استاد بیاتی:

عفاف باید در شئونات زندگی‌ انسان بروز داشته باشد

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، استاد مهدی بیاتی، دبیر میز تخصصی عفاف قطب اخلاق دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در گفت‌وگو با خبرنگار ایکنا از قم با اشاره به اینکه یکی از مشکلات ما در حوزه کار فرهنگی، در بحث عفاف و حجاب تعریف موضوع است، اظهار کرد: خیلی وقت‌ها چون ما در تعریف موضوع دچار مشکل می‌شویم، در نهایت در راهبرد، اصلاح و راهکار هم به انحراف می‌رویم.

وی ادامه داد: از قبل انقلاب طوری برخورد شد که انگار از کل مسئله عفاف و حجاب فقط موضوع حجاب باید حل شود و مهم‌ترین موضوع حجاب بود البته این کار به‌گونه‌ای درست است، یعنی حجاب مهم‌ترین نماد عفاف است؛ مهم‌ترین علامت و شاخص این است که آیا در جامعه ما عفاف وجود دارد یا خیر، اینکه برخی می‌گویند عفاف و حجاب به هم ربطی ندارند از سر جهل است، با این حرف می‌خواهند به‌وسیله عفاف زیرآب حجاب را بزنند که کار اشتباهی است.

پژوهشگر سبک زندگی عفیفانه افزود: حجاب در مسئله عفاف در جایگاه ویژه و برتری قرار دارد، مسئله حجاب باید با سازوبرگش تعریف شود، یعنی مقدمه‌ای دارد، حجاب تحقق پیدا نمی‌کند مگر اینکه لوازم آن تحقق پیدا کند.

بیاتی گفت: اگر ما اسم حجاب را بگذاریم دماسنج عفاف، آنگاه با نگاه کردن به حجاب جامعه می‌توانیم میزان افت عفاف را در جامعه ببینیم؛ این عفاف هم در مورد خانم‌ها و هم در مورد آقایان صدق می‌کند یعنی حجاب مخصوص بانوان نیست بلکه علامت عفت مردان جامعه هم است.

وی با اشاره به اینکه موضوعی به نام غیرت وجود دارد که خیلی وقت‌ها از آن غافل هستیم، تصریح کرد: غیرت یعنی احساس مسئولیت مهربانانه مرد در قبال ناموسش، اگر این عنصر در وجود یک مرد کمرنگ شود و نگاه کردن به ناموس توسط افراد نامحرم عادی شود آنگاه مسائل دیگری مانند صحبت کردن و بعد معاشرت بیشتر نیز اتفاق می‌افتد؛ آن مرد در واقع از طریق همسر خود کسب آبرو و شخصیت اجتماعی کرده و احساس توانمندی می‌کند که خانمی با این ویژگی‌ها و صفات و زیبایی همسر من است؛ بعد به جای حس منفی، حس مثبت دارد و به جای اینکه نگاه دیگران به ناموسش او را اذیت کند، اتفاقاً احساس رضایت می‌کند.

رسانه ضربات سنگینی به موضوع غیرت زد

دبیر میز تخصصی عفاف قطب اخلاق دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم بیان کرد: ما اصطلاحی داریم به نام زیست عفیفانه که این مسئله به تمام جنبه‌های عفاف توجه دارد، اینکه برخی می‌گویند من در دلم عفت دارم کافی نیست بلکه این عفاف باید در زیست وی و تمام زندگی‌اش بروز داشته باشد.

بیاتی اضافه کرد: این زیست در مردان به‌صورت غیرت بروز پیدا می‌کند که البته غیرت توسط صداوسیما و سینما نابود شده است، یعنی می‌بینیم که یک مرد جاهل و زورگو با افکار محدود و بی‌منطق می‌گوید غیرت من اجازه نمی‌دهد همسرم در دانشگاه درس بخواند خوب با این تصویرسازی همه می‌گویند غیرت بد است؛ غیرت این نیست که همسر خود را در خانه حبس کنیم امیرالمؤمنین(ع) فرموده‌اند: حبس زن در خانه از غیرت اسلامی نیست.

این پژوهشگر حوزه عفاف گفت: رسانه ضربات سنگینی به موضوع غیرت زد و باعث خرابی زیرساخت آن شد، اتفاقاً غیرت به معنای درست آن باعث زیاد شدن خویشتن‌داری مرد است و اگر مرد غیرت داشته باشد تقاضای جنسی در بیرون از منزل ندارد.

وی ادامه داد: یعنی مردها اگر گرسنه جنسی هم باشند چون دوست ندارند کسی به ناموس‌شان نگاه اشتباه و گناه داشته باشد، خودشان هم به ناموس دیگران طمع ندارند؛ لذا امیرالمؤمنین(ع) نیز می‌فرماید: «وَ عِفَّتُهُ عَلَى قَدْرِ غَيْرَتِهِ» عفت مرد به اندازه غیرت اوست؛ هر مقدار غیرت مرد قوت پیدا می‌کند و احساس مسئولیت بیشتری در قبال خانواده‌اش پیدا می‌کند، خویشتن‌دار‌تر می‌شود چون بقیه زن‌ها را نیز ناموس خود می‌داند و کلا معادله عوض می‌شود و این همان زیست عفیفانه است.

