استاد احدی مطرح کرد؛

قطره ای از فضایل مولا علیه السلام در کتب عامه

استاد بزرگوار، آیت الله مهدی احدی از شاگردان علامه حسن حسن زاده آملی و از اساتید برجسته حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به بیان فضایل امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب علیه السلام پرداخت.

/270/260/20/

روز قیامت و اسماء حضرت در منابع اهل سنت فضیلتی دیگر برای علی است.

این استاد برجسته درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: در مناقب خوارزمی آمد است «و بهذا الاسناد عن الإمام محمد بن أحمد بن شاذان هذا، حدثنا أبو محمد عبد الله بن الحسين الصالح، عن محمد بن علي الأعرج، عن محمد بن الحسين ابن عبد الوهاب، عن علي بن الحسين، عن الربيع بن يزيد الرقاشي، عن أنس قال : قال رسول الله صلى الله عليه وآله : إذا كان يوم القيامة ينادون علي بن أبي طالب عليه السلام بسبعة أسماء : يا صديق، يا دال، يا عابد، يا هادي، يا مهدي، يا فتى، يا علي، مروا أنت وشيعتك إلى الجنة بغير حساب :پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمود:روز قیامت منادی حضرت را با هفت اسم صدا میزند ای راستگو، ای دلالت کننده، ای عبادت کننده، ای هدایت کننده، ای هدایت شده، ای جوانمرد، ای علی و برتر، بعد می گوید تو و شیعیانت به غیر حساب به بهشت بروید. (الموفق الخوارزمي-المناقب- ص319-تحقیق الشيخ مالك المحمودي– چاپخانه :مؤسسة سيد الشهداء (ع) چاپ: الثانية - ربيع الثاني 1414- ناشر:مؤسسة النشر الإسلامي - التابعة لجماعة المدرسين بقم المشرفة.)

 

 

لوای حمد به دست علی است  

استاد احدی در ادامه بیان کرد: در روایت آمده است: «روى الرّضا عن آبائه عن على (علیه السلام) قال: «قال لى رسول اللَّه (صلی الله علیه و آله و سلم): ليس فى القيامة راكب غيرنا، و نحن اربعة، فقام اليه رجل من الانصار فقال فداك ابى و أمى انت و من؟ قال: أنا على البراق، و اخى صالح على ناقة اللَّه الّتى عقرت، و عمّى حمزة على ناقتى العضباء، و اخى على على ناقة من فوق الجنة، و بيده لواء الحمد ينادى: لا اله الا اللَّه، محمّد رسول اللَّه»: روایت شده از امام رضا (علیه السلام) که از پدرانش از علی بن ابی طالب (علیهم السلام) فرمودند حضرت رسول (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: روز قیامت چهار نفر راکب هستند، من سوار بر براق هستم، برادرم صالح بر ناقه ای که کشتند، برادرم حمزه سوار ناقۀ غضباء، برادرم علی سوار بر ناقه ای از فوق بهشت و به دستش لواء حمد است که ندا می زند لا اله الا اللَّه، محمّد رسول اللَّه» (ميبدى، احمد بن محمد - كشف الأسرار و عدة الأبرار – ج 3؛ ص150 - چاپ: تهران ‏- 1371 ش‏- ناشر: انتشارات امير كبير)

 

افتخار پیامبر و علی علیهما السلام

این استاد برجسته حوزه علمیه در ادامه بیان  کرد: از «ابن عباس» روايت شده كه گفت: از پيامبر شنيدم كه مى‏ فرمود: خداوند به من پنج چيز داده و به على عليه السّلام پنج چيز، به من جوامع الكلم داده و به على عليه السّلام جوامع العلم، مرا نبىّ قرار داده، و او را وصىّ، به من كوثر داده و به على عليه السّلام سلسبيل، و به من وحى داده و به على عليه السّلام الهام و مرا به سوى خود سير داد (معراج) و درهاى آسمان را به روى او باز كرد، تا چيزى را كه من ديدم او هم ببيند و به چيزى كه نظر كردم، نظر كرد؛ سپس فرمود: اى ابن عباس، كسى كه با على عليه السّلام مخالفت نمايد، از وى پشتيبانى مكن و با او دوستى نداشته باش، سوگند به كسى كه مرا به حق فرستاد، كسى با او مخالفت نمى‏ كند، مگر اين كه خدا نعمت را از او مى ‏گيرد و پيش از ادخال او در دوزخ، خلقتش را مشوّه مى ‏سازد، اى فرزند عباس، در باره على عليه السّلام شك به خود راه مده، همانا شك در او كفر است و باعث خروج ايمان (از دل) و موجب ماندن دائمى در آتش مى ‏گردد. (ديلمى، حسن بن محمد، إرشاد القلوب - ترجمه سلگى؛ ج 2 ص95- قم، چاپ: اول، 1376ش)

