استاد توکل اکبرنژاد از اساتید حوزه  علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به بیان حکمت هایی از نهج البلاغه پرداخت.

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: مولی الموحدین امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب سلام الله علیه در بخشی از حکمت 31 از کتاب شریف نهج البلاغه در بیان از ارکان ایمان می فرماید:

«وَ سُئِلَ علیه السلام عَنِ الْإِيمَانِ فَقَالَ: الْإِيمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ عَلَى الصَّبْرِ وَ الْيَقِينِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهَادِ

وَ الصَّبْرُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى الشَّوْقِ وَ الشَّفَقِ‏ وَ الزُّهْدِ وَ التَّرَقُّبِ

فَمَنِ اشْتَاقَ إِلَى الْجَنَّةِ سَلَا عَنِ الشَّهَوَاتِ

وَ مَنْ أَشْفَقَ مِنَ النَّارِ اجْتَنَبَ الْمُحَرَّمَاتِ

وَ مَنْ زَهِدَ فِي الدُّنْيَا اسْتَهَانَ بِالْمُصِيبَاتِ

وَ مَنِ ارْتَقَبَ الْمَوْتَ سَارَعَ [فِي‏] إِلَى الْخَيْرَاتِ

 وَ الْيَقِينُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى تَبْصِرَةِ الْفِطْنَةِ وَ تَأَوُّلِ الْحِكْمَةِ وَ مَوْعِظَةِ الْعِبْرَةِ وَ سُنَّةِ الْأَوَّلِينَ

فَمَنْ تَبَصَّرَ فِي الْفِطْنَةِ تَبَيَّنَتْ لَهُ الْحِكْمَةُ

وَ مَنْ تَبَيَّنَتْ لَهُ الْحِكْمَةُ عَرَفَ الْعِبْرَةَ

وَ مَنْ عَرَفَ الْعِبْرَةَ فَكَأَنَّمَا كَانَ فِي الْأَوَّلِينَ

وَ الْعَدْلُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى غَائِصِ الْفَهْمِ وَ غَوْرِ الْعِلْمِ وَ زُهْرَةِ الْحُكْمِ‏ وَ رَسَاخَةِ الْحِلْمِ

فَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ

وَ مَنْ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ صَدَرَ عَنْ شَرَائِعِ [الْحِلْمِ‏] الْحُكْمِ

 وَ مَنْ حَلُمَ لَمْ يُفَرِّطْ فِي أَمْرِهِ وَ عَاشَ فِي النَّاسِ حَمِيداً

وَ الْجِهَادُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الصِّدْقِ فِي الْمَوَاطِنِ‏ وَ شَنَآنِ‏ الْفَاسِقِينَ

فَمَنْ أَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ شَدَّ ظُهُورَ الْمُؤْمِنِينَ

وَ مَنْ نَهَى عَنِ الْمُنْكَرِ أَرْغَمَ أُنُوفَ [الْمُنَافِقِينَ‏] الْكَافِرِينَ

 وَ مَنْ صَدَقَ فِي الْمَوَاطِنِ قَضَى مَا عَلَيْهِ

 وَ مَنْ شَنِئَ الْفَاسِقِينَ وَ غَضِبَ لِلَّهِ غَضِبَ اللَّهُ لَهُ وَ أَرْضَاهُ يَوْمَ الْقِيَامَة»

عدل

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه باین کرد: حضرت امیر علیه السلام می فرماید: ايمان بر روى چهار ستون استوار است: صبر و شكيبائى، يقين و باور، عدل و داد، جهاد و كوشش (در راه دين) ....  عدل، سومین رکن از ارکان ایمان است؛ عدل یعنی هر چیزی در جای خود باشد؛ اگر قرار است تا احسان، انفاق، خشم، جهاد، محبت، و یا هر عملی انجام بگیرد، در جای خود و به موقع و به اندازه باشد. که خود، به چهار شعبه می شود؛ و اولین آن، فهم دقیق است.

