استاد باقریان ساروی از اساتید محقق و مؤلف حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به ادامه بحث در موضوع «ازدواج و فرزند آوری در اسلام» پرداخت.

/270/260/21/

دلیل دوم [بر استحباب ازدواج]: روایات درباره ازدواج

این محقق حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: اشاره شد که در احادیث وارد شده از پیشوایان معصوم به ازدواج و فرزند آوری و افزایش نسل بشر تشویق فراوان شده است. در این باره به تعدادی از احادیث اشاره می شود.

1- «عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ أَنَّ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ )ع( قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ )ص( قَالَ: «تَزَوَّجُوا فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَداً فِي الْقِيَامَةِ حَتَّى إِنَّ السِّقْطَ يَجِي‏ءُ مُحْبَنْطِئاً عَلَى بَابِ الْجَنَّةِ- فَيُقَالُ لَهُ ادْخُلِ الْجَنَّةَ- فَيَقُولُ لَا حَتَّى يَدْخُلَ أَبَوَايَ الْجَنَّةَ قَبْلِي». [وسائل الشیعه (آل البیت)20: 14، ابواب مقدمات النکاح، باب 1 حدیث 2].امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر گرامی صلی الله علیه وآله فرمود: «ازدواج کنید، که من در روز رستاخیز در میان امتها خواهان افزایش هستم، تا انجا که فرزند سقط شده در کنار درب بهشت می ایستد و به او گفته می شود: به بهشت داخل شو، میگوید، نه، تا هنکامی که پیش از من، پدر و مادرم به بهشت در آیند».

2- «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ )ص(‏: «مَا يَمْنَعُ الْمُؤْمِنَ أَنْ يَتَّخِذَ أَهْلًا لَعَلَّ اللَّهَ يَرْزُقُهُ نَسَمَةً تُثْقِلُ الْأَرْضَ بِلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ». [وسائل الشیعه (آل البیت)20: 14، ابواب مقدمات النکاح، باب 1 حدیث 3]. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «چه چیزی مؤمن را از همسر گرفتن باز می دارد؟ شاید خدا به او نسلی روزی نماید که زمین را با ذکر لا إله إلا الله سنگین نماید».

3- «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ )ص‏( «مَا بُنِيَ بِنَاءٌ فِي الْإِسْلَامِ- أَحَبُّ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنَ التَّزْوِيجِ». [وسائل الشیعه (آل البیت)20: 14، ابواب مقدمات النکاح، باب 1 حدیث 4]. پیامبر خدا صلی الله علیه وآله فرمود: «هیچ بنیانی در اسلام نزد خدا محبوبتر از همسر گزینی بنا نهاده نشد».

4- «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) «اتَّخِذُوا الْأَهْلَ فَإِنَّهُ أَرْزَقُ لَكُم‏». [وسائل الشیعه (آل البیت)20: 15، ابواب مقدمات النکاح، باب 1 حدیث 5]. پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: «همسر انتخاب کنید، زیرا این کار پربارترین روزی برای شما است».

5- «فِي الْخِصَالِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ عَلِيٍّ )ع( فِي حَدِيثِ الْأَرْبَعِمِائَةِ قَالَ: تَزَوَّجُوا فَإِنَّ التَّزْوِيجَ سُنَّةُ رَسُولِ اللَّهِ )ص(، فَإِنَّهُ كَانَ يَقُولُ مَنْ كَانَ يُحِبُّ أَنْ يَتَّبِعَ سُنَّتِي فَإِنَّ مِنْ سُنَّتِيَ التَّزْوِيجَ وَ اطْلُبُوا الْوَلَدَ فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمُ الْأُمَمَ غَدا». [وسائل الشیعه (آل البیت)20: 15، ابواب مقدمات النکاح، باب 1 حدیث 6]. علی علیه السلام فرمود: «همسر انتخاب کنید، زیرا همسر گزینی سنت پیامبر خدا صلی الله علیه وآله است، زیرا او همواره می فرمود: "هر کس دوست دارد که پیرو سنت من باشد پس بداند که یکی از سنتهای من ازدواج است، و فرزند بخواهید، زیرا من برای فردا [روز رستاخیز] در میان امتها خواهان افزایش هستم"».

