به مناسبت فرا رسیدن عید سعید مبعث، استاد مرتضی خورشید از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به دلایل بعثت انبیای الهی پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: چرا بایستی یک نبی بین مردم برانگیخته بشود و چه نیازی به این امر است؟ بعثت برای انبیاء است؛ انبیای الهی انسان های ویژه ای بودند و البته از بین خود انسان ها انتخاب شده اند؛ از سوی خداوند متعال بین ابناء  بشر، نمایندگی می کنند.

وی افزود: ما انسان ها دارای ابعاد گوناگونی هستیم؛ فطریات و غرایز و روح ما و جسم ما، هر کدام تقاضاهایی دارد که وقتی با خود می اندیشیم، می بینیم که توانایی برآورده ساختن همه نیازهای خودمان را نداریم؛ از این رو با خود می گوییم در این عالم خلقت، یک جایی باید باشد که من بتوانم نیازهای اساسی خودم را و آن جاودانگی که دلم می خواهد را برآورده سازد. دلم می خواهد همیشه باشم و همیشه از زندگی لذت ببرم و فنا نبینم.

استاد مرتضی خورشید خاطرنشان کرد: این نیازمندی ها ما را به جایی می رساند که بایستی ما که از یک جایی آمدیم و خودمان خالق خودمان نبودیم، آن کسی که ما را ساخته است، ارتباطی با او بگیریم و تکلیف خودمان را بدانیم. بعد از سنجش درمی یابیم که خودمان نمی توانیم تمام نیازهای خودمان را برآورده بسازیم و هم اینکه دیگران که هم سنخ خودمان هستند، تا حدودی است که می توانند. اما اینطور نیست که بتوانند همه نیازها را برطرف بسازند؛ به عنوان مثال نمی توانند نیاز به جاودانگی را برای خود پاسخ بدهند؛ نمی دانند که بعد از مرگ چه اتفاقی می افتد و چه چیزی ما را اشباع و سیر خواهد کرد.

وی در ادامه بیان کرد: اینجا است که بحث پیوند انسان با آسمان و آسمانیان پیش می آید؛ جایی که ما ملکوت و عالم عقل می گوییم؛ عوالم بالاتر از ما مطرح می شود؛ ما اعتقاد داریم که نفس ما هم از همانجا آمده است و نیازمندی های خود را با ارتباط با عالم بالا به دست می آورد.

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: اینجا بحث بعثت پیش می آید. انسان به موجودی نیاز احساس می کند که از نظر بدنی همچون خود او باشد، و از نظر نفسی و روحی از ما قویتر و برتر باشد. این افراد هستند که می توانند نیاز ما به ارتباط با عالم برتر و ملکوت و عالم عقل و عوالم بالاتر را برطرف بسازند. ارتباط انسان با فرشته ها و ارتباط بین فرشته ها با خداوند متعال و ارتباط انبیای الهی به عنوان مبعوثین، در اینجا توجیه می شود؛ یعنی «ضرورت ارتباط انسان به واسطه انبیای الهی با عوالم بالاتر و عالم لاهوت» که این ارتباط توسط نبی که نماینده خدا است، صورت می گیرد.

وی افزود: اگر بخواهیم این بیان را در قالب برهان بیان کنیم، می گوییم: ما نیازهایی در خود احساس می کنیم؛ از یک طرف، به لحاظ فطری، علاقه مند هستیم که در اجتماع و در بین مردم و  با هم باشیم و یکی باشیم؛ و این یکی بودن، نیازمند قانون است؛ برای اینکه اگر قانون، تکلیف مردم را با همدیگر معلوم نکند، این مشاجره و درگیری و حق به جانب بودن، جامعه را و فرد را از پا در می آورد. برای آنکه مشاجره پیش نیاید و عده ای انحصارطلب نباشند، قوانینی باید به دست بشر برسد که تکلیف همه و حقوق همه مشخص و معین باشد.

