به مناسبت ایام مبارک ماه شعبان، و همین طور ولادت پر نور و سوور منجی عالم بشریت، بقیة الله الاعظم ارواحنا فداه استاد محمد نکویی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به بیان برخی از اعمال سفارش شده در این ماه و مخصوصا در نیمه شعبان پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: ماه شعبان از ماه های پر فضیلت است و  در حدیثی نبوی صلی الله علیه و آله و سلم می خوانیم که پیامبر اسلام می فرماید: ماه شعبان ماه من است و ماه رمضان، ماه خدای متعال. و ان شاء الله بندگان با آمادگی کامل وارد ماه رمضان شوند و از فیوضات آن بهره مند گردند.

وی افزود: برای ماه شعبان سفارشات فراوانی صورت گرفته است. یکی از سفارشات، برای «روزه گرفتن» در این ماه بوده است؛ حتی در حدیثی بلندبالا به ثواب هر روز روزه گرفتن برای این ماه اشاره شده است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود:

کسی که اولین روز از شعبان را روزه بگیرد، خداوند برای وی هفتاد حسنه می نویسد که معادل عبادت یک سال است.

«مَنْ صَامَ أَوَّلَ يَوْمٍ مِنْ شَعْبَانَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ سَبْعِينَ حَسَنَةً الْحَسَنَةُ تُعَادِلُ عِبَادَةَ سَنَةٍ»

کسی که دو روز از شعبان را روزه بدارد، گناهان هلاک کنندۀ وی بخشیده می شود.

«مَنْ صَامَ يَوْمَيْنِ مِنْ شَعْبَانَ حَطَّ عَنْهُ السَّيِّئَةَ الْمُوبِقَةَ»

کسی که سه روز از شعبان را روزه بدارد، خداوند، هفتاد درجه به درجات بهشتی او افزوده می کند.

«وَ مَنْ صَامَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ رَفَعَ لَهُ سَبْعِينَ دَرَجَةً فِي الْجِنَانِ مِنْ دُرٍّ وَ يَاقُوتٍ»

کسی که چهار روز از شعبان را روزه بدارد، روزی او وسعت پیدا می کند.

«وَ مَنْ صَامَ أَرْبَعَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ وَسَّعَ عَلَيْهِ الرِّزْقَ»

کسی که پنج روز از شعبان را روزه بدارد، نزد بندگان خداوند، محبوب می گردد.   

«وَ مَنْ صَامَ خَمْسَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ حُبِّبَ إِلَى الْعِبَادِ»

کسی که شش روز از شعبان را روزه بدارد، خداوند هفتاد رنگ از انواع بلا را از وی دور می گرداند.

«وَ مَنْ صَامَ سِتَّةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ صَرَفَ اللَّهُ عَنْهُ سَبْعِينَ لَوْناً مِنَ الْبَلَاءِ»

کسی که هفت روز از شعبان را روزه بدارد، از ابلیس و لشگریان او محفوظ می گردد.

«وَ مَنْ صَامَ سَبْعَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ عُصِمَ مِنْ إِبْلِيسَ وَ جُنُودِهِ وَ هَمْزِهِ وَ غَمْزِهِ»

کسی که هشت روز از شعبان را روزه بدارد، از دنیا خارج نمی گردد مگر اینکه از  

«وَ مَنْ صَامَ ثَمَانِيَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ لَمْ يَخْرُجْ مِنَ الدُّنْيَا حَتَّى يُسْقَى مِنْ حِيَاضِ الْقُدْسِ»

کسی که نه روز از شعبان را روزه بدارد، «منکر» و «نکیر» ( دو فرشتۀ الهی که شب اول قبر، از انسان سؤال می کنند) در هنگامۀ سؤال و جواب، از وی در می گذرند.  

