به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد نظری منفرد با بیان اینکه اعمال انسان در دنیا و آخرت دارای آثاری است، گفت: یکی از آثار وضعی اعمال انسان در دنیا، سرانجام سکوت انصار در برابر غصب حق اهل بیت(ع) است.

استاد نظری منفرد در مراسم عزاداری شهادت حضرت زهرا(س) که در بیت آیت الله العظمی بروجردی برگزار شد، بیان داشت: افعالی که انسان در دنیا انجام می دهد دارای دوگونه اثر است؛ اعمال انسان یک اثر اخروی دارد که قرآن مجید به این اثر اخروی در آیات فراوان تصریح کرده است. ملاحظه کردید که خداوند در برخی آیات می فرماید: «جزائا بما کانوا یعملون؛ این، جزای کارهایی است که در دنیا انجام دادید» حالا یا کار خوب یا کار بد. و محاسبه پروردگار در روز قیامت، دقیق است. «الوزن یومئذ الحق، فمن ثقلت موازینه و اولئک هم المفلحون».

او با اشاره به آیه «وَنَضَعُ الْمَوَازِینَ الْقِسْطَ لِیَوْمِ الْقِیَامَهِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَیْئًا ۖ وَإِنْ کَانَ مِثْقَالَ حَبَّهٍ مِنْ خَرْدَلٍ أَتَیْنَا بِهَا ۗ وَکَفَىٰ بِنَا حَاسِبِینَ» افزود: خداوند در این آیه می فرماید:«ما کمترین عمل را می آوریم». عجیب است. اینجا نکته ای است. عمل را فردای قیامت چگونه می آورد؟

استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه فهم قرآن کریم بسیار مشکل است، گفت: آیا در روز قیامت، عمل مجسم می شود که خدای متعال در سوره مبارکه آل عمران می فرماید: «یَوْمَ تَجِدُ کُلُّ نَفْسٍ مَا عَمِلَتْ مِنْ خَیْرٍ مُحْضَرًا؛ هرکار خیری انجام داده، می بیند محضر است؛ وَمَا عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ تَوَدُّ لَوْ أَنَّ بَیْنَهَا وَبَیْنَهُ أَمَدًا بَعِیدًا ۗ». چگونه می شود؟ اما نکته ای که برای اینکه در ذهن عزیزان شبهه ایجاد نکند، عرض می کنم و آن، اینکه خداوند متعال قادر به هرچیزی است؛ «ان الله کل شیء قدیر». چطور استخوان پوسیده را زنده می کند؟ « أَیَحْسَبُ الْإِنْسَانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظَامَهُ، بَلَى قَادِرِینَ عَلَى أَنْ نُسَوِّیَ بَنَانَهُ». این قدرت الهی است. مگر ما خودمان را شناختیم؟ یک فیلتر که چهارروز در ماشین کار می کند، باید انداختش دور و یک فیلتر دیگر گذاشت. خدای متعال، دو کلیه به انسان داده است، فیلتر بدن انسان است و سمومات را می گیرد. این کلیه کوچک، آنقدر ورق های نازکی دارد، خون از داخل اینها عبور می کند، سموم اینها را می گیرد و خون پاک شده را به عروق می دهد. به نظر ما خیلی ساده است و خیلی مسائل دیگر.

او خاطرنشان کرد: اعمال خوب یا بد انسان در روز قیامت دارای آثاری است که از آن به عنوان «اجر» یا «جزا» تعبیر می کنیم. مثلا این آیه « کُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِیئًا بِمَا أَسْلَفْتُمْ فِی الْأَیَّامِ الْخَالِیَهِ» که ظاهرا باید در سوره الحاقه باشد؛ از این نعمت های بهشتی تناول کنید، این بخاطر کارهایی است که در دنیا انجام دادید. و خیلی روشن در سوره مبارکه زلزال می فرماید: « فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیْرًا یَرَهُ. وَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ شَرًّا یَرَهُ ».

