به مناسبت فرا رسیدن اربعین سید و سالار شهیدان، اباعبدالله الحسین علیه السلام و یاران باوفایش، استاد ابوالقاسم احمدی راد از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «جاذبه و دافعه امام حسین علیه السلام» پرداخت.
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: پیامبران و ائمه علیهم السلام هم جاذبه و هم دافعه داشتند؛ اینگونه نبود که صرفا جاذبه داشته باشند؛ چه اینکه همیشه در میان قومشان افرادی بودند که لجاجت می کردند؛ از این رو با جاذبه خود، افراد به سوی ایشان می آمدند و عده ای نیز از آنها دور می گشتند.
وی افزود: جاذبه امام حسین علیه السلام را از شیفتگان حضرت و حضور میلیون ها زائر اربعین می توان درک کرد. اما باید در نظر داشت که این جاذبه، همراه با دافعه نیز هست؛ همانانی که از امام حسین علیه السلام دوری می کردند و دشمنان قسم خورده ای بودند که در ادامه ناکثین و قاسطین و مارقین بودند. بنی امیه آل زیاد و آل ابی سفیان همان کینه توزانی بودند که نفرت از امیر مؤمنان علیه السلام را در دل داشتند. همانانی که زیارت عاشورا به خوبی حالت درونی شان را بیان می کند؛ آنجا که می خوانیم:
«اللَّهُمَّ إِنَّ هَذَا يَوْمٌ تَبَرَّكَتْ بِهِ بَنُو أُمَيَّةَ وَ ابْنُ آكِلَةِ الْأَكْبَادِ اللَّعِينُ ابْنُ اللَّعِينِ عَلَى لِسَانِكَ وَ لِسَانِ نَبِيِّكَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فِي كُلِّ مَوْطِنٍ وَ مَوْقِفٍ وَقَفَ فِيهِ نَبِيُّكَ اللَّهُمَّ الْعَنْ أَبَا سُفْيَانَ وَ مُعَاوِيَةَ وَ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ مِنْكَ اللَّعْنَةُ أَبَدَ الْآبِدِينَ وَ هَذَا يَوْمٌ فَرِحَتْ بِهِ آلُ زِيَادٍ وَ آلُ مَرْوَانَ بِقَتْلِهِمُ الْحُسَيْنَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ اللَّهُمَّ فَضَاعِفْ عَلَيْهِمُ اللَّعْنَ وَ الْعَذَابَ اللَّهُمَّ إِنِّي أَتَقَرَّبُ إِلَيْكَ فِي هَذَا الْيَوْمِ وَ فِي مَوْقِفِي هَذَا وَ أَيَّامِ حَيَاتِي بِالْبَرَاءَةِ مِنْهُمْ وَ اللَّعْنَةِ عَلَيْهِمْ وَ بِالْمُوَالاةِ لِنَبِيِّكَ وَ آلِ نَبِيِّكَ عَلَيْهِ وَ عَلَيْهِمُ السَّلَامُ»
داستان مسلم جصّاص (گچ كار)
استاد احمدی راد در ادامه بیان کرد: امام حسین علیه السلام با این دست از دشمنان قسم خورده اسلام مبارزه کرده است؛ دشمنانی که کار را به آنجا رسانده اند که فرزند زهرای مرضیه سلام الله علیها را «خارجی» نامیدند.
وی افزود: ماجرای مسلم جصّاص به این قضیه اشاره دارد؛ مرحوم مجلسى از برخى كتب معتبره، بدون ذكر سند، از مسلم جصّاص چنين نقل مى كند:
ابن زياد مرا براى تعمير دارالامارۀ كوفه خواسته بود، من در آنجا مشغول گچ كارى بودم؛ ناگهان صداى شيون از شهر كوفه شنيده شد، از خدمتكارى كه ما را پذيرايى مى كرد، پرسيدم چه خبر است كه در كوفه جنجال به پا است؟ گفت: سر يك خارجى را وارد كردند كه بر يزيد شوريده بود. گفتم: اين شورشگر چه كسى است؟ گفت: حسين بن على (عليهما السلام).