«وَ مَنْ صَامَ تِسْعَةَ أَيَّامٍ مِنْ شَعْبَانَ عَطَفَ عَلَيْهِ مُنْكَرٌ وَ نَكِيرٌ عِنْدَ مَا يَسْأَلَانِهِ»

کسی که ده روز از شعبان را روزه بدارد، خداوند، به مقدار هفتاد ذراع در هفتاد ذراع، قبرش را توسعه می دهند

«وَ مَنْ صَامَ مِنْ شَعْبَانَ عَشَرَةَ أَيَّامٍ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ قَبْرَهُ سَبْعِينَ ذِرَاعاً فِي سَبْعِينَ ذراع [ذِرَاعاً]»

کسی که یازده روز از ماه شعبان را روزه بدارد، خداوند بر روی قبر وی، یازده مناره از نور می گذارد

«وَ مَنْ صَامَ أَحَدَ عَشَرَ يَوْماً ضَرَبَ اللَّهُ عَلَى قَبْرِهِ إِحْدَى عَشْرَةَ مَنَارَةً مِنْ نُورٍ»

کسی که یازده روز از شعبان را روزه بدارد، همه روزه هفتاد میلیون فرشته زائر او در قبرش خواهند بود و این کار را تا روزی که در صور دمیده می شود، انجام می دهند.

«وَ مَنْ صَامَ اثْنَيْ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ زَارَهُ فِي قَبْرِهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ أَلْفِ مَلَكٍ إِلَى النَّفْخِ فِي الصُّورِ»

کسی که سیزده روز از شعبان را روزه بدارد، ملائکۀ هفت آسمان برای وی استغفار می کنند.

«وَ مَنْ صَامَ ثَلَاثَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ اسْتَغْفَرَتْ لَهُ مَلَائِكَةُ سَبْعِ سَمَاوَاتٍ»

کسی که چهارده روز از ماه شعبان را روزه بدارد، به حیوانات و درندگان، و حتی به ماهی های دریاها الهام می گردد تا برای وی استغفار کنند.  

«وَ مَنْ صَامَ أَرْبَعَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أُلْهِمَتْ بِهِ الدَّوَابُّ وَ السِّبَاعُ حَتَّى الْحِيتَانُ فِي الْبُحُورِ أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لَهُ»

کسی که پانزده روز از شعبان را روزه بدارد، پروردگار عزت به وی ندا می دهد که: قسم به عزتم! تو را به آتش جهنم نخواهم سوزاند.  

«وَ مَنْ صَامَ‏ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ نَادَاهُ رَبُّ الْعِزَّةِ وَ عِزَّتِي لَا أَحْرَقْتُكَ بِالنَّارِ»

کسی که شانزده روز از شعبان را روزه بدارد، هفتاد دریا از آتش برای وی خاموش می گردد.

«وَ مَنْ صَامَ سِتَّةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أَطْفَأَ عَنْهُ سَبْعِينَ بَحْراً مِنَ النِّيرَانِ كُلِّهَا»

کسی که هفده روز از شعبان را روزه بدارد، درهای آتش به روی او بسته خواهند شد.

«وَ مَنْ صَامَ سَبْعَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ غُلِّقَتْ عَنْهُ أَبْوَابُ النِّيرَانِ كُلُّهَا»

کسی که هجده روز از شعبان را روزه بدارد، همۀ درهای بهشت به روی او گشوده می گردد.

«وَ مَنْ صَامَ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ فُتِحَتْ لَهُ أَبْوَابُ الْجِنَانِ كُلُّهَا»

کسی که نوزده روز از شعبان را روزه بدارد، در بهشت، هفتاد هزار قصر از دُرّ و یاقوت به او اعطا می گردد.  

«وَ مَنْ صَامَ تِسْعَةَ عَشَرَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أُعْطِيَ سَبْعُونَ أَلْفَ قَصْرٍ فِي الْجِنَانِ مِنْ دُرٍّ وَ يَاقُوتٍ»

کسی که بیست روز از شعبان رو روزه بدارد، هفتاد هزار زوجه، از حورالعین بهشتی به تزویجش در می آیند.

«وَ مَنْ صَامَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ زُوِّجَ سَبْعِينَ أَلْفَ زَوْجَةٍ مِنَ الْحُورِ الْعِينِ»

کسی که بیست و یک روز از شعبان را روزه بدارد، ملائکۀ الهی با بال های خود او را نوازش می دهند.

«وَ مَنْ صَامَ أَحَداً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ وَجَبَتْ لَهُ الْمَلَائِكَةُ وَ مَسَحَتْهُ بِأَجْنِحَتِهَا»

کسی که بیست و دو روز از شعبان را روزه بدارد، هفتاد لباس حُلّه از سندس و استبرق به وی می پوشانند.

