به مناسبت فرا رسیدن دوازدهم فروردین و روز «جمهوری اسلامی» استاد علی سپهری از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به این موضوع پرداخت: « جمهوری اسلامی چیست و تفاوت آن با دیگر جمهوری ها چه می باشد.»

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: درباره موضوع گفتگو ابتدا باید معنای جمهوری به خوبی تبیین بشود؛ جمهوری به معنای توده همه مردم است که هدف واحد و روش سیاسی و اجتماعی واحدی را دنبال می کنند.

وی افزود: بنا بر این تعریفی که بیان شد، بعضی یا عده ای از مردم را جمهور نمی گویند؛ و یا اگر توده مردم و همه مردم اتفاق داشتند، اما هدفشان واحد نبود، بلکه هر گروه، ممتاز از دیگری هدفی برای خود تعیین کرده بودند، به آن جمهوری نمی گویند؛ حتی اگر همه مردم اتفاق داشتند و هدف واحدی را اتخاذ کردند، اما روشی جدای از یکدیگر اتخاذ کرده باشند، باز هم به آن جمهوری بیان نمی شود؛ از این رو در تعریف «جمهوری» سه قید اساسی وجود دارد؛

الف: توده مردمی که هدف دارند

ب: وحدت در هدفشان دارند

ج: اتحاد در روش سیاسی و اجتماعی دارند.

استاد علی سپهری در ادامه بیان کرد: جمهوری و یا جمهور، گاهی اوقات، بدون پسوند است؛ مانند حکومت جمهور، یا جمهوری؛ و گاهی با پسوند مردمی محض است؛ مانند «حکومت جمهوری دموکراتیک»، یا «جمهوری خلق چین.» در این دو حالت مفهوم همان مفهومی است که بیان شد و سه قید را دارد، مضافا به اینکه تعیین هدف سیاسی و اجتماعی در اختیار خود مردم و جمهور است؛ حال یا بدون واسطه و با رفراندوم، و یا با واسطه و توسط منتخب های ملت، روش سیاسی و اجتماعی اتخاذ می شود.

وی افزود: گاه جمهور و جمهوری مرکب از مردم و مکتب و تلفیقی از خلق و خالق است. مانند «جمهوری دموکراتیک اسلامی»؛ یا «جمهوری خلق مسلمان» یا «جمهوری خلق عرب مسلمان». در این نوع از حکومت ها مفهوم جمهور یا جمهوری همان سه قید اخذ شده است، مضافا با در نظر گرفتن اوضاع اجتماع و وضعیت اجتماعی پیروان آن مکتب لحاظ می شود؛ یعنی وضعیت اجتماعی مردمی که مسلمان هستند، آن اصل است؛ و عنایتی به قوانین و احکام آن مکتب یا اسلام نمی شود.

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: در این جمهوری با پسوند تلفیقی از خلق و خالق، طبیعتا هماورد و خودیاری و هماهنگی ملی محض به اجرای مصوبات مردمی می انجامد و به وضوح در چنین جمهوری، قانون الهی و مکتبی سهمی ندارد؛ و اگر قانون الهی لحاظ بشود، تحت سایه رأی و خواست مردم، به طوری که به سود آنها باشد، حساب می شود. اگر قانون الهی که به سود مردم نباشد، در این نوع از حکومت ها کارآیی ندارد و حساب نمی شود.

وی در ادامه بیان کرد: در پایان باید بگوییم یک نوع جمهوری داریم که با پسوند اسلامی است؛ یعنی «جمهوری اسلامی»؛ طبیعتا در این نوع حکومت، پیوند جمهور و توده با کشور داری و منابع درآمدی و با روابط داخلی و خارجی، همه و همه توسط اسلام و احکام اسلامی و مکتب اسلام، معین و مشخص می شود.

استاد سپهری خاطرنشان کرد: در اینجا سود و منافع صرف ملت ملاحظه نشده است؛ بلکه منافع ملتی که مورد تأیید اسلام است مورد توجه است. ممکن است منافع ملت در گرو ارتباط و تسلیم در مقابل دشمنان اسلام باشد؛ اما هرگز و هرگز اسلام چنین اجازه ای را نمی دهد که رابطه و تسلیم در برابر دشمنان اسلام ایجاد شود.

