‍‍استاد فرهاد فتحی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «شاخصه های عبودیت» پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد:‍‍ گاهی افرادی می گویند خود عمل مهم است و فرقی ندارد با چه نیتی انجام شود و برخی بالعکس افراد اول می گویند نیتت درست باشد یا به قول امروزی ها دلت پاک باشد، حال فرقی ندارد کار او مطابق سنت الهی باشد یا نباشد؛ و افرادی هم هستند که توجه به اهمیت افعال خود دارند، ولی از نیت و مطابقت سنت یا یکی از این دو غافل است.

وی افزود: دیندار واقعی کسی است که:

اولا کار خود را با نیت درست انجام می دهد و حرف و کار و حرکاتش به خاطر دیده شدن و ریا و چشم هم چشمی و... نیست.  

ثانیا به این نکته توجه دارد که کار او مطابق سنت الهی باشد و مخالف سنت نباشد؛ مثلا به خیال خود با نیّت پاک از کسی دزدی می کند و به افراد فقیر می دهد، یا با نیت پاک از راه قمار و حرام، پول برای افراد بی بضاعت جمع می کند؛ در این مثال ها اگر چه فرد نیت درستی دارد، ولی کار او مخالف سنت الهی است و این کار در منظر خدا درست نیست؛ گرچه شخص در ظاهر کار درستی انجام می دهد.

ثالثا دیندار حقیقی کسی است که هم نیت او درست و الهی است و هم فعل و کار او مطابق سنت الهی است و هم در زندگی خود توجه به اهمیت ها دارد.

استاد فتحی خاطرنشان کرد: این مرحله در رشد و تعالی انسان خیلی مسأله مهمی است و بیشتر افراد به این نکته توجه نمی کنند و کارشان گرچه عبادت است؛ ولی عبودیت نیست و آنچه انسان را بالا می برد عبودیت است نه عبادت.

وی در ادامه بیان کرد: عبادت این است که دو مرحله اول رعایت شود؛ یعنی کار شخص با نیت الهی و مطابق سنت الهی باشد ولی آنچه انسان را وارد مرحله عبودیت می کند توجه به نکته سوم است. به عنوان مثال شخصی که نماز و روزه و خمس و زکات و ... را به خوبی انجام می دهد؛ ولی به این نکته توجه ندارد که کدام کار در این لحظه اهمیت بالایی دارد.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: امیر المومنین علیه السلام در حال نماز بودند، او وقتی نماز می خواند از تمام هستی بریده می شود و غرق در عبادت خدا می گردد، ولی با تمام حالت عرفانی خود در نماز وقتی فقیری وارد مسجد می شود و درخواست کمک می کند، اهمیت کمک کردن به سائل را بیشتر از توجه در نماز می داند و با اشاره و در حال رکوع انگشتر خود را به سائل می دهد. این آیه مبارکه به اتفاق مفسرین عامه و خاصه در شان علی (ع) نازل شده است، و آن حضرت بوده که در حال رکوع زکات و صدقه داده است.

این آیه مبارکه به اتفاق مفسرین عامه و خاصه در شان علی (ع) نازل شده است، و آن حضرت بوده که در حال رکوع زکات و صدقه داده است. «انما ولیکم الله و رسوله والذین آمنوا الذین یقیمون الصلوه و یوتون الزکوه و همراکعون» (مائده: 55)

 اگر او انگشتر خود را انفاق نمی کرد، گناهی نکرده بود و نمازش عبادت بود و ثواب داشت؛ ولی چون توجه به اهمیت ها دارد نماز او به عبودیت تبدیل می شود و ما در این نکته مشکل اساسی داریم و می گوییم حالا بذار نماز بخونیم یا یک کس دیگری پیدا میشود و کمک می کند؛ ولی کسی که توجه به اهمیت ها دارد، خود را اسیر عبادت ها نمی کند و مهمترین کار را در هر لحظه انجام می دهد؛ گرچه در ظاهر مردم بگویند عبادت خود را انجام نداد.

وی افزود: اتفاقا الان یک عده می گویند شما می گویید حضرت علی علیه السلام تمام حواسش به خدا است، پس چگونه است که حواسش به فقیر بوده است!؟ در حالی که آنها از این فرمول مذکور غافل هستند و نمی دانند حضرت امیر در همه حالات خود توجه به اهمیت ها دارد و خود را اسیر عبادت ظاهری نمی کند و در حال نماز که عبادت است، عبادت مهمتری را در قالب زکات انجام می دهد و این نشانه ی عبودیت و رشد و فلاح است.

/270/260/22/