استاد روح الله روزبهانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «لزوم ایجاد دغدغه برای رشد معنوی» پرداخت.

 این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: سنخ عبادیات و سنخ پرستش و دعا و مناجات، از مقوله معنویت است؛ اگر انسان با معرفت و با خشوع و خالصانه و با دانش و آگاهی به سمت این عبادات برود، قطعا یک احساس بهجت در او ایجاد می شود که حاضر نیست حتی با مادیات، آن را عوض کند. گاهی صدقه دادن برای انسان سخت است و روزه گرفتن را فکر کند که هیچ منفعتی برای او ندارد؛ چه اینکه صدقه دادن برای او جز پول دادن نیست؛ این را مانع لذت بردن خود می داند، اما بحث، بحث عبادت عارفانه و عاشقانه و رشد معنوی است؛ چرا که انسان علاوه بر رشد مادی، باید رشد معنوی هم پیدا کند.

وی افزود: بر اساس توصیه امام رضا علیه السلام، انسان باید به دنبال رشد توحیدی و معنوی باشد؛ لازمه این رشد، معرفت است؛ اگر انسان معرفت پیدا کند، از صدقه دادن، لذت می برد؛ از استغفار به درگاه الهی لذت می برد؛ از مناجات های ماه شعبان و ماه رمضان لذت می برد و روح خودش را بزرگتر می بیند.

استاد روزبهانی خاطرنشان کرد: انسان در اطرافیانی که با آنها ارتباط دارد، ممکن است افرادی را ببیند که نسبت به مناجات ها و نیایش ها یک علقه خاصی دارد؛ وقتی انسان این علقه ها را می بیند، باید کنکاش کند که چه شده است یک انسان اینچنین لذت می برد؛ این امر، ریشه در معرفت آن شخص دارد؛ نکته دوم برای لذت بردن از مناجات، ترک گناه است. اگر کسی به گناه عادت کند، کمترین جریمه ای که خداوند بر او وارد می کند، آن است که لذت عبادت را از او می گیرد. از این رو هر چه انسان به سمت گناه نرود و یا استغفار کند و از طرف دیگر به سمت کسب معرفت برود، خداوند متعال هم قطعا به سمت او خواهد رفت. چه اینکه توبه طرفینی است؛ هم بازگشت بنده به خدا است و هم بازگشت خداوند به بنده است.

وی در ادامه بیان کرد: در کتاب شریف کافی، این حدیث قیّم را از امام رضا علیه السلام می خوانیم: «عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ زِيَادٍ وَ اَلْحُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ مُعَلَّى بْنِ مُحَمَّدٍ جَمِيعاً عَنِ اَلْوَشَّاءِ عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ: اَلْإِيمَانُ فَوْقَ اَلْإِسْلاَمِ بِدَرَجَةٍ وَ اَلتَّقْوَى فَوْقَ اَلْإِيمَانِ بِدَرَجَةٍ وَ اَلْيَقِينُ فَوْقَ اَلتَّقْوَى بِدَرَجَةٍ وَ مَا قُسِمَ فِي اَلنَّاسِ شَيْءٌ أَقَلُّ مِنَ اَلْيَقِينِ» (الکافي، جلد ۲،  صفحه ۵۱، عنوان باب :   الجزء الثاني كتاب الإيمان و الكفر بَابُ فَضْلِ اَلْإِيمَانِ عَلَى اَلْإِسْلاَمِ وَ اَلْيَقِينِ عَلَى اَلْإِيمَانِ)

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: امام رضا علیه السلام در این روایت، اسلام، ایمان، تقوا و یقین را مطرح می کند و به تعبیر دیگر، راه رشد معنوی و توحیدی را نمایان می سازد؛ اول باید انسان مسلمان بشود و تسلیم گردد؛ آن اسلام ظاهری را بپذیرد. اگر انسان مسلمان ظاهری باشد و منفعت گرا باشد و به دنبال دنیایش باشد، چه بسا به پله بعدی که ایمان است، نرسد؛ از این رو مرحله بعد آن است که انسان ایمان و باور پیدا بکند. اعتقاد با معرفت پیدا کند. ممکن هم هست که ایمان داشته باشد، اما به ایمانش عمل نکند؛ مؤمن هست، اما معصیت کار هم هست، از این رو ممکن است کسی ایمان داشته باشد، اما متقی نباشد؛ از این رو مرحله بعد، کسب تقوا و سپس مرحله یقین است. که هر کدام از مراحل بیان شده هم تشکیکی است و نسبت به هر فرد، می تواند متفاوت باشد و به عنوان مثال، هر انسان مؤمنی ممکن است یک درجه از تقوا را کسب کرده باشد.

وی افزود: با توجه به فرمایش امام رضا علیه السلام که بیان گردید، هر فردی  نسبت به اعمال مستحبی و سفارشاتی که برای ماه رجب و شعبان و رمضان بیان می گردد، به قدر معرفتی که دارد، و به قدر دغدغه ای که برای رشد معنوی خود دارد، به سمت پیاده کردن این سفارشات اقدام می کند.

 کسی که غرق در مادیات است و دغدغه معنویت ندارد، هر چقدر هم از فضایل ماه شعبان و فضایل روزه داری و دعا به او بگوییم، او اصلا به این سمت نمی آید؛ مگر آنکه معرفت او افزایش بیابد و یا کسی این معرفت را با گفتگو و یا شیوه دیگر به او انتقال بدهد؛ تا نسبت به مسائل معرفتی برای او دغدغه ایجاد بشود؛ و الا هر عملی اهل خودش را می طلبد. چه بسیار مسلمانانی که ماه رمضان برای او وارد می شود، اما بهره برداری نمی کند؛ حتی خدای ناکرده نسبت به این ماه شریف، ابراز بی علاقگی می کنند.

/270/260/22/