صبر كردم تا آن خدمتكار رفت، چنان مشت بر صورتم كوبيدم كه ترسيدم چشمم از كار بيفتد! دستانم را شستم، از پشت قصر بيرون رفتم تا اين كه خود را به ميدان كوفه رساندم، در آنجا ايستادم، مردم در انتظار اسيران و سرها بودند كه نزديك چهل هودج بر چهل شتر بود، در ميان آنها زنان و فرزندان فاطمه عليها السلام بودند؛ ناگهان امام سجاد علیه السلام را مشاهده کردم که بر روی شتر برهنه و خالی از جهاز شتران سوار بود و از رگ های گردنش به دلیل زنجیری که بر گردنش بود، خون جاری بود. او می گریست و این اشعار را می خواند:
ای امت بد کردار! بر خانه هایتان باران نبارد. ای امتی که حرمت جد ما را رعایت نکردید! اگر روز قیامت ما و رسول خدا گرد آییم، شما چه پاسخی به رسول خدا دراین باره خواهید داد؟!
ما را بر شتران عریان سوار می کنید و می گردانید! گویی ما همان کسانی نیستیم که دین را در میان شما محکم ساختیم!
آیا جد ما، رسول خدا، مردم دنیا را از گمراهی نجات نداد و به راست هدایت نکرد؟!
ای حادثه کربلا! مرا اندوهگین کردی. خداوند متعال پرده از روی کار بدکاران بر خواهد داشت و آنان را رسوا خواهد کرد ...
استاد ابوالقاسم احمدی راد در ادامه بیان کرد: یکی از اشتباهات احقانه بنی امیه، به اسارت در آوردن اهل بیت امام حسین علیه السلام بعد از شهادت آن حضرت بود که موجب رسوایی بنی امیه گردید؛ بنی امیه می خواست با این به اسارت در آوردن و خارجی خطاب کردن آن بزرگواران، و گرداندنِ آنها در کوفه و شام، اینگونه القاء کند که آنها ضدّ یزید قیام کرده اند و از این سبب از دین خارج شده اند؛ در حالی که همین اسارت باعث رسوایی آنها شد و زمینه ایجاد انقلابی علیه آنها فراهم گردید.
وی افزود: یکی از چیزهایی که نقش محوری در ایجاد این رسوایی داشت، خطبه های حضرت زینب علیها سلام در کوفه بود؛ و چه شیرین سرود این شاعر که گفت:
سرّ نی در نینوا می ماند اگر زینب نبود
کربلا در کربلا می ماند اگر زینب نبود
این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه به بیان بخشی از خطبه های زینب کبری سلام الله علیها پرداخت:
«ثُمَّ قَالَتْ بَعْدَ حَمْدِ اللَّهِ تَعَالَى وَالصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِهِ صلی الله علیه و آله و سلم؛ أما بعد يَا أَهْلَ الْكُوفَةِ يَا أَهْلَ الْخَتْلِ وَالْغَدْرِ وَالْخَذْلِ أَلَا فَلَا رَقَأَتِ الْعَبْرَةُ وَلَا هَدَأَتِ الزَّفْرَةُ إِنَّمَا مَثَلُكُمْ كَمَثَلِ الَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ ....» ستایش از آن خداست و درود بر پدرم محمد و خاندان پاک و نیکوکارش. اما بعد: ای مردم کوفه، ای مردمان حیله گر و خیانت کار! گریه می کنید؟ اشک چشمانتان خشک نشود و ناله هایتان آرام نگیرد. همانا که کار شما مانند آن زنی است که رشتۀ خود را پس از محکم یافتن، یکی یکی از هم می گسست، شما نیز سوگندهای خود را در میان خویش، وسیلۀ فریب و تقلب ساخته اید. آیا در میان شما جز وقاحت و رسوایی، سینه های آکنده از کینه، دو رویی و تملق، همچون زبان پردازی کنیزکان و ذلت و حقارت در برابر دشمنان چیز دیگری نیز یافت می شود؟ یا همچون سبزه هایی هستید که ریشه در فضولات حیوانی داشته یا همچون جنازۀ دفن شده ای که روی قبرش را با نقره تزیین نموده باشند؟ چه بد توشه ای برای آخرت فرستاده اید؛ توشه ای که همان خشم و سخط خدا است و در عذاب جاویدان خواهید بود. گریه میکنید؟ زار می زنید؟ آری به خدا سوگند که باید گریه کنید، پس بسیار بگریید و کمتر بخندید. چرا که دامان خود را به ننگ و عار جنایتی آلوده اید که ننگ و پلیدی آن را از دامان خود تا ابد نتوانید شست....
