به مناسبت ارتحال علامه ذوالفنون، نجم الدین آیت الله حسن حسن زاده آملی اعلی الله مقامه الشریف و رضوان الله تعالی علیه، استاد دکتر حسن آقا خرمی آرانی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار  پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای دومین قسمت از گفتگو خاطرنشان کرد: در میان علمای اسلام، اختلاف نظر فراوان است؛ برخی از علما نیز با برخی از نظرات علامه ذوالفنون، حسن زاده آملی اعلی الله مقامه الشریف مخالفت داشته اند؛ اما با این وجود، بعد از ارتحال این عالم ربانی، پیام تسلیت دادند و برخی دیگر، خودشان یا نماینده شان در مراسم تکریم این عالم برجسته شرکت نمودند و اینچنین اخلاق اسلامی را جلوه گر شدند.

وی افزود:با این وجود، گاه در شبکه های اجتماعی با افرادی برخورد می کنیم که به این عالم بزرگوار و علامه دوران، بعد از ارتحالشان، جسارت روا داشته اند. باید گفت آنها که به علامه ایراد می گیرند، علامه را نشناختند.

استاد خرمی آرانی اضافه نمود: باید استاد گذارده شود و کتاب های ایشان در رشته های مختلف حوزوی و دانشگاهی مورد دقت قرار بگیرد، کتاب های ایشان، نیاز به استاد دارد؛ کتاب های ایشان انسان را به خدا می رساند.

وی در ادامه بیان کرد: کسانی که به علامه ایراد می گیرند، علامه را نشناختند؛ معرِّف اجلی از معرَّف باشد. رهبری معظم انقلاب دامت برکاته در پیام تسلیتشان به مناسبت این فرزانه دوران، بر این نکته اشاره نمودند که «این روحانی دانشمند و ذو فنون از جمله چهره های نادر و فاخری بود که نمونه های معدودی از آنان در هر دوره، چشم و دل آشنایان را می نوازد و توأماً دانش و مععرفت و عقل و دل آنان را بهره مند می سازد....»

این استاد دانشگاه و حوزه علمیه قم افزود: در هر برهه ای از تاریخ عالَم، یک چنین عالِمی را تحویل می دهد؛ در یک دوره ای یک خواجه نصیرالدین طوسی، در دوره ای بوعلی سینا، و در این دوره علامه حسن زاده آملی رضوان الله تعاالی علیهم اجمعین.

وی خاطرنشان کرد: علامه ما، بسیار مقید به حلال و حرام بودند و حتی از شبهات هم خودشان را مبرّا قرار می دهند. اما باید گفت اگر اکنون برخی به علامه حسن زاده آملی رضوان الله تعالی علیه جسارت روا می دارند، اگر این دوره علامه طباطبایی هم بودند، به ایشان ایراد وارد می کردند؛ اگر خواجه نصیرالدین طوسی هم بود، ایراد وارد می کردند؛ مگر به شهید مطهری ایراد نمی گرفتند!

استاد خرمی آرانی اضافه نمود: در طول تاریخ از این جسارت ها به علما فراوان بود؛ اما با این وجود خداوند متعال عشق و ودّ علامه را در دل مردم قرار داده است؛ بزرگان و خصّیصین و خواصّ از علمای حوزه به تکریم و تعظیم این عالم بزرگ پرداختند؛ و مردم را دیدیدم که چگونه با شکوه این بدن مطهر را تشییع کردند و تا منزل ابدی اش بدرقه نمودند و خاک غم بر سر ریختند.

وی افزود: محبت و ودّ علامه حسن زاده آملی اعلی الله مقامه الشریف، در دل همگان مصداق این آیه شریفه بوده است: قطعاً كسانى كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده ‏اند، به زودى [خداى‏] رحمان براى آنان [در دل‏ ها] محبتى قرار خواهد داد. «إِنَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمنُ وُدًّا» (مریم: 96)

این استاد حوزه علمیه  قم در ادامه بیان کرد: آن جمعیت که در کرونا به تشییع پیکر مطهر علامه آمدند و حتی خاک بر سرِ خود می ریختند، چه عشقی بود که خداوند در دل این مردم قرار داده است؛ مردم می بینند که شخصیتی اینچنینی، نزدیک به هشت دهه از عمر خود را در جهت اعتلای کلمة الله و خدمت اهل بیت علیهم السلام قرار داده است.

استاد حسن آقا خرّمی آرانی خاطرنشان کرد: بیان گردید که معرِّف باید اجلی از معرَّف باشد؛ فیلسوف متأله، صاحب تفسیر قرآن کریم، یعنی حضرت آیت الله جوادی آملی حفظه الله تعالی، این بزرگان هستند که باید علامه حسن زاده ها را معرفی کنند؛ آیت الله العظمی خامنه ای است که باید علامه را معرفی نماید، علما و مراجع بزرگ قم هستند که باید علامه را معرفی کنند.

وی افزود: در فضای مجازی یا بهتر بگویم، فضای حقیقی، آن کسانی که اهل فلسفه و عرفان حقیقی هستند، به خوبی از این فضا استفاده بکنند و اندیشه پاک  و زلال برهانی علامه حسن زاده آملی اعلی الله مقامه الشریف را در حوزه فلسفه اسلامی و عرفان اسلامی تبیین کنند؛ این فضا را از حقایق پر نمایند و آن را یادگار برای نسل امروز و نسل آینده قرار دهند. اگر اینچنین شد، زمینه ای برای سم پاشی دیگران نخواهد شد؛ چه بخواهند چه نخواهند، نور محبت ایشان بر قلب مردم تابیده است.

این استاد دانشگاه و حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: کسانی که به علامه ایراد وارد می کنند، اگر مقصرانه و جاهلانه است که حسابشان به روز حشر، و اگر از روی قصور است:

اولا: نظریه پردازی در حوزه علوم آزاد است و مجتهد حق اظهار نظر دارد.

ثانیا: قطعا کسانی که اشکال وارد می کنند، یا تبحر در عرفان  اسلامی و فلسفه اسلامی ندارند یا دقت نظر و تفکر در اندیشه های سترگ علامه حسن زاده املی ره ندارند.

ثالثا: ادب اقتضا می کند که هرگز نقد منصفانه را با جسارت و اهانت خلط نکنیم.

رابعا: غیر از حضرات معصومین علیهم السلام هر نظریه را می توان به بوته نقد و نقادی گذارد که پیشرفت علوم و فنون، در سایه سار نقادی منصفانه به کمال می رسد.

خامسا: منتقد اگر جاهل است، باید او را عالم کرد و اگر زیغ القلب است، برای او طلب هدایت، واگر بی پرواست و اجیر، او را به خدا واگذارد، و اگر اهل نظر و نظریه است، باید در کرسی های آزاد اندیشی بر تعمق معارف دینی پرداخت.

سادسا: بر نخبگان حوزوی و دانشگاهی است تا با دقت نظر اندیشه و انظار علامه حسن زاده ره  که تبلور حکمت متعالیه و جامع قرآن و برهان وعرفان است، به اندیشمندان جهان معرفی کنند.

/270/260/21/