استاد عباسی مطرح کرد؛

تحلیل ریشه های اغتشاشات اخیر

به مناسبت اغتشاشات از اواخر ماه شهریور تا کنون، استاد عبدالله عباسی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به تحلیل این وقایع پرداخت.

/270/260/20/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو  خاطرنشان کرد: همه ما طلاب و همه کسانی که در راستای حقایق دینی تعلیم و تعلم دارند، می دانند که در یک تقسیم بندی، یک جهان بینی داریم که همان اعتقادات است؛ و یک سری رفتارهای جزئی داریم که همان ایدئولوژیک است. در تقسیم بندی دیگر، حقائق دینی را به اعتقادات، اخلاقیات و رفتارهای ظاهری تقسیم بندی کرده اند. رفتارهای جزئی و خارجی ما بر طبق مبنای اول، ریشه در اعتقادات دارد؛ و طبق مبنای دوم، ریشه در اعتقادات و اخلاقیات؛ که همان ملکات درونی هستند

 

وی افزود: کسی که واجبی را مانند نماز یا حجاب را ترک می کند یا انجام می دهد، به میزان اهتمامش به جهان بینی و میزان اعتقادات و ملکات درونی او بستگی دارد.  فروع، ریشه در اصول دارد. نسبت به اهمیت اهتمام نسبت به اصول، ادله زیاد است، اما دقت کنیم که در اوائل بعثت، آیاتی که در سیزده سال اول در مکه مکرمه بر پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم نازل شد، قریب به نود درصد، در رابطه با اصول و در رابطه با حقائق اعتقادی همانند معاد و توحید است؛ و در مدینه بوده است که به قوانین اجتماعی و رفتاری اشاره می شود.

 

استاد عباسی خاطرنشان کرد: فلاسفه قاعده ای دارند که «القصر لا یدوم» یعنی حرکتی که قصری و جبری باشد، ادامه پیدا نمی کند. به عنوان نمونه یک فواره هر چقدر به آب فشار بیاورد، و به بالا حرکت دهد، آخر آن، آب به پایین می رود. از اول انقلاب تا اکنون یک نحو رفتار گرایی و برون گرایی دیده می شود؛ به گونه ای که به رفتارهای ظاهری افراد پرداخته و دقت بشود؛ و این کار به نحو مبالغه آمیزی بوده است. کمیته های در اول انقلاب را هستند کسانی که عملکردشان در خاطر آنها باشد.

 

وی اضافه نمود: می توان ادعا نمود که کمتر به بعد اعتقادات و جهان بینی و اخلاقیات پرداخته شده است. در سال 1365 در جبهه یک روزنامه به دست ما رسید که در آن نوشته بود الآن در کشور ما 3 میلیون و اندی ویدئوی ممنوعه وجود دارد؛ این تعداد در حالی بوده است که وجود ویدئو در آن دوره ممنوع بوده است. با خودم فکر می کردم که اگر هر کدام از آنها به 10 نفر هم فیلم های توسط ویدئو را انتشار بدهند، طبیعتا تمام جمعیت کشور که 30 میلیون نفر بوده است، تحت پوشش قرار می گرفتند؛ پس ممنوع کردن آن چه ثمری دارد. مهم آن بود که فرهنگ سازی بشود که فرد دارای ویدئو از آن استفاده درست داشته باشد. در ادامه بحث ماهواره پیش آمد و رفتارگرایی ها و منع کردن ها ادامه یافت.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: تأکید من این است که اگر امروزه ما می خواهیم در جامعه، فلان مسأله مانند عفاف و حجاب و حیا فرهنگ سازی بشود، راه حل اول، آن است که به ایجاد مقتضی در افراد برویم تا شخص، خودش به دنبال این مسائل برود. به عبارت دیگر معاد باوری او به حدی برسد که با وجود زمینه ترک حجاب، خودش این کار را نکند. ما داریم افرادی را که در کشورهای غربی سکونت یافته بودند؛ حاضر بودند از مدرک دکترای دانشگاه خود بگذرند؛ اما از حجاب خود نگذرند. چون به باور رسیده بودند.

 

وی افزود: اشکال اصلی برای آن است که بحث تفکیک مناشئ رفتار باشد را رها کردیم و به رفتارهای ظاهری پرداخته ایم. حجاب اینگونه نیست که یک رفتار ظاهری فردی باشد؛ بلکه حجاب، ریشه در عفاف و حیا دارد که این دو ریشه در اصول اعتقادی کلی تر دارند. غرض این است که امروزه حوزه به عنوان متولی حقایق دینی باید اندیشه اساسی داشته باشد. حتی در کتاب های درسی که با هماهنگی حوزه ها نوشته می شود، یک رفتار گرایی افراطی وجود دارد و کمتر به مناشئ این رفتارها و اصول اعتقادی و ملکه های نفسانی کمتر توجه شده است.

