استاد فاضل لنکرانی:

نباید به بهانه کارهای اجتماعی درس و بحث را تعطیل کرد

محمدجواد فاضل لنکرانی در جمع طلاب مرکز فقهی ائمه اطهار (ع)شعبه مشهد با اشاره به حدیث امام صادق(ع) «السلام أَیُّمَا أَهْلِ بَیْتٍ أُعْطُوا حَظَّهُمْ‏ مِنَ اَلرِّفْقِ‏ فَقَدْ وَسَّعَ اَللَّهُ عَلَیْهِمْ فِی اَلرِّزْقِ‏ وَ اَلرِّفْقُ فِی تَقْدِیرِ اَلْمَعِیشَهِ خَیْرٌ مِنَ اَلسَّعَهِ فِی اَلْمَالِ‏ وَ اَلرِّفْقُ لاَ یَعْجِزُ عَنْهُ شَیْ‏ءٌ وَ اَلتَّبْذِیرُ لاَ یَبْقَی مَعَهُ شَیْ‏ءٌ إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ رَفِیقٌ یُحِبُّ اَلرِّفْقَ‏»، اظهار کرد: حضرت می‌فرماید هر خانواده‌ای، هر گروهی، هر شخصی، که خدا حظّ آنها را از رفق به آنها داده، یعنی نعمت رفق به آنها داده؛ در لغت «رفق» هم به فتح العین و هم به کسر العین و هم ضمّ العین است و عمدتاً به معنای آسان گرفتن، مدارا کردن بیان شده است، شاید به بعضی از لغت‌ها به کسر العین به معنای دوستی هم باید یا به ضمّ‌ العین.

وی با تاکید بر آسان گرفتن و مدارا کردن، گفت: پیام مهم حدیث امام صادق(ع) این معناست که انسان امور را آسان بگیرد؛ این خیلی نکته تربیتی مهم و در مسئله سبک زندگی اسلامی جزء عناوین محوری است.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) با بیان اینکه رفق در امور و تقدیر معیشت و… از این تاکید برداشت می شود، ابراز کرد: باید انسان آسان بگیرد، به این معنا که مثلاً در غذا، خوراک، پوشاک، مسکن، فرش و… برایش فرقی نکند و امور را آسان بگیرد.

او در تشریح اهمیت رفق، با طرح این سوال که آیا اتلاف نعمت خدا نیست که فکر کنید من الآن فلان مجلس که می خواهم بروم به من احترام می شود یا نه؟ من را آن طوری که می خواهم در شأنم هست توجه می کنند یا نه؟ و… توضیح داد: خدا با بندگانش مدارا می کند و رفیق است؛ یعنی حتی رزق آن بنده ای که نهایت عصیان او را میکند، قطع نمی شود. ولو اینکه اینها به درد هدایت نمی‌خورند ولی اینطور نیست که رزقشان را قطع کند.

فاضل لنکرانی افزود: خدا رفیق است و دوست دارد بندگانش هم این صفت رفق و مدارا را داشته باشند.

او ادامه داد: امور را در زندگی فردی و اجتماعی آسان بگیریم. مثلاً یک استادی برای شما قرار دادند ممکن است استاد قویتر از این هم باشد اما رفق اینجا به این معناست که شما کنار همین استاد بنشین و درس بخوان.

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به اینکه اگر انسان رفق را به عنوان آن شاخص اصلی خودش قرار بدهد در هیچ چیز عاجز نمی شود و در هر امری غلبه پیدا می کند، گفت: به طور مثال اگر فردی با کسی که دشمن است یا مشکلی با همسایه دارد، مدارا کند، با رفق حل می شود.

او تصریح کرد: البته در خود روایت در مقابل رفق کلمه ی تبذیر هم آمده است. یعنی آدم با ریخت و پاش همه چیز را از دست می دهد و تبذیر را می‌توان در امور مالی و غیر مالی توسعه بدهیم.

