به مناسبت نامگذاری امسال به «جهش تولید، پشتیبانی ها، مانع زدای ها»، استاد علی احمدپور از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «اهمیت کار در اسلام» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در قرآن شریف می خوانیم: «و العصر انّ الانسان لفی خسر الا الذین آمنوا و عملوا الصالحات و تواصوا بالحقّ و تواصوا بالصّبر»

وی در ادامه بیان کرد: یکی از مهمترین مباحث زندگی بشر، عمل است؛ انسان ها از دو جنبه «باور» و «عمل» قابل رشد هستند. در قرآن کریم از آن به ایمان و عمل تعبیر می شود. از این رو اگر انسان بخواهد بر آنچه که باور دارد، به امنیت برسد و در امان باشد، باید عمل خود را طبق آن باور خودش انجام بدهد. از این رو بخش های مختلف انسان در یک نگاه کلی به «باورها» و «عملکردها» تقسیم می شود.  هر عملی که از انسان صادر می شود، در رفتارهای فردی و اجتماعی او قطعا و حتما تأثیرگزار است.

استاد احمدپور در ادامه بیان کرد: اعمال و  رفتارمان، گاهی افراطی و گاهی تفریطی است؛ آن بخشی که میانه رو است، از آن، به «اقتصاد» تعبیر می شود. گردش اقتصاد به رفتارهای مالی زندگی بشر برمی گردد.

وی افزود: وجود مقدس امیرالمؤمنین علیه السلام اشاره می کنند که این دنیا، مکان بدی نیست؛ اینجا محل رفت و آمد اولیاء الله است؛ اینجا محل تجارت بندگان خدا است و انسان ها در این دنیا، هم دنیایشان و هم آخرت خودشان را می سازند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: آنچه مهم است، آن است که هر رفتار که از ما صادر می شود، اعم از عبادی و اقتصادی، سبب خسران و زیان ما نباشد. نه خودمان و نه جامعه مان و نه در آخرتمان متضرر بشویم.

وی اضافه نمود: در روایت از امام هادی سلام الله علیه می خوانیم: «انّما الدنیا سوقٌ رَبِحَ فیها قَومٌ و خَسِرَ آخَرُونَ» همانا دنیا بازاری است؛ گروهی در آن، سود می برند و عده ای در آن خسران می بینند.

استاد علی احمدپور خاطرنشان کرد: خداوند متعال در قرآن کریم همه ما را در این دنیای سود و ضرر، به ما هشدار می دهد: «والعصر ان الانسان لفی خسر» اگر بنا شود که در این ضرر و خسران نباشیم، یک عامل آن، به ایمان باز می گردد. در مسائل اقتصادی حتما و قطعا باید باور داشته باشیم به راهنمایی های کسانی که پیام آور آرامش در اقتصاد هستند. به آن اندیشمندان آرامش و عالمان در عرصه اقتصاد هستند؛ امروز آنها به مقام معظم رهبری مشاوره می دهند؛ که آن، جایگاه تعالی در این روزگار است و ایشان در این زمینه، آنچه را که بیان می فرمایند، قطعا باید به فرمایش ایشان ایمان داشته باشیم؛ یعنی هم جهش داشته باشیم و هم مولد باشیم.

وی افزود: مولد بودن ضروری است؛ چرا که اگر مولّد نباشیم، قطعا داشته هایمان تمام می شود. از این رو می گویند اگر انسان دخل و خرجش متناسب نباشد، قطعا متضرر می شود. از این رو در کنار مولد بودن در عرصه تولید، باید به مخارج مان هم نگاه کنیم. اگر بنا بشود در بعضی از موارد از مخارج مالی خود بکاهیم، باید این کار را انجام بدهیم؛ چرا که ما در یک جنگ اقتصادی هستیم. در زمان جنگ باید از خودگذشتگی داشته باشیم.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم تأکید کرد: رزمندگان ما در هشت ساله جنگ تحمیلی و دفاع مقدس، از خود گذشتگی داشتند و خانواده و مال و منال می گذشتند تا یک وجب از خاکمان را ندهیم. امروز هم در جنگ اقتصادی باید مصرفمان را معتدل و کم کنیم؛ آنچه را که نیاز ضروری نداریم، مصرف نکنیم، و در آنچه جامعه و کشور به آن نیاز دارد، بیشتر سرمایه گذاری نماییم. قطعا سلیقه های مختلف در این عرصه وجود دارد؛ اما باید به اتفاق نظر رسید و به آن اتحاد نظر هم باور داشته باشیم.

استاد علی احمدپور خاطرنشان کرد: خداوند متعال در سوره والعصر بعد از اشاره به در خسران بودن نوع انسان، به «ایمان» تأکید می کند. در هر کاری همین است؛ اگر انسان بر آن رفتار خودش باور نداشته باشد، قطعا و قطعا موفق نخواهد شد. ما نیز امروز باید باور داشته باشیم که راه تعالی جامعه همین است که گوش به فرمان رهبر داشته باشیم و اقتصاد مقاومتی داشته باشیم و جهش تولید داشته باشیم. اگر امروز تأکید بر «جهش تولید» است، در کنار آن باید با قناعت، «کاهش مصرف» هم داشته باشیم. 