«وَ مَنْ صَامَ اثْنَيْنِ وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ كُسِيَ سَبْعِينَ أَلْفَ حُلَّةٍ مِنْ سُندُسٍ وَ إِسْتَبْرَقٍ‏»

کسی که بیست و سه روز از شعبان را روزه بدارد، هنگام خروجش از قبر، مرکبی از نور به وی عنایت می شود، سپس سوار بر آن می شود و پرواز کنان به سوی بهشت می رود.  

«وَ مَنْ صَامَ ثَلَاثَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أُتِيَ بِدَابَّةٍ مِنْ نُورٍ عِنْدَ خُرُوجِهِ مِنْ قَبْرِهِ فَيَرْكَبُهَا طَيَّاراً إِلَى الْجَنَّةِ»

کسی که بیست و چهار روز از شعبان را روزه بدارد، هفتاد هزار نفر از اهل توحید، شفیع وی می گردند.

«وَ مَنْ صَامَ أَرْبَعَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ شُفِّعَ فِي سَبْعِينَ أَلْفاً مِنْ أَهْلِ التَّوْحِيدِ»

کسی که بیست و پنج روز از ماه شعبان را روزه بدارد، وی را از نفاق دور می کنند.

«وَ مَنْ صَامَ خَمْسَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ أُعْطِيَ بَرَاءَةً مِنَ النِّفَاقِ»

کسی که بیست و شش روز از ماه شعبان را روزه بدارد، خداوند، جواز عبور از صراط را به وی عنایت می کند.

«وَ مَنْ صَامَ سِتَّةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ جَوَازاً عَلَى الصِّرَاطِ»

کسی که بیست و هفت روز از شعبان را روزه بدارد، خداوند، دوری از آتش جهنم را برای وی می نویسد.

«وَ مَنْ صَامَ سَبْعَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بَرَاءَةً مِنَ النَّارِ»

کسی که بیست و هشت روز از شعبان را روزه بدارد، صورتش نورانی و شاداب می گردد.

«وَ مَنْ صَامَ ثَمَانِيَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ تَهَلَّلَ وَجْهُهُ»

کسی که بیست و نه روز از شعبان را روزه بدارد، به رضوان الهی نائل می گردد.

«وَ مَنْ صَامَ تِسْعَةً وَ عِشْرِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ نَالَ رِضْوَانَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْأَكْبَرَ»

کسی که سی روز از شعبان را روزه بدارد، جبرئیل ـ علیه السلام ـ از عرش به وی ندا می دهد: ای فرد! عملت را از سر بگیر؛ چرا که خداوند گناهان گذشته و آیندۀ تو را بخشید و خدای عزوجل می فرماید: اگر گناهانت به تعداد ستارگاه آسمان و قطرات باران و  برگ های درختان، و ریگ های بیایان و روزهای دنیا باشد، بدون شک همه را بخشیدم.

بعد از روزه ای که در شعبان گرفتی، چنین کاری بر خداوند مشکل نیست.  

«وَ مَنْ صَامَ ثَلَاثِينَ يَوْماً مِنْ شَعْبَانَ نَادَاهُ جَبْرَئِيلُ ع مِنْ قُدَّامِ الْعَرْشِ يَا هَذَا اسْتَأْنِفِ الْعَمَلَ عَمَلًا جَدِيداً قَدْ غُفِرَ لَكَ مَا مَضَى وَ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذُنُوبِكَ وَ الْجَلِيلُ عَزَّ وَ جَلَّ يَقُولُ لَوْ كَانَ ذُنُوبُكَ عَدَدَ نُجُومِ السَّمَاءِ وَ قَطْرِ الْأَمْطَارِ وَ وَرَقِ الْأَشْجَارِ وَ عَدَدَ الرَّمْلِ وَ الثَّرَى وَ أَيَّامِ الدُّنْيَا لَغَفَرْتُهَا لَكَ- وَ ما ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ بَعْدَ صِيَامِكَ شَهْرَ شَعْبَانَ»