فاضل لنکرانی با بیان اینکه من از خودم باید سؤال کنم که چقدر در امور رفق دارم؟ و اگر کسی بیاید به من اهانت کند تا چه اندازه ظرفیت دارم؟ و اگر در یک جمعی اهانت کند تا چه اندازه ظرفیت دارم؟ ابراز کرد: همه ما باید خودمان را مورد سؤال قرار بدهیم و واقعاً حیف است که عمر را هدر دهیم و از ملکات نفسانی و اخلاق ائمه علیهم السلام که هر یک از اینها برای بسیاری از صفات برجسته انسانی محور است، دور شویم.

او با بیان اینکه این رفق، انسان را از جهت روانی آرام می کند، تصریح کرد: اخلاق روی فکر و عقل ما تاثیر دارد و آن را رشد می دهد. وقتی شما رفق داشته باشید توان مقابله با مشکلات و حوادث را پیدا می کنید، زیرا آنهایی که رفق ندارند، در بحران ها قطعاً شکست می خورند و ضربه پذیر می شوند. بنابراین، این نفس را باید دائماً به این امور مثبت و جهات پسندیده عادت بدهیم.

رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار(ع) بر اهمیت انس با قرآن و دعا و ضرورت حضور طلاب در مسائل و بحران های اجتماعی اشاره و خاطرنشان کرد: البته نباید به بهانه کارهای اجتماعی درس و بحث را تعطیل کرد.

او بااشاره به آیه 122 سوره توبه «وَمَا کَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّهً ۚ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَهٍ مِنْهُمْ طَائِفَهٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَلِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ لَعَلَّهُمْ یَحْذَرُونَ» تصریح کرد: هدف اول طلبگی تفقه و شناخت دین است، اول تفقه بعداً «لِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا»، حالا اگر لِیُنْذِرُوا هم نشد خود «إذا أرادَ اللّه ُ بعَبدٍ خَیرا فَقَّهَهُ فی الدِّینِ» موضوعیت دارد.

آیت الله فاضل لنکرانی با تاکید بر این که شناخت دین انسان را عروج می دهد و نفس و عقل را بارور می کند، اظهار کرد: معتقدیم هر چه از علم دین را فرا بگیریم، نورانیت باطنی‌مان بیشتر می شود، بدون هیچ تردیدی ولو به حدیثٍ واحد باشد. آیا برای فهم کامل دین غیر از راه اجتهاد، راه دیگری وجود دارد؟

او با اشاره به ضرورت استعدادیابی، خطاب به طلاب بیان کرد: شناخت استعداد مسئله مسلمی است، شما باید ببینید ذوق خودتان بیشتر روی چه مباحثی است اعم از تاریخی، فقهی و کلامی … این را با بعضی از اساتید مطرح کنید، استاد می تواند خوب تشخیص دهد که استعداد شما در فقه و اصول هست یا نه؟

عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به آیه 269 سوره بقره « یُؤْتِی الْحِکْمَهَ مَنْ یَشَاءُ وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا وَمَا یَذَّکَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ»، اظهار کرد: در طلبگی تحیّر معنا ندارد؛ «یُؤْتِی الْحِکْمَهَ مَنْ یَشَاءُ»، این آیه هویّت طلبگی است؛ « وَمَنْ یُؤْتَ الْحِکْمَهَ فَقَدْ أُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا» این حکمت هویّت طلبگی ماست که در روایات از امام صادق علیه السلام روایت شده حکمت یعنی اطاعت خدا.

فاضل لنکرانی در پایان یادآور شد: اولین نتیجه تفقه در دین، اطاعت خداست، راه برای اطاعت خدا باز می شود، می داند چه چیز موجب اطاعت خدا می شود؛ آدمی که تفقه در دین کند برای او ورع و اجتناب از شبهات است؛ راه روشن است و ان‌شاء‌الله خدا هم کمک می کند.

ش, 03/07/1401 - 08:14