نظری منفرد ادامه داد: مرد عربی نزد پیامبر اکرم آمد و گفت: می خواهم مسلمان شوم. پیامبر خدا، اسلام را بر آن شخص، عرضه کرد. وقتی شهادتین را به زبانش جاری کرد. عرض کرد: یا رسول الله، از این کتابی که بر شما نازل شده، یک مقداری از آیات را برای من بخوانید. رسول خدا، سوره مبارکه زلزال را خواندند. تا اینکه رسید به « یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتَاتًا لِیُرَوْا أَعْمَالَهُمْ ». برخی از مفسرین، یک مضافی گرفتند: « لِیُرَوْا جزاء أَعْمَالَهُمْ». بعد این دو آیه آخر « فَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیْرًا یَرَهُ. وَمَنْ یَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّهٍ شَرًّا یَرَهُ ». مرد عرب، یک مرتبه سر خود را بلند کرد و گفت: یا رسول الله! اینها در کتابی است که بر شما نازل شده است؟ فرمود: بله. عرض کرد: رسول الله! برای من کافی است. همه چیز را فهمیدم.

او ادامه داد: این آثار اعمال انسان است در آخرت؛ یا «مثوبت» است یا «عقوبت» البته مثوبت را به ضرس قاطع می گوئیم «مثوبت». ولی ما «عقوبت» را نمی دانیم؛ چون خداوند در قرآن کریم می فرماید: « عذابی اسیب به من یشاء و رحمتی وسعت کلشیء؛ عذاب من به کسی که مشیّت من تعلق بگیرد، می رسد». شاید فردای قیامت، خداوند متعال، باب رحمت را گشود و عده ای را بهشتی کرد.

استاد حوزه علمیه قم با بیان اینکه اعمال انسان در دنیا آثاری دارد که از آن به اثر وضعی تعبیر می شود، گفت: خیلی مصداق دارد که مصادیق آن در این فرصت کم نمی شود. مکرر از گویندگان شنیدید که صله رحم یک وظیفه شرعی است و برخی آقایان گفتند به احکام خمسه تبدیل می شود، سبب طولانی شدن عمر می گردد. این اثر وضعی صله رحم است. اینکه خداوند متعال می فرماید: «و ان شکرتم لازیدنکم» برای دنیاست یا آخرت؟  این اثر وضعی در دنیاست. نقطه مقابل این مسئله، اگر کسی، کار زشت انجام داد، این کار زشت در دنیا اثر دارد.

او یادآور شد: مرحوم شیخ در امالی نقل کرده است: امیرالمومنین(ع) فرمود: سه گناه است که اثر آن در همین دنیا ظاهر می شود؛ یکی بغی است یعنی ظلم. یکی قطیعه رحم است و سوم، الیمین الکاذبه (قسم دروغ».

نظری منفرد بیان داشت: دو ماجرا در تاریخ راجع به قسم دروغ است، یکی آنکه شخصی نزد منصور عباسی سعایت کرده بود از امام صادق (ع) که امام صادق(ع) در حال جمع آوری سلاح است و علیه شما می خواهد قیام کند. او را آوردند و روبرو کردند و گفتند بله شما داری سلاح جمع می کنی. حضرت فرمود: قسم می خوری؟ گفت: بله. خواست به لفظ جلاله قسم بخورد . حضرت فرمود: آنگونه که من می گویم قسم بخور. سپس گفت: بگو « من از حول و قوه الهی بیرونم و در حول و قوه خودم داخل می شوم». ابتدا استنکاف می کرد. بعد همانجا که این قسم را خورد، هلاک شد. این اثر وضعی گناه است. قران مجید به این اثر وضعی هم اشاره کرده است. «خانه های اینها را ببینید که در اثر ظلم خراب شده است».

او در بخش دوم سخنان خود به سخنان حضرت زهرا(س) در پایان عمر اشاره کرد و افزود: حضرت زهرا(س) در پایان عمر خود اشاره به مطلبی می کنند. چون نصایح و پندهای در مسجد اثر نگذاشت. گاهی انسان در فضای دیگری است. اینکه قران مجید می فرماید: عده ای دل دارند اما با دل، تفقه نمی کنند. یک کسی قران را می شنود . با شنیدن قرآن در حبشه و بدون دیدن رسول خدا مسلمان می شود، اما در مکه عده ای کلا خدا را می شنوند و پشت می کنند. انسان وقتی در فضا نباشد، اینگونه است.