 

ولایت و جانشینی حضرت امیرالمؤمنین (علیه السلام)

استاد احدی خاطرنشان کرد: آیات در مورد ولایت حضرت علی (علیه السلام) زیاد  است که در کتاب های هر دو فریقین آمده است؛ اما ما در اینجا بیشتر با استفاده از منابع و تفاسیر اهل سنت به چند نمونه اکتفا می ‌کنیم؛ چرا که برای اهل بصر و رهجویان حقیقت کفایت می کند.

 

آیاتی نازل شده درباره ولایت مولا علیه السلام

1- آیۀ ولایت.

این استاد درس خارج حوزه در ادامه بیان کرد: «أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطانِ الرَّجيم‏:إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آَمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُون» ولىّ شما، تنها خدا و پيامبر و كسانى كه ايمان آورده اند: همان كسانى كه نماز برپا مى دارند و در حال ركوع زكات مى دهند . (مائده/55.)

 

وی افزود: ابو الفتوح نوشته است: اهل اشارت گفتند: چون حقّ تعالى ولايت خود و رسول خود بر مكلّفان واجب كرد، آنگه به واو عطف بر سبيل اجمال مؤمنان را بر آن معطوف كرد، به لفظ آمنوا همه مؤمنان در ولايت طمع كردند، چون گفت‏ «الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ» گروهى به نماز كسلان بودند طمع ببريدند و نماز كنان طمع دربستند؛ چون گفت:‏ «وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ» آنانكه زكات ده نبودند طمع برداشتند و زكات‏دهندگان طمع در بستند و چون گفت‏ «وَ هُمْ راكِعُونَ» همه‏ جهانيان طمع ببريدند؛ مگر اميرالمؤمنين عليه السّلام كه اين اوصاف را جامع بود، و دو فرقه‏ مختلف آراء و الرّويّة با كثرت خلاف كه از ميان ايشان است اعنى شيعه و اصحاب الحديث اتّفاق كردند كه اين آيه در حقّ امير المؤمنين علىّ عليه السّلام آمد (ابوالفتوح رازى حسين بن على‏-روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن ‏- ج 7؛ ص 127 - چاپ: مشهد - 1408 ق‏ - ناشر: بنياد پژوهش هاى اسلامى آستان قدس رضوى‏)

 

استاد احدی خاطرنشان کرد: وجه استدلال به آیه :يعطون‏ «الزَّكاةَ وَ هُمْ راكِعُونَ» أي في حال الركوع و هذه الآية من أوضح الدلائل على صحة إمامة علي بعد النبي بلا فصل و الوجه فيه أنه إذا ثبت أن لفظة «وَلِيُّكُمُ» تفيد من هو أولى بتدبير أموركم و يجب طاعته عليكم و ثبت أن المراد ب «الَّذِينَ آمَنُوا» علي ثبت النص عليه بالإمامة» اين آيه، يكى از واضحترين دلايلى است كه امامت بلا فصل على عليه السلام را پس از پيامبر اثبات مى‏ كند.

 

وی اضافه نمود: وجه استدلال اين است كه هرگاه «ولى» كسى باشد كه مدبر امور مردم و اطاعتش بر مردم واجب باشد و ثابت شود كه مقصود از «الَّذِينَ آمَنُوا ...» على علیه السلام است، به وسيله نص قرآن، امامت او ثابت و واضح خواهد بود.

