محمد مهدی علوی گرگانی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا در مورد نگاه و حساسیت حضرت آیت الله علوی گرگانی به سلامت بیت خود بیان کرد: به طور کلی علما در رابطه با هزینه‌هایی که می‌شود دقت ویژه‌ای دارند چون خودشان را امانتدار مبالغ و وجوهاتی که به دست‌شان می‌رسد، می‌دانند و لذا بسیار حساس هستند که این امانت‌ها واقعاً در جای خودش صرف شود. والد ما هم از این مسأله مستثنی نیستند و واقعاً توجه ویژه ای نسبت به این امانت‌داری دارند و به فرزندان نیز همیشه تذکر می‌دهند که این وجوهات، متعلق به امام زمان(عج) است و باید در مصرف آن دقت کنید و لذا در رابطه با مسائل مالی هم محتاط هستند. آیت الله علوی شخصا بر امور مالی بویژه ورودی‌ها و خروجی‌ها و مصارف وجوهات نظارت دارند.

حساسیت و نظارت بر مصرف وجوهات در محل آن

او در مورد دقت نظر آیت الله علوی نسبت به مصرف وجوهات خاطرنشان کرد: احتیاط ایشان به گونه ای بود که در مورد تألیفات و کتب استدلالی خود که آماده برای چاپ بود حاضر به استفاده از وجوهات شرعی نشدند و به همین دلیل مدت‌های مدید این کتاب‌ها چاپ نشده باقی ماند و هنگامی که مقام معظم رهبری نیز به منزل والد ما تشریف آوردند، آنجا هم همین موضوع مطرح شد.

فرزند آیت الله علوی گرگانی تصریح کرد: والد ما در آن دیدار خدمت مقام معظم رهبری گفتند: «تعداد ۱۵ جلد کتاب و بیشتر آماده برای چاپ است ولی چون دوست ندارم از وجوهات شرعیه که برای طلاب و حوزه است برای چاپ این کتب استفاده کنم، لذا تاکنون اقدام به چاپ نکرده ام». البته بعدها خداوند لطف فرمود و برخی خیّرین اعلام آمادگی کردند و مقداری از آن کتاب‌ها در تیراژ بسیار کم چاپ شد.

او ادامه داد: ایشان در خرید وسائل و استفاده از برخی امکانات طبیعی که در سایر ادارات و دفاتر مراجع تقلید نیز بعضا وجود دارد حساسیت نشان می دهند و تا مجبور نشوند از وجوهات در این موارد استفاده نمی کنند و غالبا برخی خیّرین و متدینین که از این مسائل باخبر می شوند هزینه دفتر را می پردازند.

درآمد آیت الله علوی گرگانی از کجاست؟

علوی گرگانی در مورد نحوه حضور آیت الله در دفتر بیان داشت: ایشان شخصا در دفتر حضور می یابند و در بیرونی دفتر می نشینند و مراجعه کنندگان با ایشان ملاقات داشتند؛ الان هم گر چه در دفتر حضور دارند لکن رعایت پروتکل های بهداشتی هم می شود لذا افراد با ماسک و مراقبت پزشکی می توانند با ایشان ملاقات داشته باشند.

او در مورد هزینه زندگی شخصی آیت الله علوی عنوان داشت: از مرحوم جدّ ما مقداری زمین کشاورزی به ارث رسیده است که هر ساله کشت می شود و غالبا مخارج زندگی ایشان از درآمد زمین کشاورزی و هدایا و نذورات تأمین می شود و ایشان از وجوهات شرعیه در زندگی شخصی استفاده نمی کنند.

فرزند آیت الله علوی گرگانی در خصوص نحوه تربیت ایشان نسبت به فرزندان بیان داشت: تأکید همیشگی ایشان این است که در زندگی حتی اگر امکاناتی را هم خداوند به شما می دهد سعی کنید همانند سایر مردم زندگی کنید و نحوه زندگی شما از سایر مردم بالاتر نباشد و زی طلبگی را فراموش نکنیم. امید است ما نیز بتوانیم به این دستورات عمل کنیم.

