به مناسبت فرا رسیدن نیمه رمضان الکریم و ولادت با سعادت سید و آقای جوانان بهشتی، ابامحمد حسن بن علی المجتبی علیهما السلام، استاد منصور جعفرزاده جهرمی از اساتید حوزه علمیه قم با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به گفتگو پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: امام حسن مجتبی علیه السلام از پنج تن آل عبا هستند؛ و یکی از پنج نوری هستند که خداوند متعال قبل از خلقت حضرت آدم علیه السلام در عرش خداوند بودند؛ و حضرت آدم علیه السلام وقتی آن ترک اولی را که داشتند، آن اسماء مقدسه به او عرضه شد و توبه حضرت آدم علیه السلام به واسطه آن انوار مقدسه پذیرفته شد.

وی افزود: ابوهریره با همه تعصّبی که دارد، این روایت را نقل کرده است که حاوی نکات مهمّی است:

«قَالَ رَسُولُ اللهِ صلی الله علیه و آله لَمَّا خَلَقَاللهُ تَعَالَی آدَمَ اَبَا الْبَشَرِ وَ نَفَخَ فِیهِ مِنْ رُوحِهِ، اِلْتَفَتَ آدَمَ یَمْنَةَ الْعَرْشِ فَاِذَا فِی النُّورِ خَمْسَةَ اَشْبَاحٍ سُجَّداً وَ رُکَّعاً. قَالَ آدَمُ: هَلْ خَلَقْتَ اَحَداً مِنْ طِینٍ قَبْلِی؟ قَالَ: لَایَا آدَمُ. قَالَ:‌ فَمَنْ هَؤُلَاءُ الْخَمْسَةُ الْاَشْبَاحُ الَّذِی اَرَاهُمْ فِی هِیْئَتِی وَ صُورَتِی؟ قَالَ: هَؤُلَاءِ خَمْسَةٌ مِنْ وُلْدِکَ لَوْلَاهُمْ مَا خَلَقْتُکَ هَؤُلَاءِ خَمْسَةٌ شَقَقْتُ لَهُمْ خَمْسَةَ اَسْماءٍ مِنْاَسْمَائِی، لَوْلَاهُمْ مَا خَلَقْتُ الْجَنَّةَ وَ النَّارَ، وَ لَا الْعَرْشَ وَ لَا الْکُرْسِیَّ، وَ لَا السَّمَاءَ وَ لَا الْاَرْضَ، وَ لَا الْمَلَائِکَةَ وَ لَا الْاِنْسَ وَ لَا الْجِنَّ»؛ رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: هنگامی که خدای متعال آدم ابوالبشر را آفرید و از روح خود در او دمید. آدم به ‌جانب راست عرش نظر افکند،‌ آنجا پنج شبح غرقه در نور به حال سجده و رکوع مشاهده کرد، عرض کرد: خدایا! قبل از آفریدن من کسی را از خاک خلق کرده ‌ای؟. خطاب آمد: نه،‌ نیافریده ‌ام. عرض کرد: پس این پنج شبح که آنها را در هیئت و صورت همانند خود می ‌بینم، چه کسانی هستند؟. خدای تعالی فرمود: این پنج تن از نسل تو هستند، اگر آنان نبودند،‌ تو را نمی ‌آفریدم، نام‌ های آنان را از اسامی خود مشتق کرده ‌ام (و خود آنان را نام نهاده ‌ام) اگر این پنج تن نبودند، نه بهشت و دوزخ را می‌آفریدم و نه عرش و کرسی، نه آسمان و زمین و نه فرشتگان و انس و جن را.