 

اما مطلب اول :مقصد از«الَّذِينَ آمَنُوا ...» 

استاد مهدی احدی خاطرنشان کرد: بنابر تصريح علمای شیعه و بسياري از علماي اهل سنت که از حد تواتر هم گذشته، اين آيه قطعاً دربارۀ اميرالمؤمنين عليه السلام نازل شده است و مراد از «الذین امنوا» حضرت علی (علیه السلام) است. در ادامه به ذکر چند نمونه بسنده می کنیم.

 

وی افزود: روايت جناب جصاص که از مفسران نامي اهل سنت قرن چهارم است مي‌گويد: مجاهد، سدي، ابو جعفر و عتبة بن ابي حکيم، اينها نقل کرده ‌اند: «أنها نزلت في علي بن أبي طالب حين تصدق بخاتمه و هو راكع» در مورد حضرت علی علیه السلام نازل شده هنگامی که در رکوع انگشتر خود را صدقه داد. (جصاص احمدبن علی،أحكام القرآن للجصاص، ج 4، ص 102-چاپ دار احیاء التراث العربی- بیروت-1405قمری)

 

استاد احدی در ادامه بیان کرد: آلوسي که از وهابيت و سلفي‌ ها است و قلم تندي نسبت به شيعه دارد، در تفسیرش جلد 6 صفحه 167 می ‌نویسد: غالب اخباریون بر این عقیده اند که این آیه در مورد حضرت علی (کرم الله تعالی وجهه) نازل شده است.

«و غالب الأخباريين على أنها نزلت في علي كرم الله تعالى وجهه، فقد أخرج الحاكم و ابن مردويه و غيرهما عن ابن عباس رضي الله تعالى عنهما بإسناد متصل قال: " أقبل ابن سلام و نفر من قومه آمنوا بالنبي صلى الله عليه و سلم فقالوا .... فقال لهم النبي صلى الله عليه و سلم: إنما وليكم الله و رسوله ، ثم إنه صلى الله عليه و سلم خرج إلى المسجد و الناس بين قائم و راكع فبصر بسائل فقال : هل أعطاك أحد شيئاً ؟ فقال: نعم خاتم من فضة، فقال: من أعطاكه؟ فقال: ذلك القائم، و أومأ إلى علي كرم الله تعالى وجهه، فقال النبي صلى الله عليه و سلم: على أي حال أعطاك؟ فقال: و هو راكع، فكبر النبي صلى الله عليه و سلم ثم تلا هذه الآية"

بعد هم شعری را از حسان بن ثابت نقل می کند: فأنشأ حسان رضي الله تعالى عنه يقول:

أبا حسن تفديك نفسي و مهجتي

و كل بطيء في الهدى و مسارع

أيذهب مدحيك المحبر ضائعا

و ما المدح في جنب الإله بضائع

فأنت الذي أعطيت إذ كنت راكعا

زكاة فدتك النفس يا خير راكع

فأنزل فيك الله خير ولاية

و أثبتها اثنا كتاب الشرائع

اى ابا حسن فداى تو باد جسم و جان من و جسم و جان همه عالم، چه آنان كه در راه هدايت كند سير می‌ كنند و چه آنان كه به سرعت پيش می روند.

آيا اين مديحه من و مديحه (دوستدار تو) ضايع و بى نتيجه خواهد شد؟ حاشا مدحى كه در راه رضاى خدا ( نه به اميد جايزه ) گفته شده ضايع و بى اجر باشد.

تو بودى كه در حال ركوع زكات بخشيدى، جان به فداى تو باد اى بهترين ركوع كنندگان و به دنبال آن خداوند بهترين ولايت را در بارۀ تو نازل كرد و در ضمن قرآن مجيد آن را ثبت نمود.

یعنی اين مسأله (ولایت حضرت علی علیه السلام) به قدرى روشن و آشكار بوده كه «حسان بن ثابت» شاعر معروف عصر پيامبر صلى الله عليه و آله و سلَّم مضمون اين روايت را که درباره على (عليه السلام) است در شعر خود آورده است.

 

این شاگرد برجسته علامه حسن زاده آملی رضوان الله علیه در ادامه بیان کرد: سیوطی به طرق مختلف این شأن نزول را نقل کرده که چند نمونه را ذکر می کنیم.

