استاد اکبرنژاد مطرح کرد؛

دو حکمت از حکمت های نهج البلاغه

استاد توکل اکبرنژاد از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به شرح فقراتی از سخنان امیر مؤمنان علیه السلام در نهج البلاغه پرداخت.

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: ارتحال مرجع عالیقدر آیت الله العظمی علوی گرگانی اعلی الله مقامه الشریف را تسلیت عرض می کنم؛ ان شاء الله با اولیاء طاهرین محشور باشند؛ و همین طور، لعنت و نفرین بر دشمنان اسلام و قرآن، بر آل یهودی که هشتاد و یک نفر از جوانان بی گناه را در یک روز گردن زدند؛ اف بر این سازمان های بین الملل که علنا از ظالمین حمایت می کنند.

 

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: درورد و سلام خدا بر امیر مؤمنان علی علیه السلام و همسر گرامی شان، فاطمه زهرا سلام الله علیها که هدفی جز خدا و هدایت بندگان خدا نداشتند؛ امیر مؤمنان علیه السلام می فرماید:

«وَ قَالَ ع‏ أَقِيلُوا ذَوِي الْمُرُوءَاتِ عَثَرَاتِهِمْ‏ فَمَا يَعْثُرُ مِنْهُمْ عَاثِرٌ إِلَّا وَ [يَدُهُ بِيَدِ اللَّهِ‏] يَدُ اللَّهِ بِيَدِهِ يَرْفَعُهُ‏»

از اشتباهات کوچک صاحبان مروت و سخا و احسان و انفاق، صرف نظر کنید و آنها را زیر ذره بین نگذارید؛ چرا که آنها نیکوکاران جامعه هستند؛ لغزش های کوچک آنها را بزرگ نکنید. هر کس از اشتباهات آنها صرف نظر کند، دست او در دست خدا است و حتما او را بالا خواهد برد و او را کمک خواهد کرد.

 

وی افزود: علی علیه السلام می فرماید: «السخی یکشف المحبة و یزیّن الاخلاق» سخاوت موجب  محبت خدا و بندگان خدا برای سخاوتمندان می شود و اخلاق درونی و بیرونی را زینت می دهد. واقعا انسان از فرمایشان امیر مؤمنان علیه السلام لذت می برد؛ کلامی که هم اثر دنیوی و هم اخروی دارد.

 

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: «السخی من اخلاق الانبیاء» سخاوت از خصوصیت های اخلاقی انبیا علیهم السلام هستند «و هو عماد الایمان» در حالتی که سخی ستون ایمان هستند. سخاوت ایمان را استحکام می بخشد.

 

وی اضافه نمود: نبی اکرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمود: «السخیّ قریبٌ من الله قریبٌ من الناس و قریب من الجنة»؛ بعد از ماده «قرب» باید «الی» بیاید. «من» در اینجا به  معنای «الی» است. «قریب» هم صفت مشبهه است. سخاوتمند نزدیک به خدا و نزدیک به مردم و نزدیک به بهشت است و آخرالامر انسان را به بهشت می رساند.

«وَ قَالَ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : اَلسَّخِيُّ قَرِيبٌ مِنَ اَللَّهِ قَرِيبٌ مِنَ اَلنَّاسِ قَرِيبٌ مِنَ اَلْجَنَّةِ بَعِيدٌ مِنَ اَلنَّارِ وَ اَلْبَخِيلُ بَعِيدٌ مِنَ اَللَّهِ بَعِيدٌ مِنَ اَلنَّاسِ بَعِيدٌ مِنَ اَلْجَنَّةِ قَرِيبٌ مِنَ اَلنَّارِ وَ اَلْجَاهِلُ اَلسَّخِيُّ أَحَبُّ إِلَى اَللَّهِ مِنَ اَلْعَابِدِ اَلْبَخِيلِ.» (إرشاد القلوب، جلد ۱، صفحه ۱۳۶؛ عنوان باب: الجزء الأول الباب الثالث و الأربعون في السخاء و الجود)

 

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: رسول گرامی اسلام می فرماید: غذاى بخشنده و سخی، داروست؛ چون با رغبت می بخشد؛ و غذاى بخيل، درد است.«طعامُ السَّخِيِّ دَواءٌ و طعامُ الشَّحِيحِ داءٌ» (بحار الأنوار : 71/357/22(

 

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: امام عسكرى عليه السلام می فرماید: همانا بخشندگى را اندازه اى است، كه اگر از آن فراتر رود، اسراف است؛ و دور انديشى و احتياط را اندازه اى است، كه چون از آن تجاوز شود، بزدلى است؛ و صرفه جويى را حدّى است، كه اگر از آن فراتر رود، بخل است؛ و شجاعت را نيز اندازه اى است، كه فراتر از آن تهوّر و بى باكى است.

«الإمامُ العسكريُّ عليه السلام: إنّ للسَّخاءِ مِقْدارا فإنْ زادَ علَيهِ فهُو سَرَفٌ ، و للحَزْمِ مِقْدارا فإنْ زادَ علَيهِ فهُو جُبْنٌ ، و للاقْتِصادِ مِقْدارا فإنْ زادَ علَيهِ فهُو بُخْلٌ، و للشَّجاعَةِ مِقْدارا فإنْ زادَ علَيهِ فهُو تَهوُّرٌ». (بحار الأنوار: 69/407/115)

 

استاد توکل اکبرنژاد در ادامه گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین در کلامی دیگر می فرماید:

«وَ قَالَ ع‏ قُرِنَتِ الْهَيْبَةُ بِالْخَيْبَةِ 4451 وَ الْحَيَاءُ بِالْحِرْمَانِ‏ 4452 وَ الْفُرْصَةُ تَمُرُّ مَرَّ السَّحَابِ فَانْتَهِزُوا فُرَصَ الْخَيْر» (نهج البلاغة (للصبحي صالح)؛ ص 471)

 

وی افزود: امام علی عليه السّلام در نكوهش ترس و شرمندگى بيجا و از دست دادن فرصت فرموده است‏ ترس همراه زيان و شرمندگى پيوسته نوميدى است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله فرموده است: «الحياء حياءان حياء عقل و حياء حمق، فحياء العقل هو العلم و حياء الحمق هو الجهل»

 

وی اضافه نمود: مجلسىّ «رحمه اللّه» در مجلّد پانزدهم كتاب بحار الأنوار پس از نقل اين روايت از كتاب كافى مى‏ نويسد: فرمايش پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله دلالت مي كند بر اينكه حياء بر دو قسم است؛ يكى ممدوح و آن حيائى است كه ناشى از عقل و خردمندى است به اينكه شخص از چيزى شرمنده باشد كه عقل صحيح يا شرع به زشتى آن حكم كند، مانند شرمندگى از گناهان و ناشايسته ‏ها، و ديگرى مذموم و آن حيائى است كه ناشى از حمق و بى‏ خردى است؛ به اينكه شخص شرمنده شود از كارى كه عوامّ مردم آن را زشت پندارند و در واقع زشت نيست و عقل صحيح و شرع بآن حكم مى‏نمايد؛ مانند شرمندگى از پرسش مسائل علميّه يا به جا آوردن عبادات شرعيّه)

 

استاد توکل اکبرنژاد خاطرنشان کرد: امیر مؤمنان علیه السلام در ادامه می فرماید: فرصت (وقت مناسب) مانند ابر گذرنده مى ‏گذرد، پس فرصت هاى نيكو را از دست ندهيد.

/270/260/21/

ج, 01/19/1401 - 17:02