استاد محمد تقی خواجوی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «بصیر، یکی از اسماء الهی» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از اسم های خداوند، بصیر است؛ چرا که هم ظاهر و هم باطن را می بیند؛ در قرآن کریم می خوانیم: «أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى‏» (العلق: 14)؛ امام خمینی رحمت الله علیه می فرماید: «عالم، ممحضر خدا است»؛ چرا این بیان را ذکر می کنند. برای اینکه ما انسان ها تمایل داریم درون خود را وارونه نشان بدهیم و برای همدیگر، فیلم بازی کنیم.

وی افزود: در درون ما این احساس وجود دارد که اگر متوجه بشویم کسی ما را نمی بیند، هر کاری که می خواهیم می کنیم؛ حافظ می گوید:

واعظان کاین گونه بر محراب و منبر می کنند،

چون به خلوت می روند، آن کار دیگر می کنند

استاد خواجوی در ادامه بیان کرد: درست است که اسم واعظ را آورده است؛ اما واعظ یک نمونه است؛ همه انسان ها اینگونه هستند؛ همه انسان ها در جمع به گونه ای رفتار می کنند که  خودشان را خوب جلوه بدهند؛ اما در خلوت خود، نقش بازی نمی کنند. انسانی که معرفت داشته باشد به اینکه خداوند بصیر است و ظاهر و باطن انسان را می بیند، دیگر فیلم بازی نمی کند.

به می پرستی از آن نقش خود زدم بر آب

که تا خراب کنم، نقش خود پرستیدن

این استاد حوزه علمیه قم اضافه نمود: نقاش روی بوم نقاشی است که نقاشی می کند؛ کسی روی آب نمی تواند نقاشی بکشد؛ ما خود پرست هستیم. آن بت پرست شاید هفته ای یک مرتبه به بتکده برود و بت بپرستد؛ اما ما انسان ها گاهی هر لحظه فیلم بازی می کنیم.

وی افزود: اگر این اسم خداوند را جلوی چشم خودمان قرار بدهیم، که خداوند بصیر است، و درون من را می بیند، دیگر فیلم بازی نمی کنم. سعدی می گوید: «إنّی لمستتر من عین جیرانی»؛ من پنهانم؛ از چشم همسایگان و مردم پنهان هستم؛ شما درون هیچ کس را نمی توانی درک کنی و به اعماق وجودی آن نمی توانی پی ببری. سعدی می گوید: اگر یک ساعت نزد یک عالم صحبت کنی، اندازه علمیت او را می توانی پی ببری، اما اگر یک عمر هم با یک نفر زندگی کنی، به درون انسان نمی توانی پی ببری. چرا که انسان، پیچیده است.

انّی لمستترٌ من عین جیرانی

و الله یعلم اسراری و اعیانی

وی افزود: خیلی مهم است که انسان در خلوت خودش، جایی که هیچ کس او را نمی بیند، در آنجا خدا را ببیند؛ که هنر، این است. حضرت قمر بنی هاشم، آن جنگ طوفانی او را در میدان نبرد، همه دیدند. اما وقتی در کنار نهر علقمه می نشیند، کسی نیست. امام صادق علیه السلام می فرماید: در آنجا «فذکر عطش الحسین علیه السلام» مقام این است. خیلی حرف است که ظاهر و باطن این مرد، یکی است. فرقی نمی کند که همه انسان ها او را ببینند یا خیر. اسم های خداوند را باید جلوی چشم خودمان قرار بدهیم. ممکن است برادر، همسر، شوهر، انسان را نبیند، اما خدا او را می بیند. «ان الله بصیر». یک تلنگر به همه ما است؛ وقتی به این  اسم خدا می رسیم، ببینیم که او ما را می بیند.

استاد خواجوی خاطرنشان کرد: برای اینکه به این مرحله برسیم، باید تمرین کنیم. سعدی می گوید: «تو نیکی می کن و در دجله انداز»؛ چرا که او می بیند. آیت الله مشکینی در درس اخلاق می گفتند: فقیری به من رسید؛ مقداری به او کمک کردم؛ چند قدم جلوتر، کسی ده برابر آن پول، به من برگشت؛ دوباره به فقیری کمک کردم، بار دیگر هم چندین برابر آن به من برگشت. با خودم گفتم، بار دیگر کمک کنم؛ اما این بار دیگر چند برابر پولی که کمک کردم، به من بازنگشت.»

وی اضافه نمود: آیه قرآن می فرماید: «فذکر ان نفعت الذکری»؛ در پای منبر آیت الله العظمی علوی گرگانی رضوان الله تعالی علیه بودم؛ می فرمود: «همه از من مرجع تقلید، تا همه انسان ها نیاز به تذکر داریم.» اینکه در دفتر مراجع تقلید هر هفته جلسه و روضه می گیرند، برای این است که همه نیاز به تذکر دارند. همین امر، تمرینی برای انسان است که به یاد بیاورد؛ چون