استاد احمدی راد در ادامه بیان کرد: این خطبه غرّاء که بخشی از آن بیان گردید، موجب رسوایی بنی امیه شد؛ البته کلام به همینجا ختم نمی شود و در ادامه نیز خطبه حضرت فاطمه صغری سلام الله علیها را در کوفه شاهدیم؛ همه اینها در حالتی بیان گردیده است که آن بزرگواران در اسارت بودند و اینچنین با خطبه هایشان موجب رسوایی بنی امیه شد.
وی افزود: بیان از عملکرد دشمنان سیدالشهداء علیه السلام، دافعه های راه سیدالشهداء علیه السلام را مبیّن می کند؛ وقتی به عملکرد حکومت سه ساله یزید بن معاویه علیهما اللعنة و العذاب می نگریم، می بینیم که سه فاجعه در این سه سال به وقوع پیوسته است؛ «عاشورا»، «حرّه» و «به آتش کشیدن بیت الله الحرام و کعبه».
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: واقعه حرّه همان واقعه معروفی است که فرزند حنظله غسیل الملائکه، یعنی عبدالله، علمداری آن را بر عهده گرفت؛ مردم مدینه به زیر علم او گرد آمدند و فرماندار مدینه، عثمان بن محمد را از شهر بیرون راندند؛ یزید نیز لشکری انبوه، به فرماندهی مسلم بن عقبه را راهی آن دیار نمودند.
وی افزود: ابن اثیر، در بیان از وقایع مهم سال 63 هجری قمری به خوبی به این واقعه می پردازد؛ او در صفحه 117 از جلد چهارم کتاب الکامل فی التاریخ بیان می کند که مدینه را سه روز بر لشکریانش مباح ساختند و لشکریان، هر غلطی که خواستند، انجام می دادند.
«و أباح مسلم المدينة ثلاثا يقتلون الناس و يأخذون المتاع و الأموال، فأفزع ذلك من بها من الصحابة»
وی افزود: ابن قتیبه در کتاب «الامامة و السیاسة» صحنه ای عجیب را به تصویر می کشاند؛ آنجا که می گوید: یکی از سربازان شامی به منزل زنی وارد شد که کودکی شیرخوار داشت. سرباز از آن زن اموالی را طلب کرد؛ زن گفت هر چه که در خانه بود، همه را به غارت بردند. این سرباز سنگدل یزیدی، کودک را از سینه مادر جدا کرد و در برابر چشمان مادرش به دیوار کوباند، به گونه ای که مغز این نوزاد شیرخوار متلاشی شد. این موارد، همگی حاکی از خون خواری یزیدیان است.
استاد احمدی راد در ادامه بیان می کند: جلال الدین سیوطی هم نقل می کند که حسن بصری از این فاجعه یاد کرده است و گفته: به خدا سوگند هیچ کس از آن حادثه نجات نیافت، یا کشته شد یا زخمی گردید.
وی اضافه نمود: یکی دیگر از کارهای لشکر یزید، به آتش کشیدن خانه خدا بوده است؛ مسلم بن عقبه بعد از کشتار و غارت مدینة النبی به عزم نبرد با آل زبیر، راهی مکه گردید و البته در بین راه به علت بیماری، به هلاکت رسید و با سفارش یزید، حصین بن نمیر به فرماندهی لشکر انتخاب شد و هم او بود که لشکریان شام به فرماندهی او، حرم امن الهی را آتشباران کردند.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: با این کارنامه یزید، حتی دادِ دانشمندان اهل سنت، مانند ذهبی بلند شد؛ ذهـبی کـه از علمای متعصب اهل تسنن و از شاگردان ابن تیمیه است، درباره یزید می نویسد: «و کان ناصبیا، فظا، غلیظا، جـلفا. یـتناول المـسکر، و یفعل المنکر. افتتح دولته بمقتل الشهید الحـسین، و اخـتتمها بـواقعة الحـرة، فـمقته النـاس. و لم یبارک فی عمره. و خرج علیه غیر واحد بعد الحسین.» (سیر أعلام النبلاء، ج 4، ص 37(
وی افزود: امسال چهارده میلیون نفر از شیفتگان اباعبدالله الحسین علیه السلام به کربلا رفته اند؛ اینها کسانی هستند که حبّ حسین علیه السلام در دل دارند و در عین حال، کینه یزیدیان را باید در دل داشته باشند؛ چرا که جاذبه حسین علیه السلام، این جمعیت فراوان را به کربلا می کشاند و همان حسین علیه السلام نسبت به دشمنان، دافعه داشته اند و ما نیز باید نسبت به دشمنان اهل بیت علیهم السلام اینچنین بوده باشیم
/270/260/20/