پژوهشگر سبک زندگی عفیفانه گفت: یکی دیگر از مسائل مطرح در زیست عفیفانه مسئله نگاه است، ما همیشه می‌گوییم برادرم نگاهت، خواهرم حجابت، یعنی معتقدیم مرد باید نگاهش را حفظ کند و زن حجابش را، در صورتی که در قرآن آمده است برادرم نگاهت، خواهرم نگاهت؛ خداوند در آیه ۳۰ نور سوره نور می‌فرماید «قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ذَلِكَ أَزْكَى لَهُمْ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا يَصْنَعُونَ؛ به مردان با ايمان بگو ديده فرو نهند و پاكدامنى ورزند كه اين براى آنان پاكيزه‏ تر است زيرا خدا به آنچه مى كنند آگاه است»؛ و در آیه بعد به زنان می‌فرماید «وَقُلْ لِلْمُؤْمِنَاتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلَا يُبْدِينَ زِينَتَهُنَّ إِلَّا مَا ظَهَرَ مِنْهَا...؛ و به زنان با ايمان بگو ديدگان خود را از هر نامحرمى فرو بندند و پاكدامنى ورزند و زيورهاى خود را آشكار نگردانند.»

بیاتی گفت: در این دو آیه خداوند شش حکم صادر کرده است اول نگاه، دوم دوری از زنا، سوم زینت و آرایش، چهارم حجاب، پنجم دوباره زینت و آرایش و ششم زینت پنهان است؛ از این آیه این‌طور برداشت می‌شود که اگر زنان در برخورد با مردان نگاه خود را حفظ کنند مردم متوجه می‌شود که باید حریم این زن را رعایت کند.

عزت نفس تقویت‌کننده عفاف است

وی سه عنوان کلی تقویت‌کننده‌های عفاف، تخریب‌کننده‌های عفاف و نمایشگرهای عفاف را برای زیست‌عفیفانه بیان کرد و گفت: یکی از تقویت‌کننده‌های عفاف که امیرالمؤمنین هم به آن اشاره می‌کند عزت‌نفس است؛ امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: هر چقدر انسان‌ها احساس کرامت و عزت‌ نفس کنند امور جنسی برایشان کم‌اهمیت می‌شود، گاهی دیده می‌شود که فردی کافر است اما خانواده‌اش دارای شأن و شخصیت هستند و فرزند خود را همان‌طور که خودشان هستند پرورش داده‌اند، این فرد به خودش اجازه نمی‌دهد که به‌عنوان مثال لباسی بپوشد که جلب‌ توجه کند چون این مسئله را به دور از شأن و شخصیت خود و خانواده‌اش می‌داند؛ در واقع این فرد از روی ایمان به خدا این کار را نمی‌کند بلکه عزت‌ نفس است که اجازه نمی‌دهد دست به چنین کاری بزند.

دبیر میز تخصصی عفاف قطب اخلاق دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم  اظهار کرد: یکی از خطاها در حوزه اجتماعی که چند سال اخیر اتفاق افتاده این است که به‌ شدت عزت‌ نفس مردم را لکه‌دار کرده‌اند، به‌عنوان مثال می‌گویند هر کس حقش را می‌خواهد باید اقرار کند که فقیر است تا یارانه دریافت کند، برای سبد کالا باید صف ببندند، برای گرفتن مرغ باید کارت ملی نشان بدهند، مردم را برای حق‌شان ذلیل کردند، وقتی این سیاست اشتباه در سطح کلان مدیریتی در حال اجراست ما هم در عزت‌ نفس دچار مشکل می‌شویم.

وی ادامه داد: این مسئله مانند این است که کارمندی یک ماه کار می‌کند و در آخر ماه رئیس اداره به او می‌گوید اگر حقوق می‌خواهی باید اظهار نیاز کنی، در صورتی‌ که حقوق حق آن فرد است.

خلوت با نامحرم یکی از تخریب‌کننده‌های عفاف است

بیاتی یاد مرگ بودن و نماز  را از دیگر تقویت‌کننده‌های عزت‌ نفس دانست و گفت: امام صادق(ع) می‌فرمایند که یاد مرگ از بین برنده شهوات است، در آیه ۴۵ سوره عنکبوت آمده است «اتْلُ مَا أُوحِيَ إِلَيْكَ مِنَ الْكِتَابِ وَأَقِمِ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَلَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ وَاللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ؛ آنچه از كتاب به سوى تو وحى شده است بخوان و نماز را برپا دار كه نماز از كار زشت و ناپسند باز مى دارد و قطعا ياد خدا بالاتر است و خدا مى‌‌داند چه مى‌كنيد.»