 «أخرج عبد الرزاق و عبد بن حميد و ابن جرير و أبو الشيخ و ابن مردويه عن ابن عباس‏ في قوله‏إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ‏ الآية قال نزلت في علي بن أبى طالب» (سیوطی - الدر المنثور فى تفسير المأثور – ج 2؛ ص293 - عبدالرحمن بن ابى ‏بكر - ناشر: كتابخانه آية الله مرعشى نجفى‏ - چاپ: قم‏ 1404 ق‏.)

«و أخرج أبو الشيخ و ابن مردويه عن على بن أبى طالب قال‏ نزلت هذه الآية على رسول الله صلى الله عليه و سلم في بيته‏ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا إلى آخر الآية فخرج رسول الله صلى الله عليه و سلم فدخل المسجد و جاء الناس يصلون بين راكع و ساجد و قائم يصلى فإذا سائل فقال يا سائل هل أعطاك أحد شيأ قال لا ذاك الراكع لعلي بن أبى طالب أعطاني خاتمه‏: پیامبر(صلی الله علیه و آله وسلم)داخل مسجد شد و مردم آمدند و عده ای نماز می خواندند بعضی ها در حال رکوع و بعضی در حال سجده و بعضی در حال قیام بودند؛ پیامبر(صلی الله علیه و آله و سلم) از سائل پرسید آیا کسی به تو چیزی بخشید سائل عرض کرد فقط آن شخص در حال رکوع،علی بن ابی طالب (علیه السلام) انگشترش را به من بخشید. (همان)

«و أخرج ابن أبى حاتم و ابو الشيخ و ابن عساكر عن سلمة بن كهيل قال‏ تصدق علي بخاتمة و هو راكع فنزلت‏ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ‏ الآية» (همان)

«و أخرج ابن جرير عن مجاهد في قوله‏ إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ‏ الآية نزلت في علي بن أبى طالب تصدق و هو راكع‏ و أخرج ابن جرير عن السدى و عتبة بن  حكيم مثله». (همان)

 

وی افزود: ابن مردويه از علماي بزرگ اهل سنت و اربلی و دیلمی و دیگران روايتي را در شأن نزول اين آيه نقل مي‌ كنند:

«ابن مردويه، عن ابن عبّاس، بينا هو جالس على شفير زمزم يقول: قال رسول الله (صلى الله عليه و سلم) إذ أقبل رجل متعمم بعمامة، فجعل ابن عباس لا يقول: قال رسول الله (صلى الله عليه و سلم) إلاّ قال الرجل: قال رسول الله (صلى الله عليه و سلم)، فقال ابن عباس: سألتك بالله من أنت؟ فكشف العمامة عن وجهه و قال: أيّها الناس! من عرفني فقد عرفني، أنا جندب بن جنادة البدري أبوذر الغفاري، سمعت رسول الله (صلى الله عليه و سلم) بهاتين و إلاّ فصمّتا، و رأيته بهاتين و إلاّ فعميتا يقول عن عليّ: إنّه "قائد البررة و قاتل الكفرة، منصور من نصره، مخذول من خذله "، أما إنّي صليت مع رسول الله (صلى الله عليه وسلم ) يوماً من الأيام الظهر، فسأل سائل في المسجد، فلم يعطه أحد شيئاً و كان عليّ في الصلاة راكعاً، فأومى إليه بخنصره اليمنى، و كان متختماً خاتماً، فأقبل السائل فأخذ الخاتم من خنصره و ذلك بمرأى من النبيّ (صلى الله عليه و سلم) و هو يصلي، فلمّا فرغ النبيّ من صلاته رفع رأسه إلى السماء و قال: "اللّهمّ إنّ أخي موسى سألك فقال: (رَبِّ اشْرَحْ لي صَدْري * وَيَسِّرْ لي أَمْري * وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَاني * يَفْقَهُواْ قَوْلي * وَاجْعَل لّي وَزِيرًا مِّنْ أَهْلي * هَرُونَ أَخي * اشْدُدْ بِهِ أَزْري * وَأَشْرِكْهُ في أَمْري )، فأنزلت عليه قرآناً ناطقاً : ( سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِأَخِيكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطَنًا فَلاَ يَصِلُونَ إِلَيْكُمَا بئَايَاتِنَآ). اللّهمّ، وأنا محمّد نبيّك و صفيّك، اللّهمّ، فاشرح لي صدري، و يسّر لي أمري، و اجعل لي وزيراً من أهلي عليّاً اشدد به ظهري"

