به گزارش پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، حضرت آیت الله مظاهری در جلسات درس اخلاق خود به بحث مهم «فضیلت ها و رذیلت های اخلاقی» پرداخته است و نکات ارزشمندی را به مردم یادآور شدند.

رذیلت هفدهم: اضطراب‏

این صفت ناپسند، بلایی بزرگ است که در دل آدمیان زبانه می‌‏کشد. دل‌های مضطرب مانند کشتی‌های متلاطم و در شرف غرق شدن هستند که دچار غم و اندوه و ظلمت، توأم با وحشت بسیارند. این قبیل دل‌ها، ثمری جز ضعف نفس، سستی اراده، محرومیّت از قدرت تصمیم‌‏گیری و هدر دادن استعدادها و ابتکارات ندارند، تا جایی که صاحبان خود را به عضو زاید جامعه مبدّل می‌سازند. شخص مضطرب، تسلّط کافی بر نفس و اعصاب خویش ندارد و چون همواره با غم و کسالت و سستی دست به گریبان است، از فعالیت باز می‏ ماند.

از برخی آیات قرآن شریف، به خوبی می‌توان نتیجه گرفت که اضطراب و نگرانی دل، از کفر و گناه انسان سرچشمه ‌می‌گیرد. مثلاً می‌فرماید:

«فَأَیُّ الْفَریقَیْنِ أَحَقُّ بِالْأَمْنِ إِنْ کُنْتُمْ تَعْلَمُونَ، الَّذینَ آمَنُوا وَ لَمْ یَلْبِسُوا إیمانَهُمْ بِظُلْمٍ أُولئِکَ لَهُمُ الْأَمْنُ وَ هُمْ مُهْتَدُونَ»[1]

طبق این آیۀ شریفه، ایمان و تقوا، امنیّت دل را به ارمغان می‌آورد؛ مفهوم آن این است که اگر کسی از ایمان و تقوا برخوردار نباشد، امنیّت دل ندارد، یعنی مضطرب است. پس، اضطراب دل، ناشی از کفر، ناسپاسی، گناه و نافرمانی خداوند تعالی است. چنان‌که قرآن‌کریم در آیۀ دیگری می‌فرماید:

«وَ مَنْ یُشْرِکْ بِاللَّهِ فَکَأَنَّما خَرَّ مِنَ السَّماءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّیْرُ أَوْ تَهْوی بِهِ الرِّیحُ فی‏ مَکانٍ سَحیقٍ»[2]

این آیه با تشبیه معقول به محسوس، بیان می‌دارد: همان‌طور که انسانِ در حال سقوط و در معرض حملۀ مرغان یا بادهای شدید، دچار اضطراب و وحشت می‏‌شود و مورد هجوم غم و اندوه قرار می‌‏گیرد، به همین صورت نیز فرد مشرک و کافر یا گناهکار، با اضطراب دست به گریبان است.

نتیجه اینکه راهکار رهایی از اضطراب خاطر و دستیابی به امنیّت دل، از نظر قرآن‌کریم، تحصیل ایمان و تقوا و دوری از کفر و شرک و گناه است.

[1]. الانعام، 81و82: «پس اگر می‏دانید، کدام یک از [ما] دو دسته به ایمنی سزاوارتر است؟ کسانی که ایمان آورده و ایمان خود را به شرک نیالوده ‏اند، آنان راست ایمنی و ایشان راه ‏یافتگانند.»

[2]. الحج، 31: «و هر کس به خدا شرک ورزد چنان است که گویی از آسمان فرو افتاده و مرغان [شکاری‏] او را ربوده‏اند یا باد او را به جایی دور افکنده است.»