وی افزود: حضرت امیر علیه السلام می فرماید: «وَ الْعَدْلُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى غَائِصِ الْفَهْمِ وَ غَوْرِ الْعِلْمِ وَ زُهْرَةِ الْحُكْمِ‏ وَ رَسَاخَةِ الْحِلْمِ» و عدل از آنها بر چهار گونه است: دقّت در فهميدن درست، رسيدن به حقيقت دانائى، حكم نيكو، استوار داشتن بردبارى.

«فَمَنْ فَهِمَ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ» پس هر كه دقّت كرد و درست بفهميد، حقيقت دانايى را دريافت.

وَ مَنْ عَلِمَ غَوْرَ الْعِلْمِ صَدَرَ عَنْ شَرَائِعِ [الْحِلْمِ‏] الْحُكْمِ» و هر كه حقيقت دانايى را يافت، از روى قواعد دين حكم نيكو صادر كرد.

«... وَ مَنْ حَلُمَ لَمْ يُفَرِّطْ فِي أَمْرِهِ وَ عَاشَ فِي النَّاسِ حَمِيداً» و هر كه بردبار بود، در كار خود كوتاهى نكرده است و در بين مردم خوشنام زندگى كند.

جهاد

استاد اکبرنژاد خاطرنشان کرد: حضرت امیر علیه السلام می فرماید: حضرت امیر علیه السلام می فرماید: «وَ الْجِهَادُ مِنْهَا عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ عَلَى الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنِ الْمُنْكَرِ وَ الصِّدْقِ فِي الْمَوَاطِنِ‏ وَ شَنَآنِ‏ الْفَاسِقِينَ» و جهاد از آنها بر چهار گونه است: امر به معروف، نهى از منكر، راستى در گفتار، دشمنى با بدكاران.

«فَمَنْ أَمَرَ بِالْمَعْرُوفِ شَدَّ ظُهُورَ الْمُؤْمِنِينَ» پس هر كه امر به معروف (كار شايسته) كند، مؤمنين را همراهى كرده و ايشان را توانا گرداند. «شدّ ظهور المؤمنین» جواب از «من» شرطیه است. کسی که امر به  معروف می کند، مؤمنین را قدرت بخشیده است.

«وَ مَنْ نَهَى عَنِ الْمُنْكَرِ أَرْغَمَ أُنُوفَ [الْمُنَافِقِينَ‏] الْكَافِرِينَ» و هر كه نهى از منكر (ناپسنديده) نمايد بينى منافقين و دو روها را به خاك ماليده است. متأسفانه شاهد آن هستیم که برخی از زن ها دیگر حجاب را رعایت نمی کنند؛ و این قضیه تا نزدیکی حرم هم پیش رفته است.

«وَ مَنْ صَدَقَ فِي الْمَوَاطِنِ قَضَى مَا عَلَيْهِ» و هر كه در گفتار راستگو باشد،  آنچه بر او بوده، بجا آورده است. راستگویی در هر جایی و در هر نقشی از زندگی فردی و اجتماعی مد نظر است. در هر زمان و هر مکانی این قضیه صدق می کند. هر کس در هر زمان و مکانی صادقانه کارش را انجام بدهد، آنچه وظیفه اش بود را انجام داده است.

«وَ مَنْ شَنِئَ الْفَاسِقِينَ وَ غَضِبَ لِلَّهِ غَضِبَ اللَّهُ لَهُ وَ أَرْضَاهُ يَوْمَ الْقِيَامَة» و هر كه با بدكاران دشمنى نمود و براى خدا خشمناك گرديد، خدا براى او (بر آنها) به خشم آيد و در روز رستخيز او را خوشنود (از رحمتش بهره‏ مند) مى ‏گرداند. فاسق، هر کس که باشد، باید با او دشمنی داشت؛ تولی و تبری را باید مورد تأکید داشت.  انسان به مقامی می رسد که در جاهایی که حقّی از او ضایع شده، و مورد توهین قرار گرفته، خداوند هم به خاطر او غضب می کند.