پژوهشگر حوزه حجاب و عفاف یکی از تخریب‌کننده‌های عفاف، خلوت با نامحرم معرفی کرد و ادامه داد: این خلوت می‌تواند عفیف‌ترین انسان‌ها را به زمین بزند شخصی که ۴۰ سال با آبرو  زندگی کرده است به‌راحتی به راه کج کشیده می‌شود، در حال حاضر زندگی ما پر از ابزارهایی است که دختر و پسر می‌توانند به‌راحتی با هم خلوت داشته باشند، سفره‌های مشترک و معماری منازل از دیگر عوامل تخریب‌کننده عفاف هستند.

پوشش، شاخص و نمایشگر عفاف است

وی اضافه کرد: مسئله سوم شاخص‌ها و نمایشگرهای عفاف است یعنی صفات و ویژگی‌هایی که نشان‌دهنده وجود عفاف در فرد است که مهم‌ترین آن‌ها پوشش است؛ وقتی‌ که یک جوان ازدواج به هنگام داشته باشد نشان‌دهنده توجه والدین او به عفاف فرزندشان است.

بیاتی گفت: در حرم امام رضا(ع) از منبر پایین آمدم دختر خانمی به من مراجعه کرد و گفت مشکل من این است که پدرم برای گرفتن جهیزیه‌ای گه پول آن را ندارد، اجازه ازدواج به من نمی‌دهد؛ علامت علاقه به تداوم عفت در دختر او این است که فرد مناسبی برای خواستگاری دخترش آمد بهانه مالی نیاورد.

دبیر میز تخصصی عفاف قطب اخلاق دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم  گفت: یکی از قوانین معماری در مالزی این است که خانه‌هایی که بزرگ‌تر از ۵۰ متر هستند، باید یکی از اتاق‌ها حمام داشته باشد تا بچه‌ها متوجه رفتارهای جنسی والدین خود نشوند، این نمونه‌ای از معماری عفیفانه است.

بیاتی افزود: یکی از نشانه‌های استاندارد بودن رفتار انسان در اسلام این است که فرد در مقابل همسرش شهوت‌ران و در مقابل دیگران عفیف باشد، یعنی اسلام نه‌تنها پاسخ به نیازهای جنسی را سرکوب نمی‌کند بلکه راه‌های زیادی برای تنوع دادن به این نیاز در نظر گرفته است منتها اسلام می‌گوید این نیاز باید از راه درست و حلال پاسخ داده شود.

کارشناس حوزه عفاف و حجاب بیان کرد: پیامبر اسلام(ص) می‌فرماید: «يَا مَعْشَرَ اَلشَّبَابِ عَلَيْكُمْ بِالْبَاهِ فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِيعُوهُ فَعَلَيْكُمْ بِالصِّيَامِ فَإِنَّهُ وِجَاؤُهُ؛ اى گروه جوانان، بر شما باد ازدواج! پس اگر نتوانستيد بر شما باد روزه، زیرا که روزه موجب كنترل شهوت مى‌شود.»

زیست عفیفانه تعادل‌بخشی به مناسبات امور جنسی است

وی ادامه داد: زیست عفیفانه یعنی تعادل‌بخشی به مناسبات امور جنسی در حوزه منع و ارضا، هر گاه در جامعه‌ای ازدواج‌ها درست و به هنگام بود آن جامعه به سعادت می‌رسد؛ در روایات آمده است که آراستگی مرد باعث عفت زن می‌شود؛ یعنی مردها در خانه لباس خوب بپوشند، آراستگی ظاهری داشته و خوش‌بو باشند.

بیاتی تأکید کرد: باید زیست عفیفانه را در جامعه تحقق ببخشیم، باید دنبال پشتیبانی‌ها و لایه‌های زیرین مسئله عفاف باشیم تا در نهایت نمادی مثل حجاب که نشانگر غیرت مرد و حیا زن است بروز و ظهور پیدا کند.

دبیر میز تخصصی عفاف قطب اخلاق دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم اظهار کرد: حجاب زن به نگاه زن و مرد در جامعه برمی‌گردد اگر می‌خواهیم حجاب زنان درست شود اول باید نگاه مرد و زن را درست کرد، اگر مردها نگاه خود را کنترل کنند افرادی که برای عرضه خود با پوشش خاص در جامعه حاضر می‌شوند به هدف خود نمی‌رسند.

وی در پایان یادآور شد: ۴۲ سال از عمر انقلاب اسلامی می‌گذرد و وقت آن است که حوزه علمیه به مسئله زیست عفیفانه ورود پیدا کند، در چند سال اخیر کارگروه عفاف حوزه علمیه کارهای خوبی صورت انجام داده و برنامه‌های خوبی نوشته است.

/260/12/

س, 04/22/1400 - 09:06