به مناسبت  ششم ذی القعده، مصادف با روز بزرگداشت حضرت احمد بن موسی علیه السلام شاهچراغ، فرزند برومند امام موسی کاظم علیه السلام، استاد استوار از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به ابعاد شخصیت این امامزاده واجب التعظیم پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: «السلام علیک یا سید السادات الاعاظم احمد بن موسی الکاظم علیه السلام» شخصیت فرزندان حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام و اثرگزاری آنها بر فرهنگ معنوی و انسانی جامعه، جایگاه بسیار پر رنگ و برجسته ای است؛ مخصوصا وقتی نگاه می کنیم، می بینیم تأثیرگزاری حضرت موسی بن جعفر علیهما السلام بر جامعه ایرانی و تبدیل شدن ایران، به یک پایگاه محبان اهل بیت علیهم السلام نقش قابل انکار نیست.

وی افزود: در بین فرزندان آن حضرت، جناب احمد بن موسی شاهچراغ، شخصیت برجسته ای دارد؛ یکی از فرزندان متشخص و با نفوذ حضرت است که خیلی مورد علاقه حضرت علیه السلام بوده است؛ شیخ مفید در کتاب «الإرشاد» خود، زمانی که از فرزندان امام کاظم علیه‌ السلام نام می ‌برد و به معرفی مختصر ایشان می ‌پردازد، از او به بزرگی یاد کرده، می‌ نویسد؛ «کَانَ أَحْمَدُ بْنُ مُوسَى کَرِیماً جَلِیلًا وَرِعاً وَ کَانَ أَبُو الْحَسَنِ مُوسَى علیه السلام یُحِبُّهُ وَ یُقَدِّمُهُ وَ وَهَبَ لَهُ ضَیْعَتَهُ الْمَعْرُوفَةَ بِالْیَسِیرَةِ وَ یُقَالُ إِنَ‏ أَحْمَدَ بْنَ مُوسَى رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُ أَعْتَقَ أَلْفَ مَمْلُوک» یعنی «احمد بن موسی فردی کریم ‌النفس، جلیل القدر و پرهیزکار بود که پدرش او را دوست داشت و بر دیگر فرزندان مقدم می‌ کرد.

استاد استوار در ادامه بیان کرد: شاهچراغ شخصیتی بوده است که بسیار نیکوکار بوده است و افراد زیادی از کمک های ایشان بهره بردند؛ برده های زیادی به دستان حضرت آزاد گردیدند. در کنار شخصیت فرهیخته احمد بن موسی علیه السلام، در عین اینکه ایشان نیکوکار بوده است و عابد و زاهد بوده است و خدمات اجتماعی داشته است، آنچه بر برجستگی شخصیت او می افزاید، ولایت مداری ایشان بوده است؛ به همین خاطر به ایشان لقب «امین الولایة» داده اند؛ به خاطر نقش مؤثری که در ولایت مداری داشته است.

وی اضافه نمود: احمد بن موسی علیه السلام بعد از شهادت امام موسی بن جعفر علیهما السلام، فرزند ارشد به شمار می آمدند؛ و از این رو بعد از شهادت امام کاظم علیه السلام، مردم با ایشان بیعت کردند و حضرت هم به علت بی اطلاعی، پذیرفتند؛ چرا که فضای آن دوران، بسیار خفقان آور بوده است و حضرت امام کاظم علیه السلام جانشین خود را علنی اعلام نکرده بودند؛ اما با هدایت های ام احمد، مادر گرانقدر شاهچراغ علیه السلام از امامت امام رضا علیه السلام با خبر گردید.

این استاد حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: ام احمد از همسران با معرفت امام کاظم علیه السلام است که محدثه هم بوده است؛ ایشان به شاهچراغ علیه السلام بیان می کنند که امامت منصبی نیست که  توسط مردم انتخاب گردد. بلکه منصبی الهی است و منصبی است که خدای متعال قرار داده است و خدای متعال هم برادرت علی بن موسی الرضا علیه السلام را به امامت برگزیده است. حضرت شاهچراغ مردم را جمع کردند و به درب خانه امام رضا علیه السلام رفتند و با ایشان بیعت کردند؛ و اعلام کردند هر کس با من بیعت کرده است، بداند که من در بیعت برادرم علی بن  موسی الرضا علیه السلام هستم و او امام من  است؛ امام رضا علیه السلام هم به او فرمود: خدا به تو خیر دهد که حق را ضایع نکردی.

استاد استوار افزود: سفر شاهچراغ به ایران، بعد از سفر امام رضا علیه السلام به مرو بوده است؛ احمد بن  موسی علیه السلام به اتفاق جمعی از برادران و عموزادگان و شیعیان برای یاری امام رضا علیه السلام به مرو رفتند و از مدینه خارج شدند؛ که توسط حاکمان جائر آن زمان که مأموران دستگاه عباسی بودند، جلوی آنها گرفته شد و احمد بن موسی علیه السلام در فارس به شهادت رسید.

استاد محمد استوار از اساتید برجسته حوزه علمیه در بخش دیگری از گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید که به مناسبت روز بزرگداشت احمد بن موسی علیه السلام انجام می گیرد، خاطرنشان کرد: سؤال می شود که چرا دستگاه خلافت عباسی بر خلاف سیاست های خود، مبنی بر احترام به علی بن موسی الرضا علیه السلام و اعطای مقام ولایتعهدی، دست به شهادت برادر حضرت علیه السلام در شیراز می زنند.

وی افزود: در پاسخ باید بدانیم که ولایتعهدی امام رضا علیه السلام یک کنش گری اعتقادی از جانب مأمون و دستگاه عباسی نبود، بلکه به خاطر دخالت دادن امام رضا علیه السلام در فعالیت های بنی عباس و شناسایی و کنترل و همراه سازی شیعیان بوده است؛ در واقع اعطای مقام ولایت عهدی به امام رضا علیه السلام یک عملیات فریب بود که حضرت آن را خنثی کردند. بنابراین طبیعی است که اگر شیعیان و اهل بیت شاهچراغ آزادانه به راه خود ادامه می دادند، امکان کنشگری عملیاتی برای شیعیان وجود داشت که برای بنی عباس خطرآفرین بود. و نقشه های بنی عباس نقش بر آب می شد؛ از این رو تلاش بر این بود که اطرافیان حضرت امام رضا علیه السلام از حضرت دور نگاه داشته شوند.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه در ادامه بیان کرد: یکی از علت های مهم تبعید و انتقال حضرت به مرو به خاطر همین بود؛ که حضرت منزوی شوند و ارتباطشان با شیعیان قطع گردد.

/270/260/21/