محمد تقی خواجوی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «خالق، صفتی از صفات الهی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از صفات خداوند که در آیات الهی می خوانیم و البته در دعای جوشن کبیر آمده است، این است. «هو الذی خلق الأشیاء من العدم»؛ او کسی است که تمام این عالم را از عدم به وجود آورده است.

وی افزود: خداوند متعال در آیات مختلف قرآن بحث خلقت را به میان می کشد. به عنوان نمونه: «يا أَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمُ الَّذي خَلَقَكُمْ وَ الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُون‏» (البقرة: 21) آن خدایی که شما را و قبل از شما را خلق کرد؛ باشد که پرهیزگار باشید.

وی افزود: وقتی به خلقت خودمان مراجعه می کنیم، در برخی از  آیات قرآن، خداوند متعال می فرماید: «من شما را از آب پست خلق کردم. «أَ لَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ ماءٍ مَهين‏» (المرسلات: 20)

در بعضی از آیات خلقت انسان را به خاک اسناد می دهد.

(آل ‏عمران: 59) «إِنَّ مَثَلَ عيسى‏ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُون‏»

(الرعد: 5) «وَ إِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ أَ إِذا كُنَّا تُراباً أَ إِنَّا لَفي‏ خَلْقٍ جَديدٍ أُولئِكَ الَّذينَ كَفَرُوا بِرَبِّهِمْ وَ أُولئِكَ الْأَغْلالُ في‏ أَعْناقِهِمْ وَ أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فيها خالِدُون‏»

(الكهف:  37) «قالَ لَهُ صاحِبُهُ وَ هُوَ يُحاوِرُهُ أَ كَفَرْتَ بِالَّذي خَلَقَكَ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ سَوَّاكَ رَجُلا»

(الحج:  5) «يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنْ كُنْتُمْ في‏ رَيْبٍ مِنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُضْغَةٍ مُخَلَّقَةٍ وَ غَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِنُبَيِّنَ لَكُمْ وَ نُقِرُّ فِي الْأَرْحامِ ما نَشاءُ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلاً ثُمَّ لِتَبْلُغُوا أَشُدَّكُمْ وَ مِنْكُمْ مَنْ يُتَوَفَّى وَ مِنْكُمْ مَنْ يُرَدُّ إِلى‏ أَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلا يَعْلَمَ مِنْ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْئاً وَ تَرَى الْأَرْضَ هامِدَةً فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَ رَبَتْ وَ أَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهيج‏»

(الروم: 20) «وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ إِذا أَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُون‏»

(فاطر: 11) «وَ اللَّهُ خَلَقَكُمْ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ مِنْ نُطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ أَزْواجاً وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‏ وَ لا تَضَعُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ وَ ما يُعَمَّرُ مِنْ مُعَمَّرٍ وَ لا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهِ إِلاَّ في‏ كِتابٍ إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسير»

استاد محمد تقی خواجوی خاطرنشان کرد: اگر خوب دقت کنیم، می بینیم که منافاتی بین این آیات وجود ندارد. آن خاک وقتی دانه گیاه در دل او قرار گرفت، آن دانه گیاه از خاک تغذیه می کند و آن دانه سرسبز می شود. آن حیوان و آن گوسفند، گیاه را می خورد؛ بعد از آنکه وارد بدن حیوان می شود، تبدیل به گوشت می شود. وقتی آن گوسفند را می خوریم، آن گوشت گوسفند وارد بدن ما می شود و در بدن ما به نطفه تبدیل می شود؛ پس می توانیم بگوییم مبدأ پیدایش انسان، نطفه است؛ اگر چند صفحه این ورق را عقب تر بزنیم، می توانیم بگوییم انسان از خاک پدید آمده است.

وی افزود: نطفه در رحم مادر قرار می گیرد. یکی از اسم های خداوند «خالق» است. به مقتضای خلقت، خداوند مصور است و صورتگری می کند. وقتی یک نقاش بخواهد نقاشی کند، نیاز به نور دارد. در یک جای تاریک محض نمی شود تا نقاشی کرد؛ نیاز به رنگ و بوم نقاشی دارد. خداوند نقّاش و مصوّری است که در رحم مادر، جایی که نور وجود ندارد، بدون رنگ، روی آب نقاشی می کند. سعدی اینگونه می سراید:

دهد نطفه را صورتی چون پری

که کرده ست بر آب، صورتگری

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: زمانی که این حرف را سعدی شیرازی می زند، حافظ می گوید: باید بلند شد.

خیز تا بر کِلکِ آن نقاش، جان افشان کنیم

کاین همه نقشِ عجب در گردشِ پرگار داشت

وی افزود: وقتی به اسم خالق می رسیم، این نکته را خداوند به همه ما می خواهد متذکر بشود و تلنگری برای ما باشد که «ای بنی آدم، من که از نطفه بدبو تو را این قدر زیبا خلق کردم، اگر روحت را به من بسپاری، وجود خودت را به من بسپاری، آن روحی را که درّنده خو است و گرگ درون تو است، روح تو را به مقام فرشته بودن می رسانم.

استاد محمد تقی خواجوی خاطرنشان کرد: خداوند به اقتضای رحمتش، خالق است و این خلقت، زیرمجموعه رحمت الهی قرار می گیرد. چون رحمتش شامل حال همه موجودات می شود، به اقتضاء رحمت، «خالق» است و چون خالق است، «مصور» نیز می باشد.