استاد مرتضی خورشید خاطرنشان کرد: طبیعتا این، تکلیف و حقوق و قوانین را باز خودمان نمی توانیم تعیین کنیم؛ چون ما ابعاد اساسی نیازمندی های بشر را کامل نمی شناسیم؛ از جایی این باید این قوانین بیاید که خالق ما بوده و نرم افزار و سخت افزار را او تهیه کرده است؛ کاتالوگ را از خود خدا می گیریم؛ مانیفستی به دست ما می دهند و ما به وسیله آن حقوق اساسی، منظم و عادلانه زندگی اجتماعی خود را ادامه می دهیم. پس یکی از ادله لزوم بعثت این شد و نبی مکرم اسلام هم با همین برنامه ها و با همین شالوده مبعوث شدند. قرآن کریم می فرماید خداوند خلقش را بهتر می شناسد و اوست که بر احوال بندگانش آگاه تر است؛ معنایش این است که اوست که نیازهای انسان را بهتر می شناسد و اوست که برنامه های فردی و اجتماعی انسان را باید تنظیم کند.  

«أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِير» آیا آن خدایی که خلق را آفریده عالم به اسرار آنها نیست؟ و حال آنکه او بر باطن و ظاهر همه امور عالم آگاه است. (ملک: 14)

وی اضافه نمود: دلیل دیگری هم وجود دارد که نیاز ما به بعث را ضروری تر می نمایاند؛ و آن هم نیازمندی انسان به معارف بالاتر و برتر است؛ ما نمی خواهیم تنها زندگی حیوانی داشته باشیم و یک مقدار اطلاعات این جهانی داشته باشیم؛ ما می خواهیم اطلاعات و داده هایی داشته باشیم که ما را به جاودانگی بکشاند و ما را به هستی خوب و نیکو برساند و به ما تعالی بدهد و سعادت ابدی ما را ترمیم بنماید.

استاد خورشید خاطرنشان کرد: به صورت کاملا بدیهی در می یابیم که این کار، کار ما نیست؛ کار ما نیست که شناخت از هستی، جهان بینی خوب، شناخت از خالق خودمان، شناخت از مجاری فیض، آینده خودمان را به دست بیاوریم؛ ما خیلی کم می شناسیم یا نمی دانیم؛ از این رو به گمراهی می رسیم؛ برای اینکه این اتفاق نیفتد و به صلاح و فلاح برسیم، و خوشبختی همه ما تأمین باشد، نیاز به یک موجودی نیاز داریم که این معارف و  مسیر و  چراغ را به دست ما بدهد تا بتوانیم مسیر را بشناسیم؛ طبیعتا تنها کسی که می تواند این کار را انجام بدهد که خالق ما باشد و نسبت به این قوانین، ذی نفع نیست که برای سود شخصی این کار را انجام بدهد؛ خیر!ً موجودی قبل اتکا، مطلق، جامع، مهربان، و او خدا است؛ ما به چه شیوه ای به این معارف دست پیدا کنیم؟ طبیعتا باید کسی از جنس خودمان باشد تا بتواند این معارف بالا را از خالق مهربان به دست بیاورد و به ما برساند؛ آن فرد، همان نبی است که این کار را انجم می دهد.

وی افزود: پس نبی کسی است که هم معارف بالا و والا و هم قوانین زندگی فردی و اجتماعی و برنامه سعادت را از جانب خدای متعال و عالم بالا به ما می رساند.

تمام فیلسوفان و بزرگان تاریخ بشریت، اعم از فیثاغورس، سقراط، افلاطون و ... شاگردان انبیای الهی بودند؛ اگر به جایی رسیدند، به واسطه شاگردی از انبیای الهی بوده است؛ مثلا در کتاب ها آمده است برخی از آنها شاگردان سلیمان بن داود بودند؛ برخی دیگر شاگرد لقمان بودند و او هم شاگرد داود بوده است؛ پس می بینیم که به واسطه یا با واسطه دانشمندان هم دست به دامان انبیاء و  اولیای الهی بوده اند.

/270/260/21/