وی افزود: در چنین حالتی رابطه اسلام و جمهوری به این صورت است که اسلام، ولیّ جمهوری است؛ نه وکیل، نه مشاور، نه معاون، نه کفیل، نه ضامن و ضمین و نه عناوین حقوقی دیگر؛ بلکه پیوند جمهور و توده مردم، با اسلام، و مکتب اسلام، پیوند ولایی است. در این پیوند ولایی است که جمهور، نیازمند وجود عینی والی و حاکم اسلامی است؛ که خداوند متعال والیان را منصوب نموده است و در عصر غیبت ولی عصر ارواحنا فداه زمینه ولایت در فقیهی که از فقاهت و عدالت برخوردار است، آماده سازی شده است.

استاد سپهری خاطرنشان کرد: به همین دلیل است که وقتی مردم ایران با اشاره فقیه جامع الشرایط عادل علیه حکومت پهلوی قیام می کند و حکومت پهلوی و حکومت شاهنشاهی و طاغوتی را نابود می کند، بعد، امام راحل برای اینکه جمهوریت در نظام اسلامی به ظهور برسد، دستور به رفراندوم و همه پرسی می دهد؛ و جمهور، شیوه حکومت سیاسی و اجتماعی را به رأی می گذارد و رأی می دهند. امام هم سفارش می کند که اگر می خواهید رأی بدهید، به «جمهوری اسلامی» رأی بدهید؛ نه یک کلمه کم و نه یک کلمه زیاد.

وی اضافه نمود: در این همه پرسی، دوازدهم فروردین هزار و سیصد و پنجاه و هشت، مردم شریف ایران، بیش از نود و هشت درصد به جمهوری اسلامی رأی آری دادند و نظر خودشان را اعلام نمودند. بنابراین در جمهوری اسلامی، مردم، توده مردم، جمهور مردم در این نوع نگاه، بر خلاف نگاه های حکومتی دیگر، امانت الهی هستند و ولی مسلمین و امام امّت، امین الله است و باید حافظ و نگهدار و محافظ جمهوریت باشد؛ چنانکه در قرآن کریم از زبان حضرت موسی علیه السلام نقل می شود: «ان ادوا عباد الله انی لکم رسول امین» خودش را به عنوان کسی که رسول و امین است و حافظ منافع مردم است، معرفی می کند.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: البته باید بدانیم که تا رسیدن به جامعه اسلامی راه طولانی را در پیش داریم؛ تشکیل حکومت اسلامی در قالب جمهوری اسلامی نقطه شروع برای رسیدن به جامعه نمونه اسلامی با محوریت دستورات خداوند متعال است.

 استاد علی سپهری خاطرنشان کرد: باید توجه داشت که رأی آری بیش از نود و هشت درصد مردم به جمهوری اسلامی، یک اجماعی است که در تاریخ برای اولین بار برای جمهوری اسلامی ثبت شده است و به عنوان نقطه عطفی در تاریخ ایران می درخشد. این رأی آری به جمهوری اسلامی فریاد پیام استکبار ستیزی و استبداد ستیزی را سر داده است و اطاعت از خداوند و دستورات خداوند و اطاعت از حکومت معصومین و در عصر غیبت، اطاعت از ولایت فقیه عادل جامع الشرایط را سر می دهد. چنین حکومتی در سال هزار و سیصد و پنجاه و هشت به عنوان یک حکومت نمونه و الگوی جدید از شیوه حکومت داری به جهانیان معرفی شده است.

وی افزود: در چهلم دوم انقلاب هستیم و مقام معظم رهبری با ابلاغ بیانیه گام دوم انقلاب فرمودند که ما الحمد لله، این دوره را بدون خیانت به آرمان های انقلاب،  با فراز و نشیب هایی که دشمنان داخلی و خارجی ایجاد کردند، به سلامت پشت سر گذاشتیم و در برابر همه وسوسه هایی که غیر قابل مقاومت به نظر می رسید، ایستادگی کردیم و از کرامت خود و اصالت شعارهایش صیانت نمودیم. این انقلاب ما وارد مرحله دوم خود، که خود سازی و جامعه پردازی و تمدن سازی است، شده است. نسلی که در آینده می آید، کار عظیم و بزرگی دارد و باید تمدن سازی اسلامی جهانی را کلید بزند و به حول و قوه الهی این امر، شدنی است.

/270/260/21/