استاد حوزه علمیه خاطرنشان کرد: امروز هم همینطور است، موعظه و کلام حق در عده ای اثر نمی کند. عده ای هم زود متنبه می شوند. امام حسین (ع) روز عاشوراف سپاه یزید را نصحت کرد، آنها هیاهو کردند اما روی حرّبن یزید ریاحی تاثیر گذاشت و واقعا برگشت. انسان اگر به آینده اش فکر کند و به این نظام فکر کند و ببیند کجاست، نمی شود که پندپذیر نباشد.

او افزود: بهرحال، آن استدلال ها و سخنان فاطمه زهرا(س) در مردم تاثیر نکرد، لذا حضرت از آتیه کارهای اینها خبر دادند؛ مردم دو دسته بودند: یک دسته در برابر این سخنان جبهه گیری کردند که شنیدید، جبهه شان، آمدن در خانه حضرت زهرا(س)، ضرب و شتم که منجر به شهادت حضرت زهرا(س) شد و دسته دوم که سکوت کردند. مگر انسان می تواند در برابر کسی که مظلوم واقع شده و می تواند کمک کند، سکوت کند؟ عده ای می توانستند کمک کنند. این شبهایی که حضرت زهرا سلام الله علیها در خانه انصار آمد خصوصا نزد معاذ بن جبل آمد. معاذ بن جبل می توانست کمک کند، اما اهمیت نداد. لذا حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها به او گفت: دیگه با تو حرف نمی زنم. با سکوتشان، رژیم سقیفه را تائید کردند. بی بی حضرت زهرا فرمودند: «مواظب باشید، کاری که کردید دامنگیر خودتان خواهد شد. اثر وضعی کار شما قبل از اینکه به ملاقات پروردگارتان نائل شوید و خداوند خود را ملاقات کنید، در همین دنیا می بینید».

نظری منفرد ادامه داد: حضرت فرمود: … شما می آمدید نزد پیامبری که چهره گشاده ای داشت و فقیر و غنی نزد او یکسان بودند. من به شما خبر می دهم که در آینده شما با جو مستبد در آینده مواجه خواهید شد که نتیجه کار شماست. ما که نمی توانیم به شما زور بگوئیم. ما می توانیم شما را الزام و اجبار کنیم؟

استاد حوزه علمیه قم بیان داشت: این فرمایشات صدیقه طاهره در پایان عمر بود، اینها را گفت و رفت. ببینید بعد از این چه بر سر مردم امد؟ انصاری که یک روز سکوت کردند، به شهادت تاریخ، سپاه یزید که فرزند سقیفه است، اینها را خرد کرد، مردانشان را کشتند، به زنانشان تجاوز کرد و بچه هایشان را کشتند، اموالشان را به غارت بردند… اینها آثار وضعی اعمال خودشان است.

او افزود: وظیفه پیامبر اکرم(ص)، ابلاغ پیام است. شما قبول نمی کنید، نکنید. لذا وقتی اینها موثر نیفتاد، گفت خدایا مرگم را برسان. این زندگی دیگر، زندگی زبون و خواری است. من دیگر این زندگی را نمی خواهم. لذا روایت است، وقتی امیرالمومنین(ع۹ می خواست از خانه بیرون رود، نگاه می کرد به حضرت زهرا(س). ایشان می فرمود: هرگاه بیرون از خانه، مقداری ناراحت می شوم، به چهره فاطمه نظر می کنم، هموم و غمها از دلم بیرون می رود. اما دیگر فاطمه زهرا(س) ضعیف شده است. وقتی وارد خانه می شد یا از خانه بیرون می رفت، می گفت: خدا شما را عافیت دهد و برای ما نگاه دارد. حضرت می فرمود: من خیلی، دیگر میهمان شما نیستم. و با دلی پر از غم و آکنده از اندوه، از دنیا رفت. فرمود: کارهای مرا غریبانه انجام دهید. شبانه من را خاک کنید.

/260/12/