قال أبوذر: فما استتم رسول الله ( صلى الله عليه وسلم ) كلامه حتّى نزل جبرئيل ( عليه السلام ) من عند الله عزّ وجلّ فقال: يا محمّد، اقرأ، فأنزل الله عليه: (إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آمَنُواْ الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَوةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَوةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ):

 ابن عباس کنار چاه زمزم نشسته بود و از رسول خدا (صلي الله عليه وآله وسلم ) حديث نقل مي کرد مردي که صورتش را با عمامه پوشيده بود نزديک آمد و هرگاه که ابن عباس مي گفت رسول خدا چنين فرمود، او هم مي گفت رسول خدا چنين فرمود؛ ابن عباس گفت: تو را به خدا سوگند مي دهم خودت را معرفي کن. پارچه را از صورتش برداشت و گفت: اي مردم هرکس مرا مي شناسد که مي شناسد و آنان که نمي شناسند، خودم را معرفي مي کنم، من جندب پسر جناده ابوذر غفاري از ياران رسول خدا (صلي الله عليه و آله و سلم) در جنگ بدر هستم، از رسول خدا با دو گوشم شنيدم و با چشم هايم ديدم که اگر غير از اين باشد کر و کور باشم، فرمود: "علي پيشواي نيکوکاران و کشنده کافران است، هرکس او را کمک کند، پيروز است و آنکه او را خار نمايد، ذليل و بيچاره شود ".

 بدانيد که روزي از روزها هنگام ظهر براي اقامه نماز در مسجد خدمت رسول الله بودم، مردي نيازمند وارد شد و تقاضاي کمک کرد؛ ولي هيچ کس به وي کمکي نکرد؛ علي که در همان لحظه و در حال رکوع و مشغول نماز بود، دست راستش را که انگشترش در يکي از انگشتانش بود، جلو آورد تا آن را به مرد نيازمند هديه کند، مرد فقير انگشتر را در آورد، پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله و سلم ) اين منظره را مشاهده نمود، پس از پايان يافتن نماز دست به دعا بلند کرد و عرض کرد:

"خداوندا برادرم موسي از تو تقاضا نمود تا به وي سعه صدر و گشايش در امور و بياني رسا و شيوا و جانشيني برادرش هارون را عنايت فرمائي، و تو اي خدا درخواستش را اجابت فرمودي، و اکنون من پيامبر و فرستاده و برگزيده ات، درخواست مي کنم تا شرح صدر و آسان شدن کارهايم را به من مرحمت فرمائي و نيز برادرم علي را وزير و جانشين من قرار دهي تا همراه و کمک من در کارها و پشتيبان رسالتم باشد"

ابوذر مي گويد: هنوز سخن و تقاضاي رسول خدا تمام نشده بود که جبرئيل نازل شد و اين آيه را از جانب خداوند بر وي تلاوت نمود «همانا پيشوا و رهبر وفرمانده شما خد و رسول او و مومنان هستند؛ همانها که نماز را برپا مي دارند و در رکوع نماز، زکات و صدقه مي دهند.» (أحمد بن موسى ابن مردويه الأصفهاني - مناقب علي بن أبي طالب (ع) و ما نزل من القرآن في علي (ع) - ص 293 و 294 - جمعه و رتبه و قدم له: عبد الرزاق محمد حسين حرز الدين –چاپ: الثانية 1424 – 1382 ش - دار الحديث - قم

علي بن أبي الفتح الإربلي-كشف الغمة في معرفة الأئمة -ص 166- چاپ: الثانية - 1405- 1985 م-دار الأضواء -  بيروت – لبنان.