او درباره توکل و توسلات آیت الله علوی در طول زندگی گفت: بارها پیش آمده است که تا اواخر ماه، شهریه ایشان مهیا نشده است و دچار کمبود بوده و و قتی ما اظهار نگرانی می کنیم ایشان اظهار کرده اند: «امام زمان علیه السلام انشاء الله جور می کند. همه ما سر سفره ایشان هستیم و خداوند هم شهریه را مهیا می کند». ما بارها توسلات ایشان و لطف امام زمان علیه السلام را در روزهای پایانی ماه برای شهریه دیده ایم.

بر پرهیز از ورود به کارهای تجاری و اقتصادی تاکید آیت الله علوی به فرزندان است

علوی گرگانی درباره سلوک شخصی حضرت آیت الله علوی و برخورد با فرزندان در مسائل مختلف اقتصادی و سیاسی توضیح داد: حاج آقا در رابطه با حضور فرزندان در امور اقتصادی حساس هستند، و سفارش می کنند به دنبال کارهای اقتصادی و تجاری نروید.

او ادامه داد: یکی از موضوعاتی که ایشان نسبت به آن اهمیت زیاد می دادند تشویق ما به روحانی شدن بود و می گفت: « شما بزرگ شده سر سفره امام زمان(عج) هستید و باید نوکر این آقای شریف باشید». و الان نیز هر چهار فرزند ایشان در کسوت مقدس روحانیت هستند. همچنین به ما سفارش می کنند که سعی کنید فرزندان خود را هم روحانی کنید تا انشاء الله همیشه نوکری این آقا را داشته باشیم.

فرزند آیت الله علوی خاطرنشان کرد: حضرت والد معتقدند ما طلبه هستیم و طلبه باید کار طلبگیش را بکند از این رو ما نیز همانند سایر طلاب، تبلیغ می رویم.

توصیه های تبلیغی آیت الله علوی گرگانی به فرزندان

او گفت: از تأکیداتی که حاج آقا به ما می کردند این است که در مناطق تبلیغی سعی کنید مراقب رفتار و آداب اجتماعی خود باشید و در مسیر شرع و آداب اسلامی حرکت کنید. ایشان بر حضور در مسجد قبل از عموم مردم و از ابتدای اذان و برپایی سه وقت نماز در مسجد در حد امکان تأکید داشتند و می گفتند: «حضور شما قبل از سایرین موجب می شود اگر مردم سئوال و یا درد دلی داشته باشند راحت تر مطرح کنند و اهمیت شما نسبت به مسائل دینی برای مردم الگو خواهد بود».

علوی گرگانی در مورد تشکیل بعثه حج اظهار داشت: ما تمایل زیادی داشتیم که والد ما همانند سایر مراجع تقلید بعثه ای برای حج بفرستند لکن ایشان موافقت نکردند و عنوان کردند: « الحمدلله با وجود مراجع عظام دیگر نیاز به هزینه کردن برای این امور نیست و فعلا تکلیفی برای خود احساس نمی کنم». البته غالبا روحانیون کاروان، مناسک ایشان را تهیه و مسائل را برای مقلدین ایشان بیان می کردند.

او اذعان داشت: ما برای تبلیغات مرجعیت پدر برنامه های متعددی داشتیم و طبیعتا لازم بود که مقداری از وجوهات در این زمینه هزینه شود ولی ایشان با هیچکدام موافقت نکردند و فرمودند: «از وجوهات برای تبلیغ خود استفاده نخواهم کرد».

«سلامی» که مغازه دار غیرمسلمان را مسلمان کرد

فرزند آیت الله علوی گرگانی در مورد سلوک اجتماعی آیت الله هم بیان کرد: حاج آقا از لحاظ اجتماعی واقعاً  یک مرجع اجتماعی و مردمی هستند. چه در قم و چه در گرگان بین مردم هستند؛ حاج آقا وقتی به گرگان  می روند دعوت مردم را از اقشار مختلف می پذیرند.

