استاد محمد عیسی اکبری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «سیره یکی از علمای عظام حوزه» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در این گفتگو به شمه ای از زندگانی شیخ انصاری اعلی الله مقامه الشریف اشاره می کنیم. تولد ایشان در سال 1214 در دزفول به دنیا آمدند و در این دنیا تقریبا 67 سال زندگی کرده اند. البته ما در این گفتگو در پی آن نیستیم که آمار شناسنامه ای از این عالم بزرگوار بیان کنیم؛ بلکه می خواهیم از سیره سراسر نور شیخ اعظم درس بیاموزیم و در زندگانی خود پیاده نماییم.

وی افزود: مرحوم شیخ از نظر علم و عمل سرآمد بوده است. ایشان استاد الفقهاء و المجتهدین بوده است. از نظر سیره عملی فریفته دنیا و ریاست نبوده است و تقوای خاصّ الخاصّ داشته است.

استاد اکبری خاطرنشان کرد: روایت است که می فرماید: «العلماء ورثة الأنبیاء» و این عالم بزرگوار به حقیقت در زندگانی خویش این مسیر را پیموده است. احتیاط شیخ در مصرف سهم امام و وجوهات به شدت بوده است. مادر ایشان خانمی متدیّن و باتقوا بوده است؛ اما مرحوم شیخ در مصرف وجوهات بسیار سختگیر بوده اند؛ به اندازه ای که مادرش زبان به اعتراض می گشاید؛ مثلا روزی مادر شیخ بزرگوار به اعتراض می گوید: «آقا شیخ مرتضی! با اینهمه وجوهاتی که شیعیان از اطراف برای شما می آورند، چرا برادرت، منصور، در مضیقه و تنگنا زندگی می کند؟! باید به برادرت توجه کنی و مخارج مکفی به او عنایت کنی»

وی اضافه نمود: شیخ می داند که مادرش متدین است و از خدا می ترسد؛ در این هنگام کلید اتاقی را که در آن اتاق وجوهات شرعیه گذاشته بود، به مادرش تحویل می دهد و به مادر عرض می کند: «مادرجان! هر قدر صلاح می دانی، به فرزندت بده؛ ولی مادر جان در روز قیامت و واپسین هم مسئولیت این کار به دوش شما باید باشد.» می داند که مادرش از خدا می ترسد؛ اتفاقا مادرش نیز با این کلام، از این کار امتناع کرد و گفت: «هیچ گاه برای زندگی چند روزه فرزندم خود را در روز قیامت مبتلا و گرفتار نخواهم کرد.»

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی از شاگردان مبرز شیخ اعظم اعلی الله مقامه الشریف مرحوم محقق میرزا حبیب الله دشتی است. از ایشان نقل کرده اند: «شیخ انصاری سه خصیصه ممتاز داشت: علم، ریاست و تقوا»؛ منظور از ریاست، ریاست مانند زورمداران دنیا و صدامیان، ریاست داشته باشند، بلکه منظور، آن ریاست و تدبیر صحیح منظور است.

وی افزود: میرزا حبیب الله دشتی در ادامه بیان کرد: «ریاست را به شاگردش میرزا محمد حسن شیرازی، علم را به من [میرزا حبیب الله دشتی] سپرد؛ اما «تقوا» را با خودش به خاک سپرد.»

استاد محمد عیسی اکبری خاطرنشان کرد: رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «اللهم احيني مسكينا و امتني مسكينا و احشرني في زمرة المساكين» خدايا مرا مسكين زنده‏دار و مسكين بميران و در زمره مساكين محشور فرما. (المستدرك ، ج‏1، ص‏538 - الحياة ج‏2 - 50 )

وی اضافه نمود: نقل شده که تجار بغداد وقتی فقر و فاقه شیخ انصاری را دیدند، و دیند که این پیرمرد در آخر حیاتش با چه سختی زندگی را می گذراند، از این رو تجار بغداد مبلغ قابل توجهی را از حلال ترین اموال خود به ایشان تقدیم کردند. شخصی را برای این منظور خدمت مرحوم شیخ فرستادند. و گفتند: به ایشان عرض کنید این اموالی که جمع کردیم، از وجوهات نیست ا شما اشکال بفرمایید و در صرف آن، امساک کنید؛(چرا که مرحوم شیخ نسبت به وجوهات، بسیار محتاط بوده است) بلکه این اموال از حلال ترین قسمت مال ما است. این را به شما تقدیم می کنیم که در این ایام حیات در مضیقه نباشید و مقداری در گشایش زندگی کنید.»

وی افزود: شیخ این مبلغ را قبول نکردند و گفتند: «حیف نیست که عمری را به فقر گذرانیده ام؛ در آخر عمر، خود را غنی بسازم؟! و نام من از طومار فقرا محو بشود و در آخرت از مقام آنها باز بمانم؟!»

استاد اکبری خاطرنشان کرد: البته منظور آن فقرایی است که صبر داشته باشند؛ حلال خدا را حلال و حرام خدا را حرام بدانند و در مشتبهات و محرمات وارد این دایره نشوند. از این رو کلام پیامبر صلی الله علیه وآله و سلم درباره فقر در اینجا مصداق پیدا می کند و همان گونه که آیه قرآن می فرماید: «و لکم فی رسول الله اسوة حسنة» شیخ انصاری رسول خدا را الگوی حسنه خود برگزید. با این حال شیخ به فقرا سرکشی و رسیدگی می کرد. ما باید از سیره شیخ درس بگیریم و در زندگانی خود هم پیاده کنیم.

/270/260/23/