(امالی شیخ صدوق، ص ۲۳ الی ۲۵ /  ثواب الآعمال، عقاب الأعمال، ص ۶۲ و ۶۳/ وسائل الشیعه، ج۱۰ ، ص ۴۹۸ الی ۵۰۰/ بحار الانوار، ج ۹۴، ص ۶۹ و ۷۰)

استاد محمد نکویی خاطرنشان کرد: دعا و استغفار در این ماه بسیار سفارش شده است. البته نفس ما به آسایش و راحتی عادت دارد؛ از این رو اگر برای نوجوانان و جوانان بخواهیم اعمال سنگین را بیان کنیم، نفس آنها فراری می شود؛ باید از اعمال کمتر شروع کنیم. یکی از اعمالی که در ماه شعبان سفارش شده است، هفتاد مرتبه استغفار است «استغفر الله و أسأله التوبه» که برکات زیادی دارد. از این رو این اقلّ را داشته باشیم تا در ماه شعبان این مقدار را حداقل انجام دهیم تا عادت کنیم و نفس ما بار بیاید و به این  اعمال و اذکار عادت کند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: یکی دیگر از سفارشاتی که برای این ماه بیان شده است، «صدقه دادن» است؛ در روایتی است اگر کسی در این ماه صدقه بدهد، خداوند متعال آن را پرورش می دهد. و در روز قیامت به اندازه کوه احد می شود و به او بازگردانده می شود.

وی افزود: صدقه دادن در خودِ نیمه شعبان سفارش ویژه شده است. خوب است از این بستر استفاده کنیم و در جامعه، هم روز نیمه شعبان به مردم و جامعه بیشتر شناخته بشود و هم در ذهن مردم ذهنیت خوبی باقی بماند؛ خوب است که مانند روز نیکوکاری به صورت ویژه در نظر بگیریم. چه اشکال دارد برای روز نیمه شعبان، هر سال، دولت یک عیدی در نظر بگیرد. البته این عیدی می تواند نقدی باشد؛ یا در قالب بخشش رانندگان، عفو زندانیان یا ... مردم بدانند این روز روزِ ویژه است. یعنی هم دولت و هم مردم یک حرکت ویژه انجام بدهند و عنایت ویژه انجام بشود؛ چرا که برای صدقه در این ماه و این روز سفارش ویژه شده است.

استاد محمد نکویی خاطرنشان کرد: طبق روایات، چهار شب از شب های مهم سال به شمار می آیند؛ «شب نیمه شعبان، شب عید فطر، شب عید قربان و شب اول رجب»؛ چه اینکه مولا علیه السلام ابراز تعجب می کنند از کسانی که نسبت به این چهار شب بی تفاوت هستند.

وی اضافه نمود: اعمال یک سال در نیمه شعبان به محضر امام زمان علیه السلام عرضه می شود. البته ائمه علیهم السلام بزرگوار هستند؛ و ان شاء الله دعایمان می کنند. البته این روایات به ما هشدار می دهد که به خود بیاییم؛ همانند راننده ای که بیش از سرعت مجاز می رود؛ اما همینکه در مقابل خود یک پلیس ببیند، به خود می آید و هوشیار می شود. امام شاهد و ناظر ما است؛ ما شنینیدم؛ اما باورمان نیست که در حین عمل، امام و خدا ما را می بیند. اگر امام را دوست داریم، باید بدانیم که با گناه، دل امام زمان می شکند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: نیمه شعبان از اهمیت بالایی برخوردار است و جا دارد که تبلیغ گسترده ای برای تبیین جایگاه آن انجام بشود؛ شب و روز نیمه شعبان از اهمیت بالایی برخوردار است و هر کسی به هر نحوی که بتواند، برای ارج نهادن و تبیین جایگاه این شب و روز برای مردم اقدام نماید.

وی افزود: یکی از کارهای سفارش شده، دعا کردن و البته دعا کردن برای یکدیگر است. در کتاب الجواهرالسنیه که کلیات حدیث قدسی است در باب هفتم ص ۱۴۶ آمده خداوند به موسی علیه السلام وحی کرد:‌ ای موسی، مرا با زبانی بخوان که گناه نکرده است. موسی علیه السلام عرض کرد: خداوندا! آن زبان را از کجا بیاورم؟ خطاب آمد: با زبان دیگری مرا دعا کن.

/270/260/20/