او گفت: یکی از ویژگی های دیگری که دارند تقدم بر سلام است؛ حاج آقا خیلی رعایت این  مسأله را می کنند. ایشان سالهای متمادی در هیئتی در تهران روزهای پنجشنبه و جمعه مراسم دعای کمیل و ندبه و سخنرانی داشتند و از خیابان هفده شهریور که رد می شدند برخی بچه ها مشغول بازی بودند. ایشان به همه آنها سلام می کردند و حتی به مغازه دارها نیز سلام می کردند که همین رفتار باعث شد برخی از این بچه ها هیئتی شده و یکی از مغازه داران که فردی غیر مسلمان بود اسلام اختیار کند و علت مسلمان شدن خود را سلام کردن مکرر والد ما به ایشان (به عنوان یک عالم دین اسلام) معرفی کرد و سپس وصیت کرد که منزل ایشان برای مراسم هیئت و صندوق خیریه در اختیار والد معظم ما قرار گیرد و الان هم این مکان، محل برپایی مراسم عبادی و صندوق خیریه شده است.

علوی گرگانی خاطرنشان کرد: حاج آقا احترام زیادی برای مردم قائل هستند و متواضع می باشند و در زمانی که دچار ضعف جسمانی نشده بودند جلوی کوچک و بزرگ بلند می شدند و به همه احترام می گذاشتند. الان نیز هنگام سلام به بسیاری افراد با روی گشاده سلام می کنند.

او عنوان کرد: سلوک دیگر ایشان که باید اشاره کنیم، اهمیت زیاد ایشان به امر تبلیغ است به گونه ای که الان هم با وجود مرجعیت و مشغله زیاد، ماه مبارک رمضان و محرم، تبلیغ و سخنرانی را رها نکرده اند و در ماه مبارک رمضان روزها با دهان روزه منبر رفته و پای منبر ایشان هزاران نفر می نشینند و مجلس ایشان جزو پرشورترین مجالس در ماه مبارک رمضان است.

احترام آیت الله علوی به اقلیت های دینی بویژه اهل سنت

فرزند آیت الله علوی گرگانی در خصوص برخورد آیت الله با اقلیت های دینی گفت: ایشان همیشه سعی می کنند به اقلیتهای دینی مخصوصا اهل سنت احترام بگذارند و برخی از آنها هم به دست ایشان شیعه و هدایت شده اند.

او به سیره آیت الله علوی گرگانی در احترام به استاد اشاره کرد و گفت: من یادم است حاج آقا همیشه دو زانو جلوی استاد می ­نشستند و سر درس هم هیچ یادداشتی را برنمی ­داشتند، کامل گوش می­ دادند، و حفظ می کردند و همان درس­ها را با جزئیات، شب در منزل تقریر می کردند که الان یک سری از تقریرات ایشان در دست آماده سازی است.

او تصریح کرد: حضرت والد تمام درس­هایی که م ی­خواهند به شاگردان بدهند، خودشان با دست خودشان می­نویسند و الان تمام کتاب­ها و دفاتری که چاپ شده و یا نشده است یا دستخط ایشان است.

ایشان ورود روحانیت به مسائل جناحی را به صلاح نمی دانند

علوی گرگانی در مورد نگاه آیت الله نسبت به مسائل سیاسی و حضور روحانیت در مسائل اجرایی کشور نیز بیان کرد: حاج آقا در مسائل سیاسی اعتقاد دارند اگر جایی هست که واقعاً نیاز به حضور روحانی است باید حضور داشته باشد اما اگر می‌توانند غیر از روحانی هم آن کار را انجام بدهند با نظارت روحانیت انجام شود، در مسائل انقلابی نقش روحانیت را مهم می دانند ولی در مسائل مختلفی چون جناح‌بندی‌ها می‌گویند صلاح نیست روحانی ورود کند و نباید روحانی آلوده به جناح بندی ها شود اما در مورد مسائل مردم و به خصوص در مسائلی مرتبط با تبیین ولایت فقیه باید ورود کند و خودشان نیز در حد توان در مسائل مهم انقلابی که تشخیص وظیفه می دهند، ورود می‌کنند.