وی افزود: در سوره والعصر، در بعد از بیان اهمیت ایمان، به دومین نکته یعنی «عمل صالح» اشاره می شود. انسان در خوشی خیلی از چیزها را استفاده می کند؛ شاید به اسراف هم نرسد؛ اما آنجا که دشمنان بر علیه اقتصاد و علیه کشور و علیه آرمان ما حرکت می کند، ما باید رفتارمان را اصلاح کنیم، مصارفمان را اصلاح کنیم، چه از نظر برق، آب، گاز و  ... همه اینها در زندگی ما تأثیرگزار است. «قطره قطره جمع گردد، وانگهی دریا شود»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در قرآن کریم به این نکته جالب و زیبا اشاره شده است:

« وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ» اگر مردم قريه ‏ها ايمان آورده و پرهيزگارى پيشه كرده بودند، بركات آسمان و زمين را به رويشان مى ‏گشوديم، ولى پيامبران را به دروغگويى نسبت دادند. ما نيز به كيفر كردارشان مؤاخذه‏شان كرديم. (اعراف: 96)

وی اضافه نمود: اگر اهل قری و اهل شهر و جامعه باورمند و اهل تقوا باشند، ولو کافر هم باشند، اما بر آن رفتار خودشان و برنامه خودشان و بر کسانی که راهبران جامعه شان هستند، ایمان داشته باشند، و حریم فرمایش او را نشکنند و اتحاد داشته باشند، «لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ» به فرمایش مرحوم علامه طباطبایی منظور، تقوای اجتماعی است.

استاد احمدپور خاطرنشان کرد: علامه طباطبایی در ذیل این فقره از آیه شریفه می فرماید: «و في قوله: «وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا» الآية دلالة على أن افتتاح أبواب البركات مسبب لإيمان أهل القرى جميعا و تقواهم أي إن ذلك من آثار إيمان النوع الإنساني و تقواه لا إيمان البعض و تقواه فإن إيمان البعض و تقواه لا ينفك عن كفر البعض الآخر و فسقه، و مع ذلك لا يرتفع سبب الفساد و هو ظاهر.» جمله "وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا ..." دلالت دارد بر اينكه افتتاح ابواب بركت‏ ها مسبب از ايمان و تقواى جمعيت‏ ها است، نه ايمان يك نفر و دو نفر از آنها، چون كفر و فسق جمعيت، با ايمان و تقواى چند نفر، باز كار خود را مى‏ كند. (المیزان، جلد 8، ص 201)

وی افزود: «تقوای اجتماعی» یکی از کلیدواژه هایی است که مقام معظم رهبری حفظه الله در سخنرانی هایشان به آن اشاره داشتند. تقوای اجتماعی یعنی همه، همدیگر را مراقبت کنیم و اصلاح نماییم. چه در آب، چه در برق، چه در سوخت، در همه چیز اگر رعایت کنیم، قطعا و حتما ما محتاج دشمن نخواهیم شد.

استاد احمدپور خاطرنشان کرد: دشمن تلاش دارد تا از طریق اقتصاد و ایجاد فقر، بر ملت ها فشار بیاورد؛ انسان ذاتا از فقر می ترسد و دشمن از همین ناحیه انسان را تحت فشار قرار می دهد تا رشد نکند. قرآن نیز بر همین نکته به زیبایی اشاره کرده است! شیطان تهدید می کند که فقیر و بیچاره می شوید و کشورتان از دست می رود:

 «الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلاً وَ اللَّهُ واسِعٌ عَليمٌ» شيطان به شما وعده تنگدستى مى ‏دهد، و به بدكارى وا مى ‏دارد، و خدا از جانب خود آمرزش و فزونى به شما وعده مى‏ دهد، كه خدا وسعت بخش و دانا است (بقره: 268)

وی اضافه نمود: ما باید منطقی و عاقلانه به عنوان یک انسان اصلاح گر و چیزی که امروز نیاز جامعه ما است، در رفتارمان رعایت کنیم. این امر هم باز برمی گردد به وحدت کلمه و تبعیت از فرمانروایی کل.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در هر جنگی اگر فرمانده را از بین بردند، آن خیمه از دست می رود؛ در جنگ اقتصادی نیز چنین است؛ اگر در این جنگ اقتصادی گوش به فرمان فرمانروا نباشیم، اقتصادمان از دست می رود. حضرت آقا خودشان از اقتصاد بهره بردند و مشاورین در زمینه اقتصاد دارند و از این رو گوش دادن به فرمان ایشان، عاقلانه ترین کار در جهت بهبود امور خواهد بود.

