استاد اکبرنژاد مطرح کرد؛

شرح دو حکمت از نهج البلاغه

استاد توکل اکبرنژاد از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

 

بخش نخست: بیان از مناقب صدیقه طاهره سلام الله علیها

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: حضرت صدیقه طاهره سلام الله علیها می فرماید: «مَنْ أصْعَدَ إلی اللّهِ خالِصَ عِبادَتِهِ، أهْبَطَ اللّهُ عَزَّوَجَلَّ لَهُ أفْضَلَ مَصْلَحَتِهِ» هرکس عبادات و کارهای خود را خالصانه برای خدا انجام دهد، خداوند بهترین مصلحت‌ها و برکات خود را برای او تقدیر می نماید. (تنبیه الخواطر، ص ۱۰۸) این حدیث بسیار زیبا است؛ هم دنیا ساز و هم آخرت ساز است.

 

وی افزود: کلام از مقام حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها فراوان است؛ در روایتی از وجود مقدس صاحب الامر ارواحنا فداه می خوانیم: «اِنَّ لی فی ابنة رسولِ الله اُسوةٌ حَسَنَةٌ» (الغیبه، للطوسی؛ ص 286 ). حضرت مهدی علیه السلام فرمود: «الگو و اسوه‌ی نیکوی من دختر فرستاده خدا است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در روایتی دیگر با گوشه ای دیگر از مقامات صدیقه طاهره سلام الله علیها آشنا می شویم. امام حسن عسگری علیه السلام می فرماید: «نَحْنُ حُجَجُ اللّهُ عَلَی خَلْقِهِ وَ أُمُّنَا [جَدَّتُنَا] فَاطِمَةُ حُجَّةُ اللّهِ عَلَیْنَا»

 

بخش دوم: حکمت دهم نهج البلاغه، معاشرت با مردم

استاد اکبرنژاد در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: از امیر مؤمنان علیه السلام در نهج البلاغه و در بخش کلمات قصار روایت شده است: «خَالِطُوا النَّاسَ مُخَالَطَةً إِنْ مِتُّمْ مَعَهَا بَكَوْا عَلَيْكُمْ وَ إِنْ عِشْتُمْ حَنُّوا إِلَيْكُم‏» (حکمت: 10)

 

وی افزود: این کلام بسیار زیبا است؛ با مردم مخالطه کنید و تعامل داشته باشید، به گونه ای که اگر به همان حالت، از دنیا رفتید، یعنی به همان حالتی که هم رضایت خدا و هم رضایت مردم در میان بود، در همان حالتی که به خاطر خدا به مردم خدمت می کنید، مردم برای شما گریه کنند؛ در روایتی از معصوم علیه السلام می خوانیم: «کونوا لنا زینا و لا تکونوا علینا شینا» برای ما زینت باشید و برای ما مایه زشتی و ناپسندی نباشید.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امیر بیان می فرمایند: به گونه ای با مردم مخالطه و رفتار کنید که اگر در آن حال از دنیا رفتید، مردم برای شما بگریند و اگر زندگی می کنید، مردم اشتیاق داشته باشند که با شما باشند. در همین رابطه امیر مؤمنان علیه السلام می فرماید: «معاشرة الْابْرار توجب الشّرف» )آمدی، 2: 500) انسان اگر با خوبان برای خدا و رفع مشکلات جامعه و حفظ اسلام و مسلمین معاشرت داشته باشد، موجب شرف انسان می شود.

 

وی اضافه نمود: قرآن کریم هم می فرماید تا با عدل و احسان برخورد داشته باشیم و تقلب و غشّ در میانن نباشد. «ان الله یأمر بالعدل و الاحسان»

 

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: امام خسین علیه السلام هم در رابطه با معاشرت می فرماید: «الخلق الحسن عبادة» خلق حسن و رفتار و کردار خوب و الهی عبادت است. عبادت تنها نماز و حج رفتن نیست؛ بلکه اخلاق نیکو نیز از عبادات است.