او به نقل خاطره ای در این زمینه پرداخت و تصریح کرد: در اوائل انقلاب بعضا پرونده های مهمی مطرح می شدند که نیاز به قضاوت دقیق فقهی داشت لذا از دفتر مرحوم امام خمینی رحمه الله والد ما به همراه برخی از علمای بزرگوار مأمور بررسی این پرونده ها در دادگاه عالی شدند که بعضا حکم برخی اعدام ها نیز باطل شد. نکته قابل توجه این بود که والد ما در طول چند سالی که در دادگاه عالی مشغول بودند، هرگز حقوقی دریافت نکردند.

ماجرای دیدار آیت الله علوی گرگانی با آیت الله العظمی حکیم

فرزند آیت الله علوی گرگانی در خصوص تعامل ایشان با حوزه علمیه نجف و دیگر عالمان خاطرنشان کرد: حاج آقا در نجف به دنیا آمدند و تا هفت سالگی در نجف بودند و لذا بعد از اینکه طلبه شدند و در زمانی که در قم تدریس لمعه داشتند با مرحوم جدمان خدمت آیت الله العظمی حکیم رحمه الله در نجف رسیدند. پدربزرگ ما مرحوم آیت الله حاج سید سجاد به آیت الله العظمی حکیم فرمودند که پسرم در قم هم مشغول تدریس و هم تبلیغ است و اگر اجازه بدهید می‌خواهند نجف بمانند و درس بخوانند.(ایشان در مسجد اعظم درس لمعه می دادند که یکی از شلوغ‌ترین درس‌ها بود و در آن زمان تعداد شاگردان ایشان به حدود سیصد نفر زیر گنبد مسجد اعظم می رسید) در آن هنگام آیت الله العظمی حکیم فرموده بودند که پس شما ذو الریاستین هستید، لذا بهتر است در قم بمانید و آینده شما درخشان خواهد بود.

خاطره ای از جلسه درس مرحوم آیت الله العظمی خویی

سید مهدی علوی گرگانی ادامه داد: حاج آقا می گفتند: من در ایام تابستان به نجف می رفتم و از محضر بزرگان و مراجعی همچون آیات عظام شاهرودی، میرزا باقر زنجانی و امام خمینی و مدتی هم درس آیت الله العظمی خوبی استفاده می کردم.در یکی از سالها در درس آیت الله العظمی خویی شرکت کردم. رویه درس ایشان به این صورت بود که کسی در درس اشکال نمی کرد و من که نمی دانستم، اشکالی را که از استاد خود مرحوم آیت الله محقق داماد در ذهن داشتم را مطرح کردم و آیت الله العظمی خویی از این اشکال استقبال کردند و فرمودند: این اشکال را از کجا آموختید. گفتم از استاد خود آیت الله محقق داماد. فرمودند: حقا که محقق است و سپس مرحوم آیت الله انصاری قمی که عموی والده ما و مسئول دفتر ایشان بودند من را به آقا معرفی کردند و ایشان هم من را تحسین کردند و به منزل بردند و عبا و مقداری هدیه دادند و اینگونه ما را تشویق کردند.

او عنوان کرد: ایشان برای افتتاح دفتر در نجف تأکید کردند که حتما باید از دفتر آیت الله العظمی سیستانی در نجف اجازه گرفته شود چرا که فعلا پرچم مرجعیت در عراق بر عهده ایشان است و بعد از اجازه اقدام به افتتاح دفتر کردند.

فرزند آیت الله علوی گرگانی پیرامون وجود افراط و تفریط در مسائل و حفظ و اعتلای مکتب شیعه گفت: ایشان در مسأله شیعه می‌گویند پروراندن بهترین شاگردها اهمیت زیادی دارد و چون شیعه حقانیتش برای همه دنیا ثابت شده است پس بهترین چیز آن است که بتوانند افرادی را بپرورانند تا از مذهب حقه شیعه دفاع کنند.

/260/12/