«فَاَنَا الْمَحَمُودُ وَ هَذَا مُحَمَّدٌ، وَ اَنَا الْعَالِی وَ هَذَا عَلِیٌّ، وَ اَنَا الفَاطِرُ وَ هَذِهِ فَاطِمَةُ، وَ اَنَا الْاِحْسَانُ، وَ هَذَا الْحَسَنُ، وَ اَنَا الْمُحْسِنُ وَ هَذَا الْحُسَیْنُ. آلَیْتُ بِعِزَّتِی اَنْ لَا یَأتِینِی اَحَدٌ به مثقال ذَرَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ مِنْ بُغْضِ اَحَدِهِمْ اِلَّا اَدْخَلُهُ نَارِی وَ لَااُبَالِی یَا آدَم. هَؤُلَاءِ صَفْوَتِی به هم اَنَجِّیْهِمْ وَ به هم اُهْلِکُهُمْ فَاِذَا کَانَ لَکَ اِلَیَّ حَاجَةً فَبِهَؤُلَاءِ تَوَسَّلْ. فَقَالَ النَّبِیُّ: نَحْنُ سَفِینَةُ النَّجَاةِ،‌ مَنْ تَعَلَّقَ بِهَا نَجَی وَ مَنْ حَادَ عَنْهَا هَلَکَ فَمَنْ کَانَ اِلَی اللهِ حَاجَةَ فَلْیَسْاَلْ بِنَا اَهْلَ الْبَیْتِ»؛ من محمودم و این محمد است. من عالی‌ ام و این علی است. من فاطرم و این فاطمه است. من (قدیم) الاحسانم، و این حسن است. و من محسنم و این حسین است. به عزّتم سوگند! هر بشری به مقدار ذرّه بسیار کوچکی کینه و دشمنی هر یک از آنان را در دل داشته باشد، او را در آتش دوزخ می ‌افکنم و باکی ندارم. یا آدم! این پنج تن برگزیدگان من هستند و نجات و هلاک هر کس وابسته به (حُبّ و بغض) آنها است. ای آدم! هر وقت از من حاجتی داشتی، به آنان متوسل شو! (ابوهریره) می‌ گوید: پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله در ادامه فرمود: ما پنج تن کشتی نجاتیم، هر کس با ما باشد نجات یابد‌ و هر کس که از ما روگردان شود، هلاک گردد.، پس هر کس حاجتی از خدا می‌خواهد به وسیله ما اهل ‌بیت از خدا درخواست کند. (ارجح المطالب، ص 461)

این روایت را شیخ الاسلام حموینی در «فرائد» نقل کرده است. (فرائد السمطین،‌ ابواسحاق ابراهیم حَمَوینی جُوینی، مؤسسة المحمودی، بیروت، اول، 1398 ق، (2 جلد)، ج 1، ص36 ـ 37، ح 1)

مرحوم علامه امینی در «الغدیر» این حدیث را از ابوهریره و شیخ الاسلام حموینی و خطیب خوارزمی در «مناقب» ص 252 و... نقل نموده است. (الغدیر، عبدالحسین امینی، ج2، ص300 ـ 301)

استاد منصور جعفرزاده در ادامه خاطرنشان کرد: سفارشاتی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نسبت به امام حسن مجتبی علیه السلام داشتند، توضیح واضحات است. اما موضوعی که امروز مورد گفتگو قرار می گیرد، مظلومیت امام حسن مجتبی علیه السلام حتی بین خودِ شیعیان است. حضرت علیه السلام با آن مقام منیع و ممتاز خودشان گاهی بین خود شیعیان هم آن گونه که باید و شاید، مورد اهمیت واقع نشده اند و گاهی احساس می شود که نسبت به بعضی از معصومین علیهم السلام شاید کم لطفی شده باشد. شاید یکی از علت های این امر، دسیسه های دشمنان حضرت علیه السلام بوده باشد.

وی افزود: امام حسن مجتبی علیه السلام به صورت حقیقی، زمینه ساز قیام بزرگ امام حسین علیه السلام بوده اند. اگر آن فداکاری حضرت نبود و آن نبود که آبرویشان را در میان گذاشتند، قیام امام حسین علیه السلام شکل نمی گرفت.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: کار امام حسن مجتبی علیه السلام سخت تر هم بود؛ چرا که حتی مؤمنین هم به حضرت علیه السلام جسارت می کردند؛ حرف هایی می زدند که حتی برای یک عالم عادی هم جسارت بود؛ چه برسد به امامی معصوم علیه السلام؛ اما حضرت علیه السلام برای حفظ اسلام و به خاطر حفظ میراث نبوی تن به صلح دادند تا محیط برای قیام امام حسین علیه السلام آماده بشود؛ از این رو حضرت علیه السلام به گردن مسلمان ها و بشریت حق عظیمی دارند؛ حقی که گاه مغفول واقع می شود.

وی اضافه نمود: وظیفه ما است که بزرگداشت حضرت را با شکوه تمام انجام بدهیم و ان شاء الله خداوند ما را از شیعیان واقعی آن حضرت قرار بدهد و شفاعت حضرت علیه السلام را در قیامت نصیب همه ما بگرداند.

/270/260/21/