الحسن بن محمد الديلمي - إرشاد القلوب - ج 2 - ص 220 - 221 - چاپ: الثاني - 1415 - 1374 ش - قم - انتشارات الشريف الرضي)

 

استاد احدی خاطرنشان کرد: عده ای هم در کتب مختلف  روایاتی را با سندهای متعدد نقل کرده اند که بعد از نزول اين آيه در حق حضرت امير (علیه السلام) پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) فرمودند: من کنت مولاه فعلی مولاه.

طبراني که متوفاي 360 است، از زيد بن حسن از جدّش از عمار نقل مي ‌کند که اميرالمؤمنين سلام الله عليه در حال رکوع مشغول خواندن نماز مستحبي بود و انگشترش را از انگشتش درآورد و به سائل داد و اين قضيه به نبي مکرم خبر داده شد و بر نبي مکرم اين آيه نازل شد: «إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آَمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ.» بعد از اين که اين آيه نازل شد و بر مردم قرائت کرد: ثم قال من كنت مولاه فعلي مولاه»

(الطبراني- المعجم الأوسط - ج6-تحقیق:قسم التحقيق بدار الحرمين-1415 - 1995 م-ناشر:دار الحرمين للطباعة والنشر والتوزيع|المعجم الأوسط، ج 6، ص 218؛ أحمد بن موسى ابن مردويه الأصفهاني،مناقب علي بن أبي طالب ( ع ) وما نزل من القرآن في علي ( ع )، ص 235؛ الزيلعي، تخريج الأحاديث والآثار، ج 1 ص 410، جلال الدين السيوطي،  الدر المنثور في التفسير بالمأثور، ج 2، ص 293.)

 

وی افزود: پس معلوم مي ‌شود که اين حديث «من کنت مولاه» مخصوص عيد غدير نيست؛ بلکه در چند جا نبي مکرم «من کنت مولاه فعلي مولاه» را فرموده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در اينجا جيش يمن نبود که شکايت کند. در غدير خم می ‌گويند: سپاه يمين شکايت کرده بودند و درگير بودند، پيغمبر اين حديث را فرمود. ما  غیر از موارد بالا از منابع اهل سنت روایت ابن ابي حاتم را با سند صحيح نقل مي ‌کنيم. خود ابن ابي حاتم مي‌ گويد:‌ من صحيح ‌ترين خبر را از نظر سند در اين کتاب آورده ‌ام.

 

وی اضافه نمود: ابن ابي حاتم در تفسيرش از ابي سعيد اشج از فضل بن دکين ابو نعيم احول از موسي بن قيس حضرمي از سلمة بن کهيل نقل مي‌ کند: «تصدق علي بخاتمه و هو راكع فنزلت إِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ وَالَّذِينَ آَمَنُوا الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلَاةَ وَيُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَهُمْ رَاكِعُونَ: اميرالمؤمنين انگشترش را در حال رکوع صدقه داد و اين آيه نازل شد. (عبدالرحمن بن محمد-تفسير ابن ابى حاتم، ج 4- ص 1162- چاپ: رياض‏: 1419 ق‏ - ناشر: مكتبة نزار مصطفي الباز)

 

وی افزود: طبري و ابن أبي حاتم و طبراني و شجري و سيوطي و ابن مردويه و... که ذکر کردیم، آیا اینها علمای اهل سنت نیستند؟ آیا اینها جزء امت اسلامی نیستند؟ اگر اینها دروغ می گویند، پس راستگو کیست؟- آیا کسی می ‌تواند این روایات محکم را رد کند؟ آیا اینها متهم به دروغ هستند؟ با توجه به اين مدارکي ما آورده‌ ايم، اين منابع را ببينند و اين که اين شخصيت‌ هاي بزرگ مثل مجاهد و سدي و عتبة نقل کرده ‌اند، به اینها جواب دهند و قطعا جواب جز اعتراف به حقانیت علی (علیه السلام) نخواهند داشت. مگر افرادی که بخواهند راه ظلمت و تعصب را بروند و چشم روی حقیقت ببندند. پس با این همه منابع معتبر مطلب اول ثابت است که مراد آیه، حضرت علی (علیه السلام) است.

 

ش, 05/01/1401 - 16:22