استاد عظیمی پور مطرح کرد؛

سیره علمی امام صادق علیه السلام

استاد محمد عظیمی پور از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار نشست دوره ای اساتید به موضوع «سیره علمی امام صادق علیه السلام» پرداخت.

/270/260/21/

این استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: ائمه علیهم السلام معدن علم و منتهای علم هستند و تمام علوم در نزد ائمه علیهم السلام حاضر است؛ کسی که محصل علوم است، بسیار مناسب است که سیره تعلم را از این ذوات مقدسه اخذ کند. ما سیره تعلم و آداب علم آموزی را باید از کسانی اخذ کنیم که بر طبق متعددی از روایات، آنها معدن و مبدأ علم هستند و تمام علوم به آنها ختم می شود.

 

وی افزود: در روایتی از علی بن جعفر علیه السلام می خوانیم که از قول برادر بزرگوارشان روایت می کند: «حَدَّثَنَا عَبْدُ اَللَّهِ بْنُ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عِيسَى عَنْ دَاوُدَ اَلنَّهْدِيِّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ جَعْفَرٍ عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ لَوْ أُوذِنَ لَأَخْبَرْنَا بِفَضْلِنَا قَالَ قُلْتُ لَهُ اَلْعِلْمُ مِنْهُ قَالَ فَقَالَ لِي اَلْعِلْمُ أَيْسَرُ مِنْ ذَلِكَ» (مسائل عليّ بن جعفر،  ج ۱؛ ص ۳۲۳؛ بصائر الدرجات ج ۱؛ ص ۵۱۲؛ بحار الأنوار، ج ۲۵؛ ص ۳۷۱). کلام بسیار بالایی است؛ علمی که در روایت است «مَن تَعَلَّمَ للّه وعَمِلَ للّه‏ وعَلَّمَ للّه‏ دُعِيَ في مَلَكوتِ السَّماواتِ عَظيما، فقيلَ: تَعَلَّمَ للّه، و عَمِلَ للّه، و عَلَّمَ للّه» (امالی طوسی: ص 168، ح280»؛ علم، که جایگاه عالم را اینچنین برجسته می کند که هر کس براى خدا علم بياموزد و براى خدا [به آن] عمل كند و براى خدا به ديگران آموزش دهد، در ملكوت آسمان ها از او به بزرگى ياد شود و گفته شود: براى خدا آموخت، براى خدا عمل كرد و براى خدا آموزش داد! آن علم که بالاترین امتیاز دیگران است، کمترین فضیلت امام علیه السلام است.

 

 استاد عظیمی پور در ادامه بیان کرد: انسان در مورد مقام ائمه علیهم السلام متحیر می شود. و به حقیقت باید گفت: «العلم نورٌ یقذفه الله فی قلب من یشاء» از این رو به جای اینکه سراغ در خانه دیگران برویم، باید به سراغ کسانی برویم که هم مبدأ و هم منتهای علم هستند. چه اینکه امام صادق علیه السلام در زمینه ویژگی های امام می فرماید: «للإمامِ عَلاَماتٌ: (أنْ) يَكونَ أعْلَمَ النّاسِ، و أحْكَمَ النّاسِ، و أتْقَى النّاسِ، و أحْلَمَ النّاسِ، و أشْجَعَ النّاسِ، و أسْخَى النّاسِ، و أعْبَدَ النّاسِ» امام را نشانه هايى است: بايد داناترين مردم، قاضى ترين مردم، پرهيزگارترين مردم، بردبارترين مردم، دليرترين مردم، بخشنده ترين مردم و عابدترين مردم باشد. (معاني الأخبار: 102 / 4)

 

وی اضافه نمود: باید کیفیت تعلم را بر در خانه اهل بیت علیهم السلام بیاموزیم. تجلی علم اهل بیت علیهم السلام در امام صادق علیه السلام است. در زمان ایشان، موقعیتی پیش آمد کرد که علوم اهل بیت علیهم السلام منتشر بشود. حضرت علیه السلام شاگردان زیادی پرورش داد؛ شاید بتوان ایجاد گستره علمی توسط آن حضرت را در این کلام از ابن وشاء درک نماییم که می گوید: احمد بن محمد بن عیسى قمى، یکى از محدّثان طراز اوّل، مى ‏گوید: من براى جست و جوى احادیث اهل ‏بیت علیهم‏ السلام از قم به کوفه رفتم. در آنجا با حسن بن على وشّاء ملاقات کردم. از او خواستم که کتاب علاء بن رزین و ابان بن عثمان احمر را به من بدهد. او آن دو کتاب را به من داد. من رو کردم به حسن بن على‏ الوشّاء و گفتم: دوست دارم که این دو کتاب را به من اجازه دهى. حسن به من گفت: خدا تو را رحمت کند! چه عجله‏ اى دارى؟ برو آنها را بنویس، بعداً نزد من بیا و اخبار را از من بشنو. به او گفتم: من اطمینان ندارم که مرگ به سراغم نیاید و همین امشب از دنیا نروم. اینجا بود که حسن بن على وشّاء به من گفت: اگر مى‏ دانستم که اخبار و روایات اهل ‏بیت علیهم ‏السلام این همه طلب کننده و علاقمند دارد، اخبار و روایات بیشترى را جمع آورى مى ‏کردم. من در همین مسجد کوفه، 900 استاد حدیث را درک کردم و آنها را دیدم که همه آنها مى ‏گفتند: امام صادق علیه‏ السلام فرمود:...» «... أخبرنا بذلك علي بن أحمد عن ابن الوليد عن الصفار عن أحمد بن محمد بن عيسى عن الوشاء. أخبرني ابن شاذان قال: حدثنا أحمد بن محمد بن يحيى عن سعد عن أحمد بن محمد بن عيسى قال خرجت إلى الكوفة في طلب الحديث فلقيت بها الحسن بن علي الوشاء فسألته أن يخرج لي (إلي) كتاب العلاء بن رزين القلاء و أبان بن عثمان الأحمر فأخرجهما إلي فقلت له: أحب أن تجيزهما لي فقال لي: يا رحمك الله و ما عجلتك اذهب فاكتبهما و اسمع من بعد فقلت: لا آمن الحدثان‏ فقال لو علمت أن هذا الحديث يكون له هذا الطلب لاستكثرت منه فإني أدركت في هذا المسجد تسعمائة شيخ كل يقول حدثني جعفر بن محمد و كان هذا الشيخ عينا من عيون هذه الطائفة. و له كتب، منها: ثواب الحج و المناسك و النوادر أخبرنا ابن شاذان عن أحمد بن محمد بن يحيى عن أحمد بن إدريس عن محمد بن أحمد بن يحيى عن يعقوب بن يزيد عن الوشاء بكتبه. و له مسائل الرضا عليه السلام أخبرنا ابن شاذان عن علي بن حاتم عن أحمد بن إدريس عن أحمد بن محمد بن عيسى عن الحسن بن علي الوشاء بكتابه مسائل الرضا عليه السلام.» (رجال نجاشى، ص 28)

محدّث قمى بعد از نقل این مطلب، مى ‏گوید: از این خبر بر مى ‏آید که بزرگان حدیث شیعه در زمان گذشته، فقط به آنچه که در کتاب ‏هاى «اصول» نقل شده بود اعتماد مى ‏کردند و آنان روایات را نقل نمى ‏کردند تا این که از استادان حدیث بشنوند یا اینکه به آنان اجازه نقل روایت بدهند. (الکنى و الالقاب، ج 3، ص 238)

 

س, 08/17/1401 - 21:06