استاد احسان زاهری کاشانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید، به موضوع «بیان نکاتی از نخستین آیه سوره نساء» پرداخت.

/270/260/22/

این مفسر قرآن کریم خاطرنشان کرد: در آغازین آیه سوره مبارکه نساء می خوانیم: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ يا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً كَثيراً وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذي تَسائَلُونَ بِهِ وَ الْأَرْحامَ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقيباً» ای مردم! از [مخالفت با فرمان هایِ] پروردگارتان بپرهیزید، آنکه شما را از یک تن آفرید و جفتش را [نیز] از [جنس] او پدید آورد و از آن دو تن، مردان و زنان بسیاری را پراکنده و منتشر ساخت. و از خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می کنید، پروا کنید و از [قطع رابطه با] خویشاوندان بپرهیزید. یقیناً خدا همواره بر شما حافظ و نگهبان است. (نساء 1)

وی افزود: در این آیه شریفه می خوانیم: ای مردم تقوا در مقابل مربی و خالق خود داشته باشید؛ آن خالقی که شما را آفریده است و به هدایت تکوینی و تشریعی شما را هدایت کرده است؛ خداوندی که رحمانیت و رحیمیتش و مربی بودن و خالقیتش همه زنان و مردان را شامل می شود؛ همان خدا در این آیه می فرماید: «و اتقوا الله» و در ابتدای این آیه شریفه می فرماید: «اتقوا ربّکم» کلمه تربیت با تقوا مقدم شد بر اسم ذات. کلمه تقوا نسبت به تربیت و خالقیت مقدم شد؛ و بعد از تربیت و خالقیت، تقوا نسبت به ذات پاک الهی مطرح گردید؛ «وَ اتَّقُوا اللَّهَ الَّذي تَسائَلُونَ بِهِ» به برکت آن خدایی که خالق و مربی شما است، شما نسبت به همدیگر درخواست و سؤال می کنید.

استاد زاهری کاشانی در ادامه بیان کرد: این بیان از آن باب است که همه انسان ها به همدیگر در این زندگی اجتماعی نیازمندیم. فرزند، به پدر و مادر، و به عکس؛ چه اینکه مشاغل مختلف، مورد نیاز مردم است. نانوا به جوشکاری، بنایی، خیاطی و ... هم نیاز دارد؛ و خدای علیّ اعلی همه امکانات را در این جهان قرار داد؛ البته باغ میوه در اختیار یکی، و رانندگی در اختیار دیگری است؛ پرورش ماهی در اختیار یکی و پرورش امری دیگر، در اختیار فردی دیگر است.خدای متعال می فرماید به واسطه وجود خدا است که شما وجود دارید و می توانید درخواست داشته باشید.

وی اضافه نمود: در ادامه آیه شریفه به ارحام اشاره می شود؛ با توجه به اینکه عطف به قبل است، مراد آن است که «و اتقوا الله الارحام» نسبت به ارحام هم تقوا داشته باشید. تمام فامیل هایی که در رحم به هم متصل هستند؛ یعنی نسبی هستند. تقوا نسبت به ذی ارحام، یکی آن است که ارتباط را قطع نکنند؛ یک تقوا آن است که اگر پول و امکانات داریم، اگر بنا است به دیگران بدهیم، اول، باید ارحام را مقدم بداریم. اگر زمان و وقت داریم، می توانیم مشکل کسی را حل کنیم، اول باید ارحام را متوجه باشیم.

استاد زاهری کاشانی خاطرنشان کرد: پسندیده نیست که بیگانه پرست باشیم و به دیگران توجه کنیم، اما ارحام نزدیک ما مشکل داشته باشند و ما بی توجه باشیم. از خدا بترسیم و نسبت به اقوام، کوتاهی نکنیم. مخصوصا این زمانه که زمینه ارتباط برقرار کردن، آسان تر است. شاد کردن مؤمن فضیلت است، به خصوص مؤمن ذی رحم. برای کمک رسانی، زمان و زبان و پول و آبرو را باید خرج کرد؛ چرا که خداوند قطعا بر شما نگهبان است و مراقبت می کند.

وی در ادامه بیان کرد: در قسمتی از این آیه شریفه می خوانیم: « إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقيباً» ما تحت مراقبت خداوند و تحت مراقبت دو ملک نگهبان، رقیب و عتید هستیم؛ ما تحت مراقبت ائمه معصومین و پیامبر صلوات الله علیهم اجمعین هستیم. خداوند متعال، فرشتگان و معصومین علیهم السلام مراقب ما هستند. تقوا در مسائل اقتصادی، تربیتی، تقوا نسبت به خالق، مربی و خدایمان، نسبت به رحمت بی کران او را باید رعایت کنیم. همچنان که در بیابان پر از تیغ و خار و خاشاک راه رفتن، مراقبت بسیار می خواهد تا تیغی به پایمان نرود و آسیب نبینیم؛ همان گونه باید انسان در جامعه مواظبت کند؛ برخی می گویند تقوا دوری از گناه است؛ اگر کسی بگوید در شهر، گناه بسیار است؛ برود به روستای دور زندگی کند؛ قطعا مراد این نیست؛ اگر کسی در شهر پر گناه، مراقبت کند، ثوابی بسیار بیشتر از کسی دارد که در مکانی زندگی کند که گناه در آن، کمتر است. تقوا، حفظ از گناه در هر مکان است. تقوا آن است که انسان، در هر محیطی که هست، تقوا را رها کند و دین و ایمانش را حفظ کند، ولو آنکه برای حفظ دین و اعتقاداتش مجبور به هجرت گردد.