وی افزود: قرآن کریم می فرماید: زندگی همین است؛ بنا نیست که همیشه در خوشی باشیم؛ البته «فإنّ مع العسر یسری انّ مع العسر یسری» و از طرفی خوشی ما این است که در این مسائل اقتصادی نگران نباشیم. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم و یارانش را سال ها در شعب ابی طالب در محاصره عجیب اقتصادی قرار دادند؛ اما خداوند متعال برایشان می فرماید: «إن تنصروا الله ینصرکم و یثبّت اقدامکم» خداوند متعال با صبر و اطاعتی که از فرمانده شان داشتند، پیروز شدند. ما نیز پیروز می شویم.

استاد احمدپور خاطرنشان کرد: ما هم پیروز خواهیم شد؛ البته باید در خرید و فروختن و مصرف و تولید و هزینه کردمان و سیاست های کلانمان بر مدارِ حقّ باشد. یعنی باید اول اولویت بندی کنیم نیازمندی های اولیه را تا جامعه از هم نپاشد و عموم مردم در کنار هم بمانند.

وی اضافه نمود: مولا علیه السلام می فرماید: فساد خلق، از فساد خواصّ است. پنج گروه هستند که اگر در مسائل اقتصادی به هم وصل باشند، قطعا و قطعا از این پیچ های سخت خواهیم گذشت: «تجار، علما، قضات، حکام، امراء»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: اگر ما دقت کنیم که تجار ما در مسائل اقتصادی وارد بحث خیانت نشوند و بتوانیم در این زمینه اعتماد مردم را جلب کنیم، بخشی از مسائل جامعه حل خواهد شد.

وی افزود: علما، دانشمندان و اندیشمندان چراغ جامعه هستند؛ اگر آنها فروغشان را از دست بدهند، قطعا جامعه دچار مشکل خواهد شد؛ کسانی که برنامه ریز هستند، باید مردم را نسبت به تولید داخلی و جهش اقتصادی برای مردم راهنمایی بدهند و ارشاد کنند. مردم علما را چراغ راه خودشان می دانند. وجود مقدس امیرالمؤمنین علیه السلام می فرماید: گویندگان جامعه اسلامی قبله مردم هستند.

استاد علی احمدپور خاطرنشان کرد: آنها می توانند در مردم ایجاد قوت و نشاط کنند؛ به مردم راهکار بدهند؛ بگویند درست است که برخی از کالاها در ایران به خوبی تولید نمی شود؛ اما اگر این کالا را نخریم، تولید به خوبی رشد نمی کند؛ فردا همه جامعه متضرر می شود؛ علاوه بر فقر مالی ، فقر فرهنگی هم پیدا می کنیم.

وی تصریح کرد: قضات یکی دیگر از گروه ها هستند؛ قضات نیروهای حافظ امنیت هستند؛ آنها باید بدانند اگر جامعه به آنها نیاز دارند، آنها هم به جامعه نیاز دارند. باید در گرفتنِ قاچاق، در ممانعت از قاچاق گام بردارند؛ آنها هم باید اولویت بندی کنند. مانند پزشکی که وقتی نسخه ای می نویسد، اگر پرستار به موقع آن دارو را ندهد، قطعا مریض خوب نخواهد شد؛ ولو پزشک، پروفسور باشد؛ همه اعضای درمان باید با هماهنگی کارشان را به خوبی انجام بدهند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: کسانی که در قضات نشسته اند، باید صریح، عاقلانه، منطقی و با دقت، هر کجا انحراف می بینند، اصلاح کنند؛ مانند اینکه یک جوی از رودخانه ای می گیرید؛ اگر مسیر را لایروبی نکنید، خروجی های انحرافی را سد نکنید، به مزرعه مان چیزی نخواهد رسید. قضات باید با نظارتشان منفذهای انحرافی را جلوگیری کنند؛ از این رو می فرماید: «و تواصوا بالحق». همه ما باید در مسیر حق باشیم و الا همه زحمت هایمان بی فایده می شود.

وی افزود: برای رسیدن به این جایگاه باید صبر داشته باشیم. این گونه نیست که در مسائل اقتصادی نتیجه به زودی حاصل شود؛ در مسائل اقتصادی که حدّ اقل آن کشاورزی است، حداقل باید 9 ماه صبر کنیم که به نتیجه برسیم؛ در دامداری، صنعت و ... همین گونه است. اینطور نیست که با تغییر یک وزیر و یک رئیس جمهور همه مشکلات به راحتی حل بشود. «و تواصوا بالصبر»

استاد احمدپور خاطرنشان کرد: اگر این مسیر را ادامه بدهیم، قطعا پیروز خواهیم شد؛ جنگ ما تنها فیزیکی نیست؛ در نماز جماعت، جایگاهی به نام «محراب» است. در آنجا دائما متذکر می شویم که هر چه ذکر می خواهیم بگوییم، باید به یک نفر اقتدا کنیم. در جنگ حتما باید فرمانده ای واحد داشته باشیم.

وی اضافه نمود: امروز هم در جنگ اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشور ما فرمانده ای دارد که بر همه ما واجب است در این عصر غیبت از ایشان اطاعت کنیم؛ و آن رهبر فرزانه ما است. خداوند به ایشان و کسانی که به قصد یاری به ایشان گام بر می دارند، توفیق روزافزون عطا بفرماید.

/270/260/20/