 

وی افزود: امام صادق علیه السلام در این رابطه می فرماید: «الاسلام حسن الخلق» اسلام حسن تعامل است. به گونه ای باید رفتار کرد که مردم از اسلام فرار نکنند. امام صادق علیه السلام در کلامی دیگر می فرماید: آنچه که اسلام را زینت می دهد و به خوبی معرفی می کند، اخلاق نیکو است. «انّ مما یزین الاسلام الاخلاق الحسنه بین الناس»

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: علی علیه السلام می فرماید: کسی که رفتار و کردار خوب داشته باشد، زندگی اش شیرین و زیبا می شود. «مَنْ‏ حَسُنَتْ‏ خَلِيقَتُهُ‏ طَابَتْ‏ عِشْرَتُهُ»

 

وی اضافه نمود: در روایتی داریم که نیکوکاری و حسن خلق، دنیا را آباد می کند و بر عمرها می افزاید. «ابْنُ أَبِي عُمَيْرٍ، عَنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ، قَالَ: قَالَ: أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ: إِنَّ الْبِرَّ وَ حُسْنَ‏ الْخُلْقِ‏ يَعْمُرَانِ الدِّيَارَ وَ يَزِيدَانِ فِي الْأَعْمَار»

 

استاد  توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: در روایت از امیر بیان علیه السلام داریم که حسن خلق روز را بابرکت می کند و برای مسلمان دوست داشتنی می شود و رفاقتش برای مردم لذت بخش می شود. «حُسْنُ الْأَخْلَاقِ يُدِرُّ الْأَرْزَاقَ وَ يُونِسُ‏ الرِّفَاق‏»

 

بخش سوم: حکمت یازدهم نهج البلاغه، شکر نعمت

وی افزود: در حکمتی دیگر در نهج البلاغه از امیر بیان علیه السلام روایت شده است: «إِذَا قَدَرْتَ عَلَى عَدُوِّكَ فَاجْعَلِ الْعَفْوَ عَنْهُ شُكْراً لِلْقُدْرَةِ عَلَيْه‏»

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام صادق علیه السلام می فرماید: «نعمة لا تشکر الذنب لا یغفر» نعمتی همانند سلامتی، دینداری، در زیر پرچم اسلام زندگی کردن، در کشوری زیر سایه ولایت فقیه بودن، نعمتی بزرگ است. و چنین نعمت هایی اگر به خاطرش شکر نشود، گناهی است که برایش غفران و آمرزشی در کار نیست.

 

وی اضافه نمود: امام حسین علیه السلام فرمود: «انّ الله یحب کل عبد شکور» شکور صفت مشبهه است. حضرت می فرماید: همانا و البته خداوند متعال هر عبدی که شکور باشد را دوست دارد.

 

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: در روایتی بیان شده است: «احْذَرُوا نِفَارَ النِّعَمِ‏ فَمَا كُلُّ شَارِدٍ بِمَرْدُود» علی علیه السلام می فرماید: بترسید از اینکه نعمت ها از انسان فرار کند؛ چرا که اینگونه نیست همیشه آنچه فرار کرده، برگردد و به دست آید. نعمت زیبایی، نعمت توانایی، نعمت خدمت گزاری از آن جمله است؛ باید قدر دانسته شود و در راهی که خدا می فرماید، خرج شود. و الا انسان خسر الدنیا و الآخره می شود.

 

وی افزود: حضرت امیر می فرماید: «شکر کل نعمة الورع عما حرم الله» الله اکبر از این مرد الهی که بعد از رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم کسی همانند او نخواهد شد. حضرت امیر علیه السلام به ورع اشاره می کند. ورع بالاتر از تقوا است؛ یعنی اگر حتی احتمال حرام هم بود، باید ترک کند و اگر احتمال وجوب بدهد، باید انجام بدهد.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام صادق علیه السلام می فرماید: «اسرع الذنوب عقوبة کفران النعمة» سریع ترین گناهی که عقوبت را به دنبال دارد، کفران نعمت است. جوانی و سلامتی و امنیت نعمت بزرگ است. اکنون است که باید قدر آن را بدانیم. خون شهدا نعمت است. کسانی که با بد حجابی و بد زبانی به خون شهدا بی اعتنایی می کنند، دیر نباشد که به کیفر کار خودشان خواهند رسید.

/270/260/21/

 

ج, 10/17/1400 - 15:04