استاد سید محمد طباطبایی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «شرح صدر، شرط اصلی موفقیت در تبلیغ و تحقیق» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد حوزه علمیه قم در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: یکی از موضوعاتی که در فرهنگ قرآن و روایات و در سیره متشرعین و مبلغین و محققین در طول تاریخ معرفی شده است، موضوع شرح صدر است؛ که شرط اصلی موفقیت در تبلیغ مبلغین و تحقیق محققین هم قرار گرفته است.

وی افزود: در میان همه انبیای الهی که از جانب خدای متعال مبعوث شده اند، تنها در مورد یک پیامبر است که فرمود: «یدخلون فی دین الله افواجا»؛ و الا درباره احدی از انبیاء چنین تعبیری نداشته اند؛ عرفای اهل معنا اینگونه معنا می کنند که رمز موفقیت پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم همان بود که آرزوی انبیای گذشته بود؛ «ربّ اشرح لی صدری»؛ انبیای الهی علیهم السلام شرح صدر می خواستند تا بتوانند چند مسئولیت را بر عهده بگیرند؛ انبیای الهی دعا می کردند خدایا شرح صدر عطا کن؛ تا تحمل بالا داشته باشیم؛ تا بتوانند در مقابل فرعون و فرعونیان و تفرعن خودمان مقاومت کنیم و زود عصبانی نشویم؛ چنانچه در آیات قرآن هم خداوند متعال، رسول مکرم اسلام صلی الله علیه و آله و سلم را خطاب می کند ای پیامبر!ً همانند برخی از انبیاء نباش که صبرت کم باشد.

استاد طباطبایی در ادامه بیان کرد: مسئولیت دومی که انبیای الهی با تقاضای شرح صدر، در جهت برآورده کردن آن بودند، گره گشایی مشکلات با زبان گویا بوده است. و مورد سوم، «یفقهوا قولی» بوده است؛ سخن را بتوان به دیگران فهماند. همان طور که در سوره مبارکه طه این بیان به عنوان مطلب بسیار مهم از حضرت موسی کلیم الله نقل شده است؛ حضرت موسی علیه السلام با آن مقام الهی خود، از خدای خود می خواهد که خدایا به من شرح صدر عطا فرما؛ سینه ام را گشاده گردان تا بتوانم همه چیز را تحمل کنم؛ یعنی ظرف تحمل من را بالا ببر؛ و امر و کار من را آسان کن؛ چون اگر سینه گشاده نباشد و تحمل، کم باشد، نه تنها انسان نمی تواند تحمل کند، بلکه امری را هم نمی تواند آسان کند و مشکلی بر مشکلات خود می افزاید؛ در زندگی غیر انبیاء هم وقتی تحمل کم باشد، نه تنها مشکلی کم نمی شود؛ بلکه مشکلی بر مشکلات اضافه می شود. حضرت موسی علیه السلام تقاضا می کند که گره گشای مشکلات باشد؛ و در ادامه می فرماید: «واحلل عقدة من لسانی»؛ تعبیر به «لسانی» شده است؛ «از زبان من» نه آن من که انانیت بر من غلبه کرده است و حرف خودم را اول و آخر باید به زبان جاری کنم و چون خودم بالاتر هستم، انانیت من مانع می شود که من بتوانم حرفم را به کرسی بنشانم؛ بلکه لسانی که من رسول خدا هستم؛ لسانی که از روح الهی نشأت گرفته باشد؛ مدنظر است. حضرت موسی علیه السلام تقاضا می کند خدایا زبانی گرهگشا به من عطا کن تا بتوانم مشکلات را حل کنم و سخنم را مردم بفهمند؛ نه تنها من سخن خود را بفهمم، بلکه آن عصایی را برای من ایجاد کن تا بتوانم سخن را به دیگران برسانم؛ و آنها هم سخن من را بفهمند.

استاد سید محمد طباطبایی خاطرنشان کرد: شرح صدر، سینه ای گشاده برای تحمل مشکلات، زبانی گویا تا کلام به خوبی ادا بشود؛ و زبانی گویا تا کلامی خوب بگوییم؛ هم حرف خوب بزنیم؛ و هم خوب حرف بزنیم. برخی از مبلغین و برخی محققین در کلام تبلیغشان و در کلام نوشته شان مبلغ و محقق خوبی هستند و حرف خوب می زنند؛ اما خوب حرف نمی زنند. یکی از آسیب هایی که باید بشناسیم و رفع کنیم، همین مطلب است؛ تا زمانی که حرف خوب را خوب بیان نکنیم، چگونه می توانیم انتظار داشته باشیم که مستمعین ما «یدخلون فی دین الله افواجا». تا خوب حرف نزنیم و با لکنت حرف بزنیم و کلامی بدون بیان داشته باشیم، چگونه انتظار داریم که حرف ما را گوش کنند و حرف دیگران را گوش نکنند. اگر شهید مطهری در قبل و بعد از انقلاب، اینهمه مخاطب دارد، چون حرف خوب می زد و هم خوب حرف می زد.