استاد احمد عابدی ارانی از اساتید حوزه علمیه قم در گفتگو با خبرنگار پایگاه اطلاع رسانی نشست دوره ای اساتید به موضوع «خشم و غصب» پرداخت.

/270/260/22/

این استاد درس خارج حوزه در ابتدای گفتگو خاطرنشان کرد: غضب یا خشم؛ چیزی است که در حال حاضر در جامعه، هم در زندگی فردی و هم در زندگی اجتماعی وجود دارد؛ به عنوان نمونه در بعضی آشوب ها اینگونه است که یک نفر عصبانی شده، دست به کارهایی می زند و سپس پشیمان می شود؛ در زندگی فردی نیز می توان آن را مشاهده کرد؛ به گونه ای که شخصی از نزدیکان، کاری انجام می دهد که موجب عصبانیت، و عکس العملی می شود که نباید انجام می شد. فحش، توهین یا حق خوردن از مواردی است که موجب غضب می شود؛ و پر واضح است که بگوییم: غضب شعله ای از آتش جهنم است؛ و اینکه انسان در زمان غضب کاری را انجام می دهد که هلاکت ابدی و جهنم ابدی را برای خودش دارد.

وی افزود: گاه اتفاق می افتد که انسان بدون از تعقل، کاری می کند که بعد از آن، پشیمان می شود؛ اما باید دانست که اصلِ غضب و خشم، چیز خوبی است؛ خدای متعال در انسان چند قوه قرار داده که یکی از آنها قوه غضب است. قوه غضب برای این است که انسان بتواند از خودش دفاع کند؛ دشمن را طرد و  دفع نماید؛ و شخصیت خود را بتواند حفظ کند.غضب برای چنین موارد نیکی است. هر کسی بتواند از خودش، از زن و فرزندش و از کشورش دفاع کند؛ کار پسندیده ای انجام داده است.  اصل قوه ی غضبیه، امرِ لازم و ضروری است؛ کما اینکه ارتش، سپاه، بسیج و نیروی انتظامی، غضب کشور هستند. کشور هم غضب می خواهد؛ همانطور که یک انسان باید بتواند از خودش دفاع کند، کشور هم این را می ‌خواهد؛ اصل کار، کار خوبی است.

استاد عابدی در ادامه بیان کرد: از  پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است: «هر کسی که بقا خودش را دوست دارد، عصبانی نشود، صبح ها غذا بخورد و خوابش منظم باشد؛ اگر کسی این کارها را انجام دهد عمرش طولانی می شود.» از این رو بنا به فرموده رسول مکرم صلی الله علیه و آله و سلم عصبانی مزاج نبودن، یکی از عوامل در طول عمر است.

وی افزود: بیان می شود «قوای نفس باید معتدل، و تحت تدبیر عقل و شرع باشد؛» اگر غضب در کسی، معتدل و تحت تدبیر عقل و شرع بود، این را «شُجاعت» یا «شَجاعت» می گویند. به عبارت دیگر، شجاع کسی است که غضب دارد، اما غضب او معتدل و به جاست. اما اگر کسی غضبش از این حد فراتر بود، و مطابق با شرع نبود، به آن «خشم» یا «شَرَح» می گوییم؛ و اگر کمتر از آن مقدار بود، می شود «ترس». از این رو  آن کسی که غضبش از اعتدال کمتر است، انسان ترسو خوانده می شود.

این استاد برجسته حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: در کلام امام خمینی رضوان الله تعالی علیه می خوانیم: «زمانی که مرا گرفتند ببرند تهران، وقتی بین قم و تهران کنار دریاچه نمک رسیدند، ماشین منحرف شد و به سمت دریاچه نمک رفت و من یقین کردم که می‌خواهند مرا در دریاچه نمک بکشند... و بعد ماشین باز مقداری حرکت کرد، دوباره برگشت آمد به جاده ... این بار یقین کردم که نه نمی خواهند بکشند. آن زمانی که یقین داشتم می‌خواهند بکشند و حالا که یقین داشتم نمی‌خواهند بکشند. هیچ فرقی برایم نکرد». این را میگوییم: «انسان شجاع»، و آدمی که غضبش مطابق با عقل و شرع است.