به مناسبت فرا رسیدن هشتم شوال و سالگرد تخریب بقیع، استاد اسماعیل نوری از اساتید برجسته حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به ابعاد گوناگون این جنایت تلخ پرداخت.

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: تخریب حرم مطهر ائمۀ بقیع علیهم السلام به دست وهابیون، در هشتم شوال سال 1343 ق روی داده است. وهابیون کور دل، با خیال باطل خود می ­پندارند که ساختن حرم، مسجد، گنبد و بارگاه در کنار مدفن بزرگان دین شرک است! بر اساس همین عقیدۀ باطل مقبرۀ بزرگان دین را در مکه و مدینه تخریب کردند. از آن جمله حرم مطهر چهار معصوم (امام حسن، امام سجاد، امام باقر و امام صادق علییهم السلام) در بقیع را تخریب کرده و اموال آن را به غارت بردند، فقط حرم شریف نبوی را از ترس مسلمانان نتوانستند تخریب کنند. (ر. ک: تقویم شیعه، عبدالحسین نیشابوری، دلیل ما، قم، چاپ نهم، 1388 ش، ص 306 و 307) در حالی که جواز و مطلوبیت این عمل (ساختن حرم) علاوه بر سنت پیامبر اسلام، از آیات قرآن نیز استفاده می ­شود.

استاد اسماعیل نوری در ادامه بیان کرد: یکی از آن آیات، آیۀ 21 سورۀ کهف دربارۀ «اصحاب کهف» است که می­ فرماید:

(إِذْ يَتَنازَعُونَ بَيْنَهُمْ أَمْرَهُمْ فَقالُوا ابْنُوا عَلَيْهِمْ بُنْياناً رَبُّهُمْ أَعْلَمُ بِهِمْ قالَ الَّذِينَ غَلَبُوا عَلى‏ أَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً)؛ «آن گاه كه [مردم] دربارۀ آنها (اصحاب کهف) با يكديگر به گفتگو پرداختند؛ [گروهى كه بى‏اعتقاد بودند] گفتند: بر [دهانۀ‏] آن [غار] بنایى بسازيد [تا از نظر پنهان شوند و اجساد آنان را به حال خود رها كنيد] پروردگارشان به [حال‏] آنان آگاهتر است. [ولى‏ سرانجام] کسانی كه حقيقت داستان آنها را درک كرده بودند [و آن را دليلی آشکار بر رستاخيز مى‏ديدند]، گفتند: ما حتماً در کنار [مدفن] آنان مسجدی مى‏سازيم [تا خاطرۀ آنان فراموش نشود و همواره یادشان باقى بماند].»

وی افزود: از عبارت «لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَسْجِداً» استفاده می­ ­شود: ساختن مسجد بر مزار اولياى خدا، ريشۀ قرآنى دارد. آثار مقدس بايد در مكان‏ هاى مقدس و به مناسبت ‏هاى مقدس باشد. مسجد در كنار غار يكتاپرستان مهاجر، ارزش بيشترى دارد. (تفسیر نور، محسن قرائتی، ج 7، ص 156)

این استاد برجسته حوزه علمیه قم اضافه نمود: از آیۀ فوق، استفاده می­ شود: پس از زنده شدن «اصحاب كهف»  و مرگ دوبارۀ آنها، نزاع و كشمكش بين طرفداران مسالۀ معاد جسمانى، و مخالفان آنها در گرفت: مخالفان سعى داشتند كه داستان «اصحاب كهف» به دست فراموشى سپرده شود، و اين دليل دندان ‏شكن را از دست موافقان معاد بگيرند؛ از این رو پيشنهاد كردند درِ غار گرفته شود، تا براى هميشه از نظر مردم پنهان گردند، و مى ‏گفتند: زياد از آنها سخن نگوئيد، آنها سرنوشت اسرارآميزى داشتند كه پروردگارشان از وضع آنها آگاهتر است، بنا بر اين داستان آنها را رها كنيد و به حال خودشان واگذاريد.

در حالى كه مؤمنان راستين كه از اين امر آگاهى يافته بودند و آن را سند زنده ‏اى براى اثبات رستاخيز به مفهوم حقيقيش مى‏ دانستند، سعى داشتند اين داستان هرگز فراموش نشود، و بنابراین گفتند: ما در كنار مدفن آنها مسجد و معبدى مى‏ سازيم تا مردم ياد آنها را هرگز از خاطره‏ ها نبرند، به علاوه از روح پاك آنها استمداد طلبند. (تفسیر نمونه، آیة الله مکارم و همکاران، ج 12، ص 419)

استاد نوری خاطرنشان کرد: قرآن کریم، موضوع ساختن مسجد در كنار آرامگاه اصحاب کهف را، با لحن موافق بیان کرده و اين، نشان مى ‏دهد كه ساختن عبادتگاه به احترام قبور بزرگان دين، نه تنها حرام نيست - آن چنان كه وهابي ها مى ‏پندارند- بلكه كار خوب و شايسته‏ اى است.

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه  بیان کرد: اصولا، بناهاى يادبود كه خاطرۀ افراد برجسته و با شخصيت را زنده مى ‏دارد، هميشه در ميان مردم جهان بوده و هست، و يک نوع قدردانى از گذشتگان، و تشويق براى آيندگان، در آن كار نهفته است، اسلام نه تنها از اين كار نهى نكرده، بلكه آن را مجاز شمرده است.

وی افزود: وجود اينگونه بناها يک سند تاريخى بر وجود اين شخصيت­ ها و برنامه و تاريخشان است، به همين دليل، پيامبران و شخصيت­ هايى كه قبر آنها متروک مانده تاريخ آنها نيز مورد ترديد و غفلت قرار گرفته است.

استاد نوری خاطرنشان کرد: اين نيز، واضح است كه: اين گونه بناها كمترين منافاتى با مسئلۀ توحيد و اختصاص پرستش به «اَلله» ندارد؛ زيرا «احترام»، مطلبى است، و «عبادت» و پرستش مطلبى ديگر. (همان، ص 425 و 426.)

/270/260/22/