این استاد حوزه علمیه قم در ادامه بیان کرد: در کتاب کافی بابی با عنوان «باب کراهة العذبة» وجود دارد که در آن روایات مذمت از خودداری از همسرگزینی را آورده است که از میان آنها سه حدیث در اینجا اورده می شود.

6- «قالَ رَسُولُ اللَّهِ (ص)‏ «رُذَالُ‏ مَوْتَاكُمُ‏ الْعُزَّابُ‏». [کلینی، الکافی (دار الحدیث)10: 583 باب کراهة العذبة حدیث 3]. پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: «پستترین مردگان شما بی همسران هستند»

7- «قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام: «رَكْعَتَانِ يُصَلِّيهِمَا الْمُتَزَوِّجُ أَفْضَلُ‏ مِنْ سَبْعِينَ رَكْعَةً يُصَلِّيهَا أَعْزَبُ‏». [کلینی، الکافی (دار الحدیث)10: 583 باب کراهة العذبة حدیث 3]. امام صادق علیه السلام فرمود: «دو رکعت نماز را که شخص ازدواج کرده بخواند برتر از هفتاد رکعت نماز است که شخص عزب آن را بخواند».

8 و 9 - «عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عليه السلام، قَالَ: «قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله: مَنْ تَزَوَّجَ أَحْرَزَ نِصْفَ دِينِهِ». وَ فِي حَدِيثٍ آخَرَ: «فَلْيَتَّقِ اللَّهَ فِي النِّصْفِ الْآخَرِ» أَوِ «الْبَاقِي».[کلینی، الکافی (دار الحدیث)10: 582 باب کراهة العذبة حدیث 2]. امام صادق علیه السلام فرمود: پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود: «هر کس ازدواج کند نیمی از دین خود را حفظ کرده است» و در حدیث دیگر [در ادامه] آمده است: «پس در نیم دیگر یا نیم باقی مانده از خدا بترسد».

دلیل سوم: عقل

استاد باقریان ساروی در بخش دیگر خاطرنشان کرد: برای ارزش همسرگزینی و فرزند آوری به دلیل عقل نیز می توان استدلال کرد؛ غریزه جنسی چه در انسان و چه در حیوانات از سوی خداوند همراه با خلقت موجودات جاندار در آنها قرار داده شده و باید از راه درست إعمال گردد و اشفتگی و بی بند و باری جنسی گرچه در میان حیوانات که از عقل بهره ندارند، رایج و بی اشکال است. ولی برای انسان ها که از نعمت خرد برخوردار هستند، روا نیست؛ بلکه باید ساماندهی شده و طبق قوانینی انجام بگیرد و این قوانین در میان عقلا در همه قبایل  نژادهای انسانی و در میان ادیان و مذاهب محتلف وجود دارد و از آن در عربی به عنوان ازدواج و نکاح و در فارسی به عنوان همسرگزینی تعبیر می شود.

وی افزود: هدف از نهاده شدن غریزه جنسی در حیوانات عموما و در انسان ها خصوصا افزون بر ایجاد الفت و دوستی در میان نر و ماده و پدید آمدن آرامش با کنار هم قرار گرفتن، فرزند آوری و استمرار و افزایش نسل نیز است. از این رو نزد عقل و عقلا همسرگزینی و فرزند آوری انسان ها ارزشمند است و مردان و زنانی که با وجود شرایط و اماده بودن زمینه ازدواج به طور کلی از انتخاب همسر و ایجاد زندگی مشترک خودداری می کنند از نگاه عقل محکوم بوده و مورد سرزنش عقلا قرار می گیرند و کار آنان زشت شمرده می شود. چنان که برخی از کشورها که فرزند آوری آنان رو به کاهش گذاشته شده است، نگران سرنوشت آینده کشور خود هستند، از اینکه برای اداره کشورشان چه باید بکنند؟! و ما مسلمانان نیز باید نگران آینده کشور و دین و مذهب خود باشیم و راه برطرف شدن این نگرانی با ازدواج جوانان و فرزند آوری آنان و افزایش نسل است.

[ادامه دارد]