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: مشکل اساسی دیگر بحث خانواده است؛ در کتاب های تربیتی که بزرگان نوشته اند، نوعا می گویند مهمترین رکن در تربیت، خانواده در سنین اول و دوران ابتدایی است. در بحث تربیت بر این نکته بسیار تأکید شده است؛ اما حوزه چه مقدار روی دوران ابتدایی و مهد کودک ها سرمایه گذاری کرده است. روان شناسی جدید هم می گوید آنچه که در این دوران در ضمیر ناخودآگاه او شکل می گیرد، بعدا منشأ رفتاری او در دوران جوانی و نوجوانی می شود. صحبت در این است که آن مناشئ رفتارها را رها کردیم و  به رفتارهای جزئی بیرونی پرداخته ایم. دشمن هم می داند که از کجا ضعف داریم. دشمن دید که کمتر به اصول اعتقادات آنها پرداختیم و از اینجا پیش رفته است. قانون دشمنی را اجرا می کند؛ چنانچه قرآن کریم هم می فرماید: «... وَ لا يَزالُونَ يُقاتِلُونَكُمْ حَتَّى يَرُدُّوكُمْ عَنْ دينِكُمْ إِنِ اسْتَطاعُوا ...» (بقره: 217)

 

وی افزود: نکته مهم آن است که در جنگ ظاهری، دین تضعیف نمی شود؛ چه اینکه در هشت سال دفاع مقدس، مبانی دین، تقویت هم شد. آن مقاتله ای که ما را از دین جدا می کند، شبیخون فرهنگی و جنگ نرم است. از این رو این آیه شریفه به صراحت می فرماید: آنها با جنگ فرهنگی تا دینتان را از شما نگیرند، از شما دست برنمی دارند.

 

استاد عبدالله عباسی خاطرنشان کرد: به نظر می رسد حوزه باید یک بازنگری داشته باشد و مراکز فرهنگی نیز یک بازنگری داشته باشند و به سراغ اصل و ریشه رفتارها بروند که اعتقادات است. امسال سال سی و چهارم تدریس من در فقه و اصول است؛ گاهی به خودم تلنگر می زنم که چرا فروع دین، اصول دین شده است؛ و اصول دین، رها گردیده است. چه مقدار درس فقه و اصول داریم که مباحث فرعی هستند؛ در مقابل، چه مقدار در حوزه مباحث اعتقادی تدریس می شود.

 

وی افزود: خوب است به چند کتابی اشاره شود که کتاب های خوبی در زمینه مناشئ حجاب است؛ کتاب هایی همچون «در چرایی حجاب»، که معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی به نگارش در آورده است.

محمد درودگر

ساعت چی

فاطمه سادات حسینی

مجموعه سخنرانی های اساتید بزرگ

خرمی حجاب چرا

امین کشوری

«عفاف و حجاب در سبک زندگی ایرانی اسلامی» یانات رهبری در طی این چندین ساله

 

این کتاب ها بیشتر به مناشئ حجاب پرداخته اند.

خوب است این کتاب ها ترویج بشود

>>>>>>>>>>>>>>>>> 

 

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: کسی که رفتارش مطابق اعتقاداتش نباشد، این شخص منافق است. چون بر خلاف باورهای دینی خود، عمل می کند. با وجود اینکه حجاب جزو ضروریات دین است، اما برایش تثبیت نشده است. اگر به چیزی اعتقاد نداشته باشد و از ترس است که رعایت می کند؛ اگر ترس کنار برود، حجاب را کنار می زند. اگر این دختر بی حجاب نباشد، منافق است؛ چون به آن باور ندارد. اگر به ظواهر پرداختیم، آتش زیر خاکستر می شود. اگر چه ممکن است این حرکت جبری را ادامه بدهیم؛ اما هر کس سرانجام عقاید درونی خود را از هر روزنه ای ابراز می کند.

 

استاد عبدالله عباسی خاطرنشان کرد: بر اساس دیدگاه استاد شهید مرتضی مطهری حقایق دینی دو راه دارد؛ یک راه آن است که مطالعه کند و سبک زندگی را خودش استنباط کند؛ این راه سختی است. اما راه دوم آن است که به او الگو بدهیم. متأسفانه باید بگوییم در بحث الگودهی صدا سیما در رأس همه اینها بازیگران را روی فرش قرمز می برد و ورزشکاران را الگو می کند؛ حال آنکه الگو باید افراد دیگری باشند. حوزه از باب پیشنهاد و نقد فرهنگی می تواند راهگشا باشد. حوزه باید فکری بکند و بداند اگر به فکر بچه پیش دبستانی و دبستانی نباشد، با جوانانی روبرو خواهد شد که نمی تواند با آنها ارتباط مؤثری برقرار کند.

 

وی افزود: موضوعی که حول محور حجاب اجباری بیان می کنند، مقوله دیگری است که باید در جای خود صحبت بشود؛ بیان کرده اند که سی و دو نهاد در این رابطه داریم که سی و یک نهاد به زمینه سازی و ایجاد اقتضاء در مقوله حجاب می پردازند؛ و پلیس، مجری آن است که آموزش های داده شده، اجرا بشود. تأکید کلام بر آن است که عملکرد سی و یک نهاد را باید تقویت کنیم. جاذبه و دافعه باید با هم باشد. وقتی قرآن کریم می خواهد تشویق کند، می فرماید: حسنه را ده برابر می دهم و سئیه را مانند همان عذاب می دهم؛ یعنی برای ایجاد اقتضاء باید بسیار بیشتر تلاش کرد؛ به این ترتیب، خود به خود کار پلیس کمتر می شود.

 

استاد عباسی خاطرنشان کرد: من از سال 1369 مشغول به تبلیغ هستم و عضو نخبگان تبلیغی هستم؛ بچه ها نوعا احساسی هستند؛ دین ما دارای دو بعد معرفتی و احساسی است؛ در بعد احساسی رشد خوبی داشتیم؛ اما اگر بعد معرفتی رشد نداشته باشد، برای امام حسین زنجیر و سینه می زند؛ اما نماز نمی خواند. حرکت احساسی مانند جریان آب است؛ اما حرکت معرفتی مانند دیواره های در دو طرف جوی آب است که وظیفه حوزه های علمیه است

 

ي, 08/15/1401 - 15:27