يكشنبه 10 اسفند 1404
استاد قیومی مطرح کرد؛
تخصص، در تقابل با تدین؛ برای انجام کاری تخصص مقدم است
باید در نظر داشت که تخصص مقدم بر تدین است؛ چون در تخصص نمی توان نفاق داشت؛ تخصص رو و عیان و قابل اندازه گیری است؛ از طرفی، وجدان تخصصی او به صورت طبیعی مانع می شود که در انجام کارش، خیانت انجام دهد.
استاد حسن قیومی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «تخصص، مقدم بر تدیّن» پرداخت.
این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو به آیه 183 از سوره مبارکه بقره اشاره نمود: ای افرادی که ایمان آورده اید! روزه بر شما نوشته شده، همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند نوشته شد؛ شاید که پرهیزکار شوید.«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنوا كُتِبَ عَلَيكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِن قَبلِكُم لَعَلَّكُم تَتَّقونَ» ﴿بقره: ۱۸۳﴾؛ باید به این نکته توجه کرد که نقش «لعلّ» در این آیه شریفه چگونه است.
وی افزود: ما در بررسی این آیه، از دیدگاه های کلامی، فقهی، عارفانه و یا فیلسوفانه استفاده نمی کنیم و تنها می خواهیم تا با «دیدگاه اجتماعی» به این آیه شریفه نگاهی بیاندازیم و می خواهیم ببینیم که نظر آیه شریفه نسبت به مجموعه های انسانی به چه صورت است.
استاد قیومی در ادامه خاطرنشان کرد: در این آیه شریفه بیان می شود که روزه بگیرید؛ شاید که با تقوا بشوید. به بیان دیگر، به صرف روزه گرفتن، تقوا به دست نمی آید؛ در علوم اجتماعی، وقتی دو متغیر را با هم مقایسه می کنند، بررسی می کنند که آیا یک متغیر روی متغیر دیگر اثر می گذارد یا خیر؛ در این آیه شریفه بیان می گردد که اینگونه نیست به صِرف روزه گرفتن، تقوا حاصل گردد؛ بلکه تأثیر، فی الجمله ای است. عوامل مختلفی در ایجاد تقوا باید در نظر گرفت که روزه یکی از عوامل است.
وی در ادامه بیان کرد: رابطه دو متغیر روزه و تقوا را می توانیم در دو متغیر «نماز» و «دوری از فحشا و منکر» هم نیز ببینیم؛ اگر آیه شریفه می فرماید: «ان الصلاة تنهی عن الفحشاء و المنکر»، اما می بینیم که بسیاری از نمازگزاران که فحشا و منکر هم مرتکب می شوند؛ اینگونه نیست که بگوییم یک طرف نماز است و یک طرف فحشا و منکر؛ که اگر هر چقدر(شخصی) نماز بیشتر بخوانی، فحشا و منکر کم می شود.
این استاد درس خارج حوزه علمیه قم تصریح کرد: در امور دینی و امور اعتقادی که بحث از متغیرها می شود، صرف انجام شکل ظاهری اعمال باعث چیزی نمی شود؛ صرف اینکه از صبح تا شب دهانمان بسته باشد یا صبح تا شب نماز بخوانیم، یا در نماز بگوییم «قربة الی الله» را بر زبان بیاوریم، تغییر اساسی صورت نمی پذیرد.
وی افزود: وقتی از دیدگاه علوم اجتماعی بحث می کنیم، نتیجه اش را باید در خارج ببینیم؛ مثلا غذا را می خوریم، سیر می شویم، ولو با چند وعده خوردن، بالاخره نتیجه کارش را می بیند؛ اما در امور دینی و معنوی اینچنین نیست.
استاد حسن قیومی خاطرنشان کرد: این مطلب مهم را باید برای مردم جا بیندازیم؛ مخصوصا برای نسل جوانی که بعضی از آنها بی هویت شده اند و به خاطر بد آموزی ها و بد آموزش دادن ها به اینگونه در آمده اند؛ چون می بینند شخصی که ادعای تدین دارد و اهل منبر است؛ اما خلاف می کند؛ منظور از «خلاف»، نه شراب و انجام کارهای قبیح، بلکه حتی به اندازه یک ارزن هم باشد، از چشم مردم خلاف محسوب می شود؛ چه اینکه جامعه از آن متدین، توقع یک ارزن خلاف هم ندارند.
وی اضافه نمود: باید توجه داشته باشیم که به صرف نمازخوان بودن شخص، هیچ تقدمی برای او حاصل نمی شود. یادم است که اول انقلاب، بحث بود که «تدین، تقدم دارد و یا تخصص»؛ کسانی که حزب اللهی بودند، در پی آن بودند تا کسانی که ظاهر غیر دینی داشتند را طرد کنند و می گفتند که اینها بی خدا هستند و ریششان را می زنند؛ حتی در گزینش ها سؤال می کردند که غسل کردن به چه صورت انجام می گیرد و ... همین سیستم بر نهاده ها حاکم شد.
استاد قیومی خاطرنشان کرد: بعد از چهل سال که به این آیه شریفه نگاه می کنم، می بینم که قرآن کریم می فرماید: به صرف روزه گرفتن، تقوا حاصل نمی گردد؛ «شاید» به تقوا منجر بشود و در واقع روزه مقدمه ای برای رسیدن به تقوا است.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید بیان کرد: باید در نظر داشت که تخصص مقدم بر تدین است؛ چون در تخصص نمی توان نفاق داشت؛ تخصص رو و عیان و قابل اندازه گیری است؛ از طرفی، وجدان تخصصی او مانع می شود که در انجام کارش، خیانت انجام دهد.
وی افزود: اما در مورد تدین، معیار مشخص برای اندازه گیری نداریم؛ صرفا ظاهر را می توانیم ببینیم. ظواهر حال ملاک است برای آنجا که به دیگران بدبین نباشیم و حسن ظن به افراد داشته باشیم؛ اما این احتمال هم می رود که آن شخص زیرآبی برود و نفاق داشته باشد؛ چه بسا افرادی که چفیه و ریش داشتند و به منصبی هم رسیدند و در آخر، کج راهه را پیمودند.
استاد قیومی تصریح کرد: در تدین این امکان دیده می شود که نفاق وجود داشته باشد؛ اما در تخصص، نفاق وجود ندارد؛ تدین در حیطه شخصی است؛ اگر تدین دارد یا ندارد، به خودش بر می گردد؛ اما در انجام کار، ما به این مطلب نیاز داریم که آیا این شخص توانایی انجام این کار را دارد یا ندارد.
وی اضافه نمود: بله! اگر شخصی است که هم تخصص دارد و هم تدین را دارد، بسیار عالی است؛ اما اگر دوران امر بین آن شود که تخصص در اولویت باشد یا تدین، باید به تخصص بیشتر بها دهیم؛ اگر سوار یک ماشینی شویم که نیاز به تعمیر دارد، مسلما شخصی را برای تعمیر ماشین در نظر می گیریم که متخصص است. البته اگر یک راننده داشته باشیم که هم متخصص است و هم متدین، بسیار عالی است؛ اما اگر یک فرد نماز شب خوان هم باشد، ولی تخصص نداشته باشد را برای این امر انتخاب نمی کنیم.
این استاد درس خارج حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: ما این مطلب را باید در جامعه نشر بدهیم؛ نسل جوان با این تفکر آشنا شود که مسلمان ها عاقلانه حرف می زنند؛ متدین بودن و نماز خواندن، در حیطه های فردی است؛ البته در نماز جمعه ها و در حج ها هم انجام می دهیم؛ آما ملاک اصلی نیست.
وی افزود: اگر به تعداد انگشتان دست، در این چهل سال به من نشان بدهید که تدین داشتند و تخطی نکردند، من کلامم را پس می گیرم. حقوق های نجومی یکی از نشانه هایش است.
/270/260/21/
کلیدواژه